E-Libero

Η κεντροδεξιά σήμερα

2012-02-27T13:12:00.002-08:00

του Κώστα Μίχου

Ο χώρος της κεντροδεξιάς διαμορφώθηκε με τα σύγχρονα του χαρακτηριστικά μόλις από το έτος 1974 και μετά, με σημείο αναφοράς την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας.

Και ενώ η ιστορική Νέα Δημοκρατία εισήλθε στην πολιτική σκηνή θεωρητικά ως διάδοχο κόμμα της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ένωσης, αποτέλεσε ένα νέο πολιτικό μέγεθος, το οποίο είχε από την ΕΡΕ περισσότερες διαφορές από όσο ένα όνομα.

Πράγματι, ενώ στην προδικτατορική εποχή ο δικομματισμός είχε σημείο αναφοράς τον διαχωρισμό Δεξιάς και Κέντρου, η αποδυνάμωση του Κέντρου μετά την εμφάνιση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο απορρόφησε μέχρι και το 1981 τα απομεινάρια του, δημιούργησε προοδευτικά έναν διαχωρισμό με σημεία αναφοράς την Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά, καθώς ο κόσμος του Κέντρου, που παρέμεινε χωρίς αυτοτελή πολιτική στέγη, είτε προσχώρησε σε ένα από τα δύο νέα κόμματα, είτε παρέμεινε πολιτικά εκκρεμής ανάμεσά τους.

Συγχρόνως, δύο ακόμη παράγοντες διαμόρφωσαν τις συνθήκες δημιουργίας της μεταδικτατορικής ενιαίας κεντροδεξιάς παράταξης με εκφραστή την Νέα Δημοκρατία:

Η πρώτη ήταν η οριστική επίλυση του πολιτειακού ζητήματος, που κατήργησε στην πράξη ένα μεγάλο σημείο διχασμού στον κεντροδεξιό κόσμο, σε συνδυασμό με την σταθεροποίηση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, που κατέστησε εξωτικά στο πολίτευμά μας τα ακραία δεξιά στοιχεία.

Η δεύτερη ήταν η πανηγυρική προσήλωση της ιστορικής Νέας Δημοκρατίας στον ευρωατλαντικό προσανατολισμό της χώρας, τον οποίον στα χρόνια 1974-1980 ο ιδρυτής της ουσιαστικά επέβαλε με το κύρος του ως δομική αρχή της παράταξης, γύρω από τον οποία οικοδομήθηκε το συνολικό πολιτικό δόγμα της παράταξης, σε συνδυασμό με την αρχή της υπεύθυνης οικονομικής πολιτικής, βασισμένης στην δημιουργία εθνικού πλούτου, με την χρήση εργαλείων και του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα.

Τα βασικά αυτά χαρακτηριστικά ήταν που δημιούργησαν τα ιδεολογικά όρια, μέσα στα οποία στις τρεισήμιση δεκαετίες που μεσολάβησαν χώρεσαν -σχετικά αρμονικά- κοινωνικές ομάδες με διαφορετικά πολλά επιμέρους πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά τους.

Πράγματι, στον χώρο της ιστορικής Νέας Δημοκρατίας χώρεσαν επί όλα αυτά τα χρόνια δύο βασικές κατ’ αρχήν κατηγορίες απόψεων: Από την μία η λεγόμενη φιλελεύθερη πλευρά, πιό κοντά στον χώρο του κέντρου, που υπογράμμιζε τον περιορισμό του κράτους και την δημοσιονομική σταθερότητα ως κύρια εργαλεία για την ανάπτυξη της χώρας. Και από την άλλη η λεγόμενη λαϊκή-κοινωνική πλευρά, πιό κοντά στην δεξιά, που υπογράμμιζε την ανάγκη χρήσης κρατικών εργαλείων μέσα σε μια οικονομία με φιλελεύθερα, ωστόσο, χαρακτηριστικά.

Στις παρυφές των δύο αυτών βασικών τάσεων, χωρούσαν επίσης στην ιστορική Νέα Δημοκρατία πολλές ακόμη επιμέρους πολιτικές τάσεις: οι ψηφίσαντες την βασιλευομένη δημοκρατία στο δημοψήφισμα του 1974, ο χώρος της λεγομένης πατριωτικής δεξιάς, ο χώρος των λεγομένων ακραίων φιλελεύθερων, ο χώρος των κρατιστών και πολλές άλλες πολιτικές υποδιαιρέσεις, που συχνά επικαλύπτονταν μεταξύ τους.

Οι διαφορετικές αυτές απόψεις δημιουργούσαν στις ηγεσίες της ιστορικής Νέας Δημοκρατίας την ανάγκη να βαδίζει συχνά σε επικίνδυνες και λεπτές ισορροπίες.

Όμως, και παρ’ ότι οι πολιτικές διαφορές αυτές ήταν πάντα αισθητές στο εσωκομματικό τοπίο της ιστορικής Νέας Δημοκρατίας, το αξιοπερίεργο είναι ότι η ενότητα του κόμματος αυτού σπάνια απειλήθηκε από ιδεολογικές διασπάσεις· αντίθετα, όλες οι πολιτικές διασπάσεις που την απείλησαν είχαν κατά κύριο λόγο αφετηρία σε προσωπικά χαρακτηριστικά.

Πράγματι, η ΔΗΑΝΑ του Κωστή Στεφανόπουλου, η ΠΟΛ.ΑΝ. του Αντώνη Σαμαρά και το Κ.Ε.Π. του Δημήτρη Αβραμόπουλου δεν επεχείρησαν να εκφράσουν μία συγκεκριμένη τάση εντός της κεντροδεξιάς ή έναν διάφορο πολιτικό χώρο από αυτόν της ιστορικής Νέας Δημοκρατίας, αλλά αντίθετα είχαν σκοπό να κινηθούν σε ολόκληρο το φάσμα της Κεντροδεξιάς παράταξης με κύριο πρόταγμα τα ιδιαίτερα κάθε φορά προσωπικά χαρακτηριστικά των ιδρυτών και ηγετών τους.

Μόνη εξαίρεση για πολλά χρόνια στον κανόνα αυτό υπήρξε η ίδρυση του ΛΑΟΣ, το οποίο εξ αρχής δήλωσε ότι απευθύνεται στον χώρο της λαϊκής-πατριωτικής δεξιάς, ακροατήριο στο οποίο ήδη πριν την ίδρυση του κόμματος αυτού απευθυνόταν προνομιακά ως βουλευτής και τηλεοπτικός ομιλητής ο κ. Γ. Καρατζαφέρης. Ο συγκεκριμένος αυτός πολιτικός προσδιορισμός ήταν, ίσως, και ο λόγος που, παρ’ ότι ο Γ. Καρατζαφέρης μειονεκτούσε σημαντικά σε επίπεδο πολιτικό και επικοινωνιακό, καθώς και από άποψη χαρισμάτων, έναντι των κ.κ. Στεφανόπουλου, Σαμαρά και Αβραμόπουλου, κατάφερε -σε αντίθεση με αυτούς- να διατηρήσει για το κόμμα του υψηλά σχετικά ποσοστά σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις από το έτος 2004 μέχρι σήμερα, εκφράζοντας σε έναν βαθμό έναν χώρο που είχε επί πολλά χρόνια μια διακριτή αυτοτέλεια εντός του πολιτικού χώρου της κεντροδεξιάς -ή καλύτερα στις παρυφές του.

Έτσι, η ιστορική Νέα Δημοκρατία κατάφερε από την ίδρυσή της όχι μόνο να εκφράσει με την μέγιστη δυνατή πληρότητα τον συνολικό πολιτικό χώρο της κεντροδεξιάς, αλλά και να αποτελέσει μια ισχυρή κυβερνητική δύναμη, που διατήρησε μια σταθερή πολιτικά και εκλογικά παρουσία σε όλη την διάρκεια της μεταπολίτευσης και αποτέλεσε, παρά τα λάθη της, τον ιστορικά δικαιωμένο σήμερα φορέα διακυβέρνησης της χώρας.

Σήμερα, ωστόσο, εν μέσω γενικά ακραίων συνθηκών, διαμορφώνεται στον χώρο της Κεντροδεξιάς ένα διαφορετικό τοπίο: Εκείνοι που συνυπήρξαν επί τριάντα πέντε και πλέον χρόνια οικοδομώντας μια κοινή ιστορία πάνω στις κοινές τους παραδοχές, μοιάζουν σαν τίποτε μέχρι χθές να τους συνέδεε, δημιουργώντας ένα σύνθετο πολιτικό μωσαϊκό με εντυπωσιακές διαφορές στην ρητορεία, στην αισθητική και στις διακηρύξεις.

Η ίδια η Νέα Δημοκρατία επεχείρησε μετά το 2009, σε μια προσπάθεια ανανέωσης της ταλαιπωρημένης της πολιτικής ταυτότητας μετά την βαριά της εκλογική ήττα, μια στροφή προς τα δεξιά, με κύριο στόχο να ανασυνταχθεί πολιτικά σε ορεινότερες δεξιές θέσεις, αποστασιοποιούμενη -καλώς ή κακώς- από πρόσωπα και πράγματα του παρελθόντος της, καθώς και από την προσέγγιση του «μεσαίου χώρου».

Η στροφή αυτή συνέπεσε με την εμφάνιση στην πολιτική ζωή του διλήμματος «μνημόνιο – αντιμνημόνιο» και η τοποθέτηση της Νέας Δημοκρατίας στις τάξεις του αντιμνημονιακού μετώπου δημιούργησε τις συνθήκες για την ημιεπίσημη απελευθέρωση μιας ρητορείας, με χαρακτηριστικά που απείχαν σε αξιοσημείωτο βαθμό από την παραδοσιακή κοίτη της, την ίδια ώρα που η επίσημη Νέα Δημοκρατία είχε μια ψυχραιμότερη κοινοβουλευτική στάση.

Στην ίδια χρονική συγκυρία το ΛΑΟΣ επιχειρούσε με την «υπεύθυνη στάση» του να προσεγγίσει πολίτες έξω από το σκληρό του ακροατήριο, ενώ η έξοδος από την Νέα Δημοκρατία της Ντόρας Μπακογιάννη, της οποίας η αφετηρία θα είχε ούτως ή άλλως αιτία τον περίπλοκο συμβολισμό της ανάδειξης του Σαμαρά στην ηγεσία του κόμματος, προσέλαβε προεχόντως πολιτικά χαρακτηριστικά.

Αντίστοιχα, και η μεταστροφή της Νέας Δημοκρατίας, που επιβλήθηκε σχεδόν αναγκαστικά μετά την έκρυθμη κατάσταση που επικράτησε στο διάστημα Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2011 και την πολιτική καταρράκωση του Γ. Παπανδρέου, που εκφράστηκε αρχικά μέσα από την επιλογή της να μετάσχει στην κυβέρνηση Παπαδήμου και ακολούθως να υπερψηφίσει την δεύτερη δανειακή σύμβαση, λειτούργησε επίσης ως παράγοντας μιας νέας ανακατάταξης στον χώρο της Κεντροδεξιάς.

Πράγματι, καθώς η «αντιμνημονιακή» ρητορεία είχε ήδη από καιρό αποκτήσει μια αυτοτέλεια έναντι της ηγεσίας της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και είχε καταγράψει μια σημαντική κοινωνική δυναμική, ένα σημαντικό κομμάτι βουλευτών επέλεξε κατ’ αρχήν να μην ακολουθήσει, ενώ ο Πάνος Καμμένος με τον Γιάννη Μανώλη στο πλευρό του έδωσαν ήδη κομματική υπόσταση στην διαφωνία τους, την ίδια ώρα που ο πρώην αρχηγός του Εθνικού Μετώπου, Μάκης Βορίδης, βρέθηκε να μετατρέπεται σε προβεβλημένο στέλεχος και υπουργό της Νέας Δημοκρατίας.

Ο ΛΑΟΣ από πλευράς του, βλέποντας συνωστισμό στις μέχρι πρόσφατα θέσεις του και πιθανολογώντας πολιτικό κενό στον χώρο του «αντιμνημονιακού» κόσμου, άλλαξε αιφνιδίως στρατόπεδο, επιχειρώντας να επιστρέψει στο στενό του ακροατήριο, που μέχρι τότε ήταν θεωτηρικώς έκθετο σε διεμβολισμό από την Νέα Δημοκρατία και την άκρα δεξιά.

Αντίστοιχα, η Δημοκρατική Συμμαχία διεπίστωσε ότι οι δρόμοι της με την Νέα Δημοκρατία ξανασυναντιούνται πολιτικά, χωρίς να έχουν ωριμάσει πλήρως οι συνθήκες κομματικής ταύτισης, ενώ η ΔΡΑΣΗ και άλλοι μικρότεροι κεντρώοι-φιλελεύθεροι σχηματισμοί δεν θέλησαν ποτέ να παραιτηθούν της αυτοτέλειάς τους, επιμένοντας σε υποδιαιρέσεις που θυμίζουν έντονα τον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς.

Τέλος, η Χρυσή Αυγή προβάλλει για πρώτη φορά στο πολιτικό σκηνικό ως μία μετρήσιμη πολιτική δύναμη, που συναντά ένα πολιτικό ακροατήριο δουλεμένο σε θέσεις κοντινές στις δικές της διακηρύξεις, την ίδια ώρα που η γενική μεταβλητότητα του πολιτικού συστήματος κάμπτει τα αντανακλαστικά, τα οποία μέχρι πριν λίγα χρόνια δεν θα της επέτρεπαν να ελπίζει σε μία κεντρική πολιτική παρουσία.

Συγχρόνως, όλες οι παραπάνω διαφορετικές πολιτικές εκδοχές, προερχόμενες οι περισσότερες από το ενιαίο σώμα της κεντροδεξιάς παράταξης, διεκδικώντας την πολιτική επικράτηση ή επιβίωσή τους υιοθετούν και στις μεταξύ τους σχέσεις μια έντονη ρητορεία, η οποία υπογραμμίζει τις όποιες υφιστάμενες πολιτικές διαφορές τους και προσθέτει -σε επίπεδο ηθικό και συναισθηματικό- επιπλέον προβλήματα στα ήδη υπάρχοντα.

Σήμερα, όμως, η χώρα μας εισέρχεται σε μια βαθιά οικονομική και υπαρξιακή κρίση και οι ζωές και οι προσδοκίες των Ελλήνων πολιτών αλλάζουν ραγδαία και βίαια. Και ενώ αποδομείται το πολιτικό και ηθικό υπόβαθρο του ΠΑΣΟΚ και των νοοτροπιών και πρακτικών που αυτό εισήγαγε στην πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου μας, την ίδια ώρα δικαιώνονται οι διαχρονικές θέσεις που η ιστορική Νέα Δημοκρατία ως εκφραστής της μεγάλης κεντροδεξιάς παράταξης υπερασπίστηκε, με σημαντικά λάθη και δισταγμούς, στα χρόνια της Μεταπολίτευσης.

Έτσι, σήμερα όσο ποτέ ξανά από το 1974 ο τόπος χρειάζεται την στιβαρή παρουσία της μεγάλης υπεύθυνης Κεντροδεξιάς, της ιστορικής Νέας Δημοκρατίας, η οποία θα υπερβεί τις πολιτικές και συναισθηματικές αβεβαιότητες και, όπως και σε εκείνες τις δύσκολες ώρες, που η χώρα έφτασε στα χείλη του γκρεμού, θα προτάξει τις βασικές επιλογές του έθνους, θα εγγυηθεί την συνέχεια του κράτους και θα δημιουργήσει τις συνθήκες πολιτικής και κοινωνικής ασφάλειας, που είναι αναγκαίες για να επανέλθει η κοινωνική και οικονομική ζωή στην ομαλότητα.

Στην παράταξη αυτή θα πρέπει όλοι -με εξαίρεση τα εκτός κοινοβουλευτικής τάξης και αρχών στοιχεία- να μπορούν να χωρέσουν, σε επίπεδο συμβολικό και πολιτικό, διατηρώντας τις διαφορετικές ευαισθησίες τους ενταγμένες και υποταγμένες στις βασικές ιδεολογικές αρχές των πηγών του 1974 και στην υπέρτατη ανάγκη, στην οποία καλεί η στιγμή.

Η παράταξη αυτή θα μπορούσε να είναι η μόνη που θα μπορέσει να αποτελέσει μέσα στις συνθήκες διάλυσης του πολιτικού σκηνικού την δύναμη εκείνη που θα κρατήσει την χώρα όρθια και θα υπερασπιστεί διεθνώς τα συμφέροντα και τα δικαιώματά της, αλλά και να αντέξει την δοκιμασία της δύσκολης διακυβέρνησης που θα χρειαστεί ο τόπος στα επόμενα χρόνια, εξασφαλίζοντας μια πλατιά εντολή βασισμένη στην αλήθεια. Την οποία όλοι την ξέρουμε.

Όλοι θα πρέπει να θυμούνται, ότι οι εκλογές που έρχονται δεν είναι το τέλος του δύσκολου δρόμου, είναι σχεδόν η αρχή του.

Ο Στέφανος Καβαλλιεράκης πάει Ευελπίδων

2012-01-12T13:31:00.000-08:00

Ο Στέφανος Καβαλλιεράκης (ο οποίος πριν από λίγες μέρες έγραψε ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα του «ταρίφα» των 80’s – βλ. εδώ) είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος από το Πανεπιστήμιο Strasbourg II στον τομέα των Μεσογειακών και Ανατολικών Σπουδών. Έχει πολλούς φίλους δικηγόρους, σε σημείο που πολλοί συνάδελφοί μου αναρωτιούνται γιατί έχει χαθεί τελευταία από τα δικαστήρια. Υπόθεση εργασίας: Έστω ότι ο Στέφανος σήμερα, στην Ελλάδα της κρίσης που πλήττει πρωτίστως τους ελεύθερους επαγγελματίες, αποφασίζει να επενδύσει ένα σημαντικό ποσό σε έναν κλάδο της ελληνικής οικονομίας στον οποίο μπορεί να βοηθηθεί από τις γνωριμίες του.

Αυτή η υπόθεση εργασίας ουσιαστικά περιγράφει τη βασική (τουλάχιστον, έτσι προβλήθηκε από τους δικηγόρους που υποστήριξαν στο Διαδίκτυο την αποχή) ένσταση των Δικηγορικών Συλλόγων, οι αντιδράσεις των οποίων κορυφώνονται με την αποχή που προκήρυξε προχθές το μεσημέρι ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών και επικυρώθηκε σήμερα από την Ολομέλεια των Συλλόγων μέχρι την Τρίτη. Το ζήτημα της αποχής καθεαυτής έχει ξανασχολιαστεί σε αυτό το blog (βλ. εδώ, αλλά και την εξαιρετική παρέμβαση του Κώστα Μίχου), συνεπώς ας δούμε την ουσία της ίδρυσης νομικών εταιριών από μη νομικούς που προωθείται και αν όντως η αποχή θα συμβάλει θετικά στην αποτροπή τους.

Ας πάρουμε κάποια γενικότερα δεδομένα πριν δούμε τα θετικά και τα αρνητικά της ρύθμισης αυτής: Πρώτον: Τα έσοδα του δικηγορικού κλάδου μειώνονται για μια σειρά από λόγους: Πρώτος και καλύτερος, η γενική οικονομική κατάσταση, που αποθαρρύνει τους υποψήφιους πελάτες από το να προσφύγουν στην Δικαιοσύνη ή, ακόμα χειρότερα, τους οδηγεί στο να μην πληρώνουν. Επιπλέον, ο φόρτος εργασίας των δικαστηρίων είναι ήδη τεράστιος, με αποτέλεσμα η τελεσιδικία μιας υπόθεσης να παίρνει χρόνια – η φράση «Καταθέτεις την αγωγή ως ασκούμενος και την δικάζεις ως δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω» φοριέται πολύ τελευταία. Συνεπώς, η αμοιβή του δικηγόρου αργεί. Δεύτερον, οι αμοιβές των Νέων Δικηγόρων – συνεργατών είναι ήδη ιδιαίτερα χαμηλές, περίπου 1.000€ το μήνα στην καλύτερη περίπτωση. Τρίτον: Οι Δικηγόροι, όπως και όλοι οι ελεύθεροι (ή σχεδόν ελεύθεροι) επαγγελματίες, πλήττονται από τη βάρβαρη φορολογία που τους επιβάλλει ένα κράτος που αρνείται να ελέγξει τι εισόδημα έχουν πραγματικά και απλά θέτει (ο Θεός να τα κάνει) τεκμήρια. Συμπέρασμα: Ο όγκος των χρημάτων που διακινείται στον τομέα της Δικαιοσύνης είναι σταθερά μειούμενος και αυτό δεν προβλέπεται να αλλάξει σύντομα, καθώς δεν προβλέπεται σύντομα να ανατραπούν τα τρία ως άνω δεδομένα.

Οι νομικές εταιρίες από μη νομικούς θα συνέβαλαν στη διεύρυνση του κύκλου χρήματος του δικηγορικού χώρου. Όποιος διαφωνεί με την ιδέα αυτή, μπορεί να καταφύγει στον δανεισμό για να σταματήσει την πτωτική πορεία του κύκλου εργασιών του, αν και, με τα υπάρχοντα οικονομικα δεδομένα, ο δανεισμός είναι σαφέστατα δύσκολος και αρκετά επικίνδυνος Επιπλέον, θα προσδώσουν στα γραφεία κάτι που κατά κοινή ομολογία λείπει: Οργάνωση και προγραμματισμό, καθώς τα περισσότερα γραφεία λειτουργούν χωρίς ή, έστω, με εμπειρικές γνώσεις management. Τέλος, μέσω μεγάλων εταιριών θα γινόταν πιο εύκολη η σύνδεση των Νομικών Σχολών με την αγορά εργασίας, με τον κατάλληλο εκσυγχρονισμό, βέβαια, των Γραφείων Διασύνδεσης.

Γιατί, όμως, η ιδέα των νομικών εταιριών από μη νομικούς είναι τόσο αντιδημοφιλής; Κατ’ αρχάς, για τον μύθο περί συμπίεσης των αμοιβών και χειροτέρευσης των εργασιακών σχέσεων. Αφ’ ενός οι νέες νομικές εταιρίες στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν καλούς επαγγελματίες προφανώς δεν θα δώσουν μισθούς πείνας (αλλιώς πολύ απλά δεν θα βρουν καλούς εργαζομένους) και αφ’ ετέρου οι μισθοί των έμμισθων δικηγόρων είναι ήδη τόσο χαμηλοί που δεν έχουν σοβαρό περιθώριο μείωσης. Συν τοις άλλοις, οι μισθοί αυτών των εταιριών στην Αμερική, όπου υφίστανται, είναι σε δυσθεώρητους για τα ελληνικά δεδομένα αριθμούς. Μύθος είναι επίσης η επαπειλούμενη επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων: Αυτή τη στιγμή οι έμμισθοι δικηγόροι είναι από τους πλέον σκληρά εργαζομένους, συνήθως χωρίς καν ωράριο. Επειδή ακόμα και οι πλέον σκληροπυρηνικοί προφήτες του εργασιακού μεσαίωνα δεν προβλέπουν πάνω από 16 ώρες εργασίας, ας τα πουν σε κάποιον άλλο κλάδο που κινδυνεύει να χάσει τη βολή του.

Δύο ακόμα μύθοι σχετίζονται από τη μία με την υποβάθμιση του δικηγόρου σε υπάλληλο και από την άλλη στην αδυναμία διοίκησης μιας νομικής εταιρίας από κάποιον που δεν ξέρει τα «κόλπα». Αναφορικά με τον πρώτο, συγγνώμη, αλλά δεν νομίζω ότι κάποιος που τελείωσε Νομική μπορεί να έχει ένα τόσο ασήμαντο επαγγελματικό σύμπλεγμα. Σχετικά με τον δεύτερο, απλά ας σκεφτούμε ότι ο «Άκτωρ» μια χαρά ιδρύθηκε και γιγαντώθηκε από έναν μη πτυχιούχο Πολυτεχνείου, ομοίως και το «Υγεία» από έναν μη πτυχίο Ιατρικής – οι παθογένειες που εμφανίζουν αυτοί οι χώροι ουδεμία σχέση έχουν με αυτό. Για να μην τα πολυλογούμε, το αν αυτός που πληρώνει και αυτός που (ευελπιστεί να) κερδίζει χρήματα από μια νομική εταιρία είναι νομικός ή όχι προσωπικά μου είναι παντελώς αδιάφορο και αρνούμαι ότι έχει την παραμικρή σχέση με οποιαδήποτε πολιτική, ιδεολογική ή νομική προσέγγιση.

Είναι απορίας άξια η οξεία αντίδραση απ’ τη στιγμή που, στην ουσία, ελάχιστα πράγματα θα αλλάξουν συγκριτικά με το υπάρχον καθεστώς: Ήδη γραφεία αναλαμβάνουν την πλήρη νομική εκπροσώπηση εταιριών με πάγια αντιμισθία. Μάλιστα, οι περισσότεροι δικηγόροι αποζητούν τέτοιες ευκαιρίες, οι οποίες αποτελούν βασικό χρηματικό «αιμοδότη» του γραφείου τους. Υπάρχει, τελικά, κάτι που αλλάζει δραματικά με αυτή την δαιμονοποιημένη ρύθμιση; Ενδεχομένως, ναι: Αυτό είναι η απόλυτη κυριαρχία των Δικηγορικών Συλλόγων, οι οποίοι προφανώς θα δυσκολεύονται περισσότερο στο να λαμβάνουν ακραία μέτρα όπως οι αποχές. Κρίνοντας από τις αντιδράσεις πολλών συναδέλφων στην πρόσφατη ανακοίνωση, δεν νομίζω ότι η δυσαρέσκεια προς κάτι τέτοιο θα είναι τεράστια.

Ασφαλώς οι νομικές εταιρίες από μη νομικούς δεν θα λύσουν όλα τα προβλήματα του κλάδου. Σίγουρα, όμως, θα συμβάλουν στην ομαλότερη μετάβαση στην νέα εποχή της δικηγορίας, χωρίς τους επαρχιωτισμούς του παρελθόντος. Όσοι είναι αντίθετοι στην ίδρυσή τους, ας πουν ξεκάθαρα ότι προτείνουν μια μακρά περίοδο οικονομικής στενότητας, αφήνοντας κατά μέρος ηθικολογίες περί συλλειτουργών της Δικαιοσύνης, τις οποίες θυμούνται μόνο στις ζημίες, ενώ αξιώνουν τα κέρδη τους να «μετράνε» σαν αυτά των πλήρως ελεύθερων επαγγελματιών. Η για άλλη μια φορά απαράδεκτη στάση του Υπουργείου και της Κυβέρνησης απέναντι στους δικηγόρους δεν αναιρεί τα θετικά μέτρα της νέας νομοθετικής ρύθμισης. Και κάτι τελευταίο, όσο κάποιοι προσπαθούν να ξορκίσουν τους κακούς κερδοσκόπους με αποχές, τόσο οι τελευταίοι θα τρίβουν τα χέρια τους, περιμένοντας να πέσει όχι το ώριμο, αλλά το σάπιο φρούτο.

Κοινωνικά και Πολιτικά συμπεράσματα μετά από μια κουβέντα μ’έναν τιμημένο “ταρίφα” των 80’s

2012-01-07T05:10:00.000-08:00

του Στέφανου Καβαλλιεράκη
(Δρ. Μεσογειακών και Ανατολικών Σπουδών πανεπιστημίου Strasbourg II)

Ι. Το γενικό πλαίσιο

Όταν γύρισα από το εξωτερικό το 2006 έτυχε οι περισσότερες εργασίες μου να βρίσκονται ή να σχετίζονται στο κέντρο. Το θέμα της κίνησης μου προς και από το Κέντρο το έλυσα με συγκοινωνία η οποία από το Βύρωνα είναι αρκετά αξιοπρεπής και την επιστροφή λίγο κάποιος φίλος, πάλι λεωφορείο κανά περπάτημα και δυο τρεις φορές την πολυτέλεια του ταξί. Εξάλλου η εξοικονόμηση από την μη χρήση του αυτοκινήτου το επέτρεπε. Αν και ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στον έλληνα ταξιτζή, έχοντας ως παιδί, έφηβος αλλά και φοιτητής τις αναμνήσεις παλαιών συχνά άθλιων αυτοκινήτων, τριπλόκουρσα, κατέβασμα εκεί που βολεύει τον οδηγό και όχι τον πελάτη και άλλα χαριτωμένα από την εποχή των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων, της εποχής των Κολλάδων και του σημιτικού εκσυγχρονισμού. Παρ όλα αυτά ήταν και η εποχή που το ταξί ήταν μια από τις πιο προσοδοφόρες μπίζνες που υπήρχαν.

Η αλήθεια είναι ότι η Ολυμπιάδα στο χώρο των ταξί φαίνεται ότι έκανε ένα από τα λίγα καλά που προσέφερε σ αυτό τον τόπο. Υπήρξε μια ανανέωση του στόλου, μπήκαν αποδείξεις, πιο σωστά ταξίμετρα, γενικά το ταμπλό του ταξί μαζί με το GPS μοιάζει πιο πολύ με πολυχώρο. Πρόσφατα μάλιστα μπήκα και σε ταξί μ ενσωματωμένο ταξίμετρο στον καθρέφτη. Το στελεχιακό δυναμικό επίσης των ταξί δείχνει αρκετά ανανεωμένο, πολλά νέα παιδιά χρεωμένα με δεκάδες χιλιάδες ευρώ τα τελευταία χρόνια σε “κατασκευαστικά” δάνεια για να πάρουν μια άδεια συνήθως ευγενέστατα και με ιδιαίτερο επαγγελματισμό ενώ η εύρεση ταξί έγινε πολύ πιο εύκολη λόγω κρίσης .

Αυτή την μάλλον ειδυλλιακή κατάσταση στη χώρα των ταξί ήρθε –επιτέλους- να μου την ανατρέψει η προχθεσινή μίνι περιπέτεια μου.

ΙΙ. Ο πρωταγωνιστής

Γύρω στις 9.00 το βράδυ μετά από μια κουραστική ημέρα ήρθε η ώρα να πάρω ένα ταξί να πάω προς τον αγαπημένο Βύρωνα. Συνήθως τους περνάω τους οδηγούς ταξί ένα μικρό face control αλλά ήμουν τόσο ψόφιος που εκείνη την στιγμή δε θ αναγνώριζα ούτε την πρώην γυναίκα μου (που δεν έχω ακόμη). Το πρώτο που με παραξένεψε ήταν μια περίεργη μυρωδιά που είχε το ταξί, δυο σακούλες στην θέση του συνοδηγού ήταν η απάντηση, η μυρωδιά της προτηγανισμένης πατάτας πρόδιδε το περιεχόμενο της πρώτης σακούλας, ενώ το λαδωμένο δεξί χέρι που έμπαινε αρειμανίως στην δεύτερη περιείχε ένα μάλλον σιχαμένα λιπαρό κρέας. Μικρό το κακό σκέφτηκα , εδώ πέθαινα εγώ της πείνας εξάλλου όταν τον ξανακοίταξα καλύτερα ήταν κοντά στα δύο μέτρα και καμιά 150αριά κιλά. Λίγο αργότερα ήρθε το δεύτερο χτύπημα. Η συνήθης ερώτηση των οδηγών ταξί όταν τους λες Βύρωνα είναι αν πάμε από Φορμίωνος ή Φρύνης δλδ στο κέντρο Βύρωνα. Όλως περιέργως όχι δεν με ρώτησε αλλά διάλεξε την διαδρομή της Φορμίωνος η οποία δεν με εξυπηρετεί, αλλά κομμάτια να γίνει ξανασκέφτηκα ας μην κάνουμε débat τώρα. Όπως αποδείχθηκε λίγο αργότερα όμως τα γαλλικά του συμπαθούς οδηγού ήταν πολύ καλύτερα από τα δικά μου.

Στο πρώτο φανάρι που σταμάτησε διαπίστωσα ότι τα φώτα δεν λειτουργούσαν και είχα την μάλλον ατυχή ιδέα να το επισημάνω. «Πάλι χάλασε το γ***δι?» αναρωτήθηκε βάζοντας στο στόμα του μια τεράστια μπουκιά λίπους με πατάτες. Ανοίγει την πόρτα, κατεβαίνει και αρχίζει να βαράει τον προβολέα. « Δεν κάνει επαφή το φις» μου φώναζε απ’ έξω και εγώ έγνεφα συγκαταβατικά το κεφάλι. Ο σκηνοθέτης όμως είχε κέφια αφού ξαφνικά πραγματικά από το πουθενά προέβαλλε μια ξανθιά ύπαρξη ομολογουμένως εντυπωσιακή. « Είστε ελεύθερος» ? ρώτησε με μια γλυκιά αφέλεια τον τραχύ οδηγό. «Μακάρι να ήμουν κοριτσάρα μου, που πας?» ήταν η μάλλον αναμενόμενη ερώτηση του οδηγού. «Αμπελοκήπους» του είπε εκείνη, με ζώσανε φίδια εκείνη την στιγμή μήπως μου ζητούσε να κάνουμε καμιά μικρή παράκαμψη στην καλύτερη ή με πέταγε κιόλας από το αυτοκίνητο για να επιβιβάσει την «κοριτσάρα» στην χειρότερη. «Βύρωνα πάω» της είπε με φανερή δυσαρέσκεια , ευτυχώς σκέφτηκα αντιστάθηκε. Μπήκε μέσα με μια σχετικά ευέλικτη για τα κιλά του κίνηση χωρίς βέβαια να έχει φτιάξει το φως αφού είχε ανοίξει και το πράσινο αναφωνώντας « Και κ***α και ξανθιά» αποφάνθηκε και μου έδωσε να καταλάβω ότι παίρνει πόντους για το γενικό προϊόν αλλά το ξανθό προσθέτει το κάτι παραπάνω. « Δεν έχουμε πια λεφτά αγόρι μου για τέτοιες, μόνο αν κάτσει κανένα τυχερό» . Η κουβέντα για την κρίση ήταν πια προ των θυρών.

ΙΙΙ. Η κρίση και η αντιμετώπιση της

Τα δεδομένα ήταν πια στο τραπέζι , το θύμα, το case study και ο υποχρεωμένος ακροατής, μεταφέρω πλέον σχεδόν αυτούσια:

-«Εδώ μας κατάντησαν οι παλιοκερατάδες, οι Αρσακειάδες του Κολεγίου (sic) , στην Ελλάδα πια είναι μόνο για να περνάς καλά και να ζεις παράνομα, αυτό κάνω και γω. Εμένα που με βλέπεις γεννήθηκα στην παρανομία δεν θα αφήσω τις παλιό***τες να με γ***νε μέρα με την μέρα».

Μια πρώτη προσπάθεια να τον διακόψω στέφθηκε με πανηγυρική αποτυχία. Συνέχισε απτόητος:

-«Πλήρωσα μόνο το χαράτσι έτσι για να τους έχω χεσμένους και για να τους γ***ω όποτε θέλω. Μου στείλανε 600 ευρω τέλη γιατί έχω λέει πολυτελές αμάξι. Ναι ρε π***τηδες, έχω μ αυτό κ***ώνω. Πήγα κατέθεσα τις πινακίδες και τύπωσα δυο δικές μου και κυκλοφορώ τι θα μου κάνουν? Επιτηδεύματα, αλληλεγγύη, έκτακτη εισφορά δεν πλήρωσα τίποτα. Ξέρεις τι έκανα, σε μια φάρμα έξω από την Χαλκίδα που έχω πήρα μια Αγελάδα, 7 γουρούνια και 17 κουνέλια (sic) , έβγαλα το λάδι μου και όταν όλες οι γ***όλες θα πεινάνε στην Αθήνα τον Μάρτιο εγώ θα ξεχειμωνιάζω εκεί» (Το πώς θα ξεχειμωνιάζει κάπως το Μάρτιο είναι μια άλλη κουβέντα στην οποία δεν θέλησα να μπω).
Να σου και η πολιτική εκτίμηση, στο τελευταίο δεν πολύ -διαφωνούσα κάπου εκεί βλέπω και γω το μπαμ αλλά δεν υπήρχε λόγος να εκφράσω την συναίνεση μου και να διακόψω τον ανεκτίμητης αξίας θεατρικό μονόλογο.

-«Μην ασχολείσαι μ αυτή την χώρα ήταν και θα είναι ένα μπ***δελο» ήταν οι τελευταίες σοφές κουβέντες που ακούστηκαν από τα χείλη του.

Επίλογος: Tα πολιτικά συμπεράσματα

Ευτυχώς ο Βύρωνας πλησίαζε και όπως έλεγε και ο παππούλης μου να ναι καλά εκεί που βρίσκεται, ο Βύρωνας είναι τόσο κοντά και τόσο μακριά όσο χρειάζεται από το Κέντρο. Όταν κατέβηκα εννοείται σε απόσταση 6-7 λεπτών περπάτημα από το σπίτι μου, τα αυτιά μου βούιζαν από τον λεκτικό βιασμό en frqnçais αλλά όσο περπατούσα σκεφτόμουν 2-3 πράγματα:

1. Η επανάσταση στην Ελλάδα δεν θα έρθει μάλλον όπως την φαντάζονται οι φίλοι μας από την Αριστερά δηλαδή συλλογικά , με μαχητικές πορείες κτλ αλλά ατομικά. Ένας ένας θα σταματήσουμε να πληρώνουμε ζώντας σε μια « εμφανή παρανομία» και κάπως έτσι θα πορευόμαστε.

2. Δεν υπάρχει κανένα συλλογικό όραμα ούτε σωτηρίας, ουτε αντίδρασης και το χειρότερο δε δείχνει να υπάρχει κανείς να μπορεί να το εμπνεύσει.

3. Έχει εγγραφεί πλέον με βεβαιότητα στο συλλογικό υποσυνείδητο ότι το μεγάλο μπαμ είναι θέμα χρόνου.

Είχα μπει ήδη σπίτι μου , το νερό έβραζε και ετοιμαζόταν να υποδεχτεί τα μακαρόνια μου, το αγαπημένο φαγητό κάθε εργένη που σέβεται τον εαυτό του.

Τα μαγαζιά των Ελλήνων τα Χριστούγεννα

2011-12-17T09:12:00.000-08:00

του Κώστα Μίχου

Όποιος έχει αποτολμήσει ένα ιδιωτικό εμπορικό εγχείρημα ξέρει πολύ καλά ότι πίσω και από το τελευταίο "μαγαζί" που κάθε μέρα ή νύχτα διεκδικεί το μερίδιό του στην οικονομική δραστηριότητα κρύβεται ένας μεγάλος κόπος και κίνδυνος, αλλά και ένας ολόκληρος μικρός κόσμος.

Από τα παλιά χρόνια ήταν η φύση της οικονομίας μας και του Έλληνα τέτοια, που το σύνολο της ιδιωτικής οικονομίας αναπτύχθηκε πάνω στην μικρή οικονομική μονάδα, την στηριγμένη στην πρωτοβουλία και στην ενέργεια ενός ή δύο και στην εξαρτημένη εργασία κάποιων ακόμη, που άλλοτε προσπαθούσε απλά να επιβιώσει, κι άλλοτε εξασφάλιζε στους ιδιοκτήτες της μια δικαίωση μεταφρασμένη σε πλούτο και καταξίωση.

Παντοπωλεία, κρεοπωλεία, εμπορικά καταστήματα και μικρές βιοτεχνίες στην αρχή, μετά δικηγορικά και τεχνικά γραφεία, ιατρεία, σούπερ μάρκετ και σουβλατζίδικα• και πιό μετά αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, κομμωτήρια, γυμναστήρια, μπουτίκ, πολυτελή εστιατόρια και μπάρ και ό,τι άλλο προέκυψε με την πορεία των ετών από την αυξανόμενη ζήτηση της κατανάλωσης.

Και ακόμη κι όταν μεγάλες ξένες εταιρείες ήρθαν να διεκδικήσουν κι αυτές το μερίδιό τους στην ολοένα και πιό απαιτητική ελληνική αγορά, τα μαγαζιά των Ελλήνων, μικρά και μεγάλα, άντεξαν και συνέχισαν να ζούν και να αποτελούν τον κορμό της ιδιωτικής ελληνικής οικονομίας, αλλάζοντας κι αυτά γρήγορα, τόσο οι βιτρίνες τους, όσο και οι άνθρωποί τους, μαζί με την ελληνική κοινωνία.

Το μόνο που δεν άλλαξε όλα τα χρόνια αυτά ήταν η γκρίνια και το μόνιμο παράπονο του Έλληνα "μαγαζάτορα", πότε για έναν φόρο που μπήκε παραπάνω, πότε για ένα πρόστιμο του Δήμου ή της εφορίας και πάντοτε για την "κρίση" της οικονομίας, που κάθε -μα κάθε- χρόνο είχε συνέπεια "η αγορά να έχει κάτσει 20% σε σχέση με πέρυσι".

Μα και η συγκαταβατική γκρίνια αυτή δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η αναγκαία ψυχολογική άμυνα του Έλληνα "εμπόρου", που ανεξάρτητα από την κατάστασή του έβλεπε το μαγαζί του να πλέει σε ένα αβέβαιο οικονομικό και διοικητικό περιβάλλον και να βαδίζει σε μια λεπτή ισορροπία• και έμαθε για τον λόγο αυτό ο Έλληνας "έμπορος" να λειτουργεί σαν το στρείδι, πάντα επιφυλακτικός σε κάθε στροφή της πολιτικής και οικονομικής εξέλιξης.

Μα έφτασε η ώρα, που δεν είναι η "γκρίνια" που δημιουργεί της ειδήσεις για την "πτώση της αγοράς", αλλά η πραγματικότητα.

Ο πλούτος που μέσα σε τριάντα χρόνια δημιούργησε νέες πραγματικότητες και ανάγκες στην ελληνική αγορά και που πάνω στο κύμα του τα μαγαζιά των Ελλήνων έφτασαν στην σημερινή τους γεωγραφία "έτσι ξαφνικά" χάθηκε.

Και το πρόβλημα φέτος δεν είναι ότι η αγορά "κάθησε" 20 ή 30%, αλλά ότι η αγορά -και μαζί με αυτήν και η ελληνική κοινωνία- άλλαξαν, οριστικά και ριζικά.

Την φετινή αγορά δεν την αποτελούν υπάλληλοι που πήραν δυό ολόκληρους μισθούς, αλλά έναν κι αυτόν κομμένο• ούτε κάτοχοι πιστωτικών καρτών με ατελείωτα υπόλοιπα, ούτε εισπράκτορες παχυλών μισθωμάτων, τόκων ή μερισμάτων και πωλητές πατρικών ή προπατορικών ακινήτων.

Την φετινή αγορά την αποτελούν Έλληνες που βλέπουν την καταναλωτική τους δύναμη να έχει μειωθεί όχι μόνο θεαματικά, αλλά και με έναν τρόπο μόνιμο.

Η μεταβολή αυτή, ιδωμένη συνολικά, σημαίνει ένα απλό πράγμα: Τα σημερινά μαγαζιά των Ελλήνων, στο είδος και τον αριθμό τους, είναι γεννήματα μιας κοινωνίας που πια δεν υπάρχει κι αλλάζει μέρα με την μέρα• και με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, δεν θα ξαναϋπάρξει ποτέ.

Στο τέλος αυτής της αλλαγής, πολλά από αυτά τα μαγαζιά, ό,τι κι αν κάνουν οι ιδιοκτήτες τους, όση υπομονή κι αν δείξουν κι ό,τι θυσίες και να κάνουν, θα καταλήξουν αόρατα μπροστά σε ένα κοινό που θα είναι υποχρεωμένο ή θα μάθει να τα προσπερνά χωρίς να τα βλέπει.

Κοντά σε όλα τα παραπάνω, έρχεται και ένα επιτιθέμενο κράτος, που τιμωρεί σήμερα με αυστηρότητα για όσα μέχρι χθές το ίδιο ευνοούσε.

Έτσι, τα φετινά Χριστούγεννα, έχουν κάτι πένθιμο για τα μαγαζιά των Ελλήνων, σαν τέλος μιας εποχής που έρχεται πριν έρθει η αρχή της επόμενης.

Όμως, τα μαγαζιά των Ελλήνων, ακόμη κι αν είναι αναγκασμένα να μάθουν για μια ακόμη φορά να ζούν σε ένα νέο τοπίο, είναι αυτά που κάθε φορά μετά από τόσες πολλές εθνικές καταστροφές και τραγωδίες, αβοήθητα από τους πάντες, μπήκαν μπροστά και έσυραν το κάρο για την γέννηση κάθε φορά μιας νέας οικονομίας.

Και σήμερα, μπροστά σε ένα κράτος ανίκανο να λύσει τα προβλήματα που εκείνο δημιούργησε, στην δημιουργικότητα και την πρωτοβουλία των Ελλήνων πάλι πέφτει ο κλήρος για να ξεκινήσει να λειτουργεί -σχεδόν πάλι από την αρχή- μια διαφορετική, καινούρια, θετική και παραγωγική οικονομία• αλλα και ο κλήρος για την δημιουργία μιας νέας αισιοδοξίας, που είναι αναγκαία για να μην προκαλέσει η κατάρρευση της κρατικής οικονομίας συμφορές στην ελληνική κοινωνία.

Τα μαγαζιά των Ελλήνων πρέπει άλλη μια φορά να παλέψουν για την επιβίωσή τους αλλάζοντας και να γεννηθούν ξανά σε νέες μορφές και πάνω σε νέες ιδέες.
Στον αγώνα τους αυτό, για την επιβίωσή τους και την αλλαγή τους, τα μαγαζιά των Ελλήνων αξίζουν τον σεβασμό όλων μας.

Εύχομαι καλά Χριστούγεννα σε όλους τους Έλληνες "μαγαζάτορες".

Μπρόκολο ή φόρος; Ευχαριστώ, δεν θα πάρω.

2011-12-04T13:06:00.000-08:00

Γνωρίζω ότι έχω αρκετά περιττά κιλά. Γνωρίζω, επίσης, ότι αυτό δεν είναι καλό για την υγεία μου και έχω προσπαθήσει αρκετές φορές να τα χάσω, άλλοτε με επιτυχία και άλλοτε όχι. Ο τρόπος ζωής μου και η δουλειά μου δεν με βοηθούν, αλλά ευτυχώς ο καλός πατερούλης που λέγεται κράτος ετοιμάζεται να με σώσει, όπως τόσες και τόσες φορές έχει κάνει στο παρελθόν. Η είδηση πέρασε στα "ψίλα", τόσο λόγω των καταιγιστικών εξελίξεων των τελευταίων δύο μηνών, αλλά και λόγω της γενικής απάθειας που δείχνουν οι Έλληνες σε θέματα φορολόγησης της ελευθερίας επιλογής: Η Δανία είναι η πρώτη Ευρωπαϊκή χώρα που εισήγαγε φόρο επί των κορεσμένων λιπαρών των τροφών. Είναι, τελικά, αυτή η λύση στο (όντως υπαρκτό) πρόβλημα της παχυσαρκίας ή μήπως πρόκειται για μια ατελέσφορη παρέμβαση στον στενό πυρήνα των ατομικών μας δικαιωμάτων;

Το πρώτο επιχείρημα των υποστηρικτών αυτού του μέτρου είναι ότι έτσι θα μειωθεί η κατανάλωση βλαπτικών τροφών, όπως έγινε με τα τσιγάρα. Προσωπικά, δεν γνωρίζω κανέναν καπνιστή που να "το έκοψε" για οικονομικούς λόγους. Οι περισσότεροι απλά "έριξαν" την ποιότητα του προϊόντος που αγόραζαν ή κατέφυγαν στα "στριφτά". Συνεπώς, το πιο πιθανό αποτέλεσμα αυτού του μέτρου θα είναι η κατανάλωση φτηνότερων (άρα και χειρότερης ποιότητας τις περισσότερες φορές) τροφών με παρόμοια ποσότητα λιπαρών. Η όποια μείωση, λοιπόν, της ποσότητας θα συνεπάγεται ενδεχομένως μεγαλύτερη πτώση της ποιότητας, άρα, με απλά λόγια, το κράτος κερδοσκοπεί με τα πάθη των πολιτών του χωρίς επί της ουσίας να πετυχαίνει τον αρχικό σκοπό του.

Ένα άλλο επιχείρημα θα μπορούσε να είναι ότι τα υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα είναι πιο ευάλωτα σε ασθένειες, άρα είναι λιγότερο παραγωγικά και ενδέχεται να επιβαρύνουν περισσότερο τις δαπάνες για την υγεία. Με την ίδια ακριβώς λογική, θα έπρεπε να αποθαρρύνουμε τους πολίτες από το να ακολουθούν επαγγέλματα με αυξημένο στρες, όπως δικηγόροι και γιατροί, με αυξημένο κίνδυνο, όπως οι αστυνομικοί, ή θα έπρεπε να επιβληθεί επιπλέον φόρος σε επικίνδυνα χόμπι. Επειδή, λοιπόν, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις θα είχαμε μια κοινωνία δημοσίων υπαλλήλων με ζωή που δεν θα τη ζήλευε ακόμα και υπερήλικας συνταξιούχος, δεν νομίζω ότι αυτό το επιχείρημα είναι ορθό. Εξάλλου, για αυτούς τους λόγους υπάρχει και η ιδιωτική ασφάλιση, την οποία οι απανταχού κρατιστές ξορκίζουν χειρότερα και από τον Διάβολο.

Τέλος, το επιχείρημα της προστασίας του "κοινού καλού" είναι νομίζω καταφανώς έωλο: Είναι ανήθικο, ανεδαφικό και ανεφάρμοστο να επιβάλλονται περιορισμοί στον τρόπο ζωής οποιουδήποτε με πρόσχημα μια αόριστη έννοια, πολλώ δε μάλλον είναι απαράδεκτο και παράνομο στο όνομα αυτής της αόριστης έννοιας να διαχωρίζει το κράτος τους πολίτες σε "καλούς" και "κακούς", τιμωρώντας τους πρώτους με οικονομικές ποινές όπως η φορολόγηση της προσωπικής επιλογής τους, για ένα θέμα.Στην προκειμένη περίπτωση, μάλιστα, δεν βλάπτεται κανένας άλλος πέραν του ίδιου του ατόμου, συνεπώς ελλείπει ακόμα και η επίφαση της προστασίας τρίτων προσώπων, όπως έγινε με τον αστείο αντικαπνιστικό νόμο.

Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, το θέμα της παχυσαρκίας είναι και σοβαρό, και μεγάλης έντασης. Οι μόνες πρωτοβουλίες που μπορεί και πρέπει να πάρει το κράτος σε συνεργασία με την κοινωνία των Πολιτών είναι να ενημερώσει με έξυπνο και αποτελεσματικό τρόπο για τα προβλήματα που δημιουργεί το υπερβολικό βάρος, να δημιουργήσει χώρους άθλησης που δεν θα αποθαρρύνουν τον πολίτη από την άθληση, αλλά θα του προσφέρουν εναλλακτικές επιλογές και, τέλος, να ενθαρρύνει (διά της απουσίας του από την ρύθμιση της αγοράς) την παραγωγή μεσογειακών προϊόντων, η καλλιέργεια των οποίων έχει αντικατασταθεί από πάσης φύσεως αδρά επιδοτούμενα άχρηστα προϊόντα. Αν, πάλι, δεν τα καταφέρει, τότε κακό του κεφαλιού του κάθε παχύσαρκου. Υπάρχει, όμως, κάτι πολύ χειρότερο από την παχυσαρκία, και αυτό είναι η φορολόγηση της προσωπικής μας ελευθερίας.

Η παρακαταθήκη του Γιώργου Παπανδρέου

2011-11-13T12:32:00.000-08:00

του Αντίοπου Δ. Σελιανίτη

Στις 31 Οκτωβρίου 2011 ο πρωθυπουργός, κ. Παπανδρέου, μόλις 4 ημέρες μετά την συμφωνία της συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών για την αναδιάρθρωση (κούρεμα) του ελληνικού χρέους, εξαγγέλλει στην Κ.Ο. του ΠαΣοΚ την διενέργεια δημοψηφίσματος για την αποδοχή η μη της συμφωνίας της 26ης – 27ης Οκτωβρίου. Τούτο, δε, την στιγμή που αμέσως μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το τελικό ύψος του "κουρέματος", η κυβέρνηση, όχι μόνο συνήνεσε και συνυπέγραψε το κείμενο της συμφωνίας, αλλά έσπευσε κιόλας – εντελώς υποκριτικά – να την εμφανίσει στην ελληνική κοινή γνώμη ως επιτυχία, προσωπική επιδίωξη και νίκη του πρωθυπουργού.

Η εξαγγελία του δημοψηφίσματος συνοδεύτηκε από μια ακατάληπτη και αλλοπρόσαλλη ρητορεία απερίγραπτου λαϊκισμού, που οδήγησε ακόμα και εναπομείναντες θερμούς υποστηρικτές του κ. Παπανδρέου να αναρωτηθούν αν είναι σε θέση να αντιληφθεί την πραγματικότητα και πού οδηγεί την χώρα.

Η ενέργεια του πρωθυπουργού άφησε άφωνη την Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο, προκάλεσε χάος στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, χάος σχετικά με το πρόγραμμα δανεισμού της χώρας, ενώ παράλληλα τορπίλισε εν τη γενέσει της την ίδια την συμφωνία για το εθελοντικό κούρεμα του ελληνικού χρέους.

Της απονενοημένης και άφρονος εξαγγελίας του δημοψηφίσματος ακολούθησε η σύνοδος τωνG20 της 2ας Νοεμβρίου στις Κάννες, όπου η χώρα έμελλε να υποστεί μια πρωτόγνωρη εθνική ταπείνωση. Η καγκελάριος της Γερμανίας και ο πρόεδρος της Γαλλίας, αφού αντιμετώπισαν με σκαιό τρόπο και αποδοκίμασαν δημοσίως τον Έλληνα πρωθυπουργό - και στο πρόσωπό του την ίδια την χώρα μας, ακύρωσαν το ερώτημα του δημοψηφίσματος, όπως είχε τεθεί απ’ τον κ. Παπανδρέου (όχι όμως και από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κ. Βενιζέλο ο οποίος είχε ήδη μιλήσει ανοιχτά στην Κ.Ο. του ΠαΣοΚ για το πραγματικό διακύβευμα του δημοψηφίσματος) και του επέβαλαν το αδιανόητο ερώτημα "ευρώ ή δραχμή", το οποίο αποδέχθηκε ο πρωθυπουργός διασύροντας και ταπεινώνοντας την χώρα διεθνώς για ακόμη μια φορά.

Οι ώρες που ακολούθησαν την σύνοδο των Καννών είναι ίσως οι δραματικότερες της μεταπολιτευτικής μας ιστορίας. Η χώρα βρέθηκε στο χείλος της αβύσσου, στα πρόθυρα ενός νέου εθνικού διχασμού και μπροστά στο φάσμα μιας ανυπολόγιστης οικονομικής, αλλά και κοινωνικής καταστροφής. Και όλα αυτά με πρωτοβουλία του ίδιου του πρωθυπουργού της χώρας, η οποία τελικά απετράπη λόγω της σφοδρότατης αντίδρασης της πλειοψηφίας των κυβερνητικών στελεχών και κυρίως εξαιτίας της εθνικά υπεύθυνης και με μεγάλο πολιτικό κόστος στάσης του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Όλοι, ακόμα και οι πιο αδαείς, είναι σε θέση να αντιληφθούν, ότι ο κ. Παπανδρέου δεν επεδίωκε την νομιμοποίηση της πολιτικής του με την εν λόγω εξαγγελία. Άλλωστε, αν επιθυμούσε κάτι τέτοιο θα προσέφευγε σε εκλογές. Η επίκληση του λόγου αυτού αναιρέθηκε από τον ίδιο λίγο αργότερα, όταν τελικά αναγκάστηκε να πάρει πίσω το δημοψήφισμα. Δεν δίστασε μάλιστα να ισχυριστεί, ότι, με την συναίνεση της Νέας Δημοκρατίας στην συμφωνία της Συνόδου Κορυφής, δεν υπάρχει πλέον λόγος για διεξαγωγή δημοψηφίσματος, συνεχίζοντας με τα λεγόμενά του τον δίχως τέλος κατήφορο του ιδίου και της χώρας. Είναι σαφές, ότι τα κίνητρα του κ. Παπανδρέου ήταν καθαρά ιδιοτελή, τυχοδιωκτικά και είχαν ως μοναδικό σκοπό την, μέσω της ωμής εκβίασης των πολιτών, παραμονή του στην εξουσία. Άλλωστε, δεν γεννάται πλέον η παραμικρή αμφιβολία ότι ο κ. Παπανδρέου, μέχρι και την τελευταία στιγμή, πριν αναγκαστεί να παραδώσει την εξουσία, εξάντλησε και την τελευταία πιθανότητα που είχε προκειμένου να διατηρήσει την καρέκλα του, φτάνοντας μέχρις του σημείου να επιχειρήσει να επιβάλει ως πρωθυπουργό τον κ. Πετσάλνικο, δηλαδή άνθρωπο της απόλυτης επιρροής του, αδιαφορώντας προκλητικά για το εθνικό συμφέρον.

Η εξαγγελία του δημοψηφίσματος και η σύνοδος των Καννών απέδειξαν ότι, απ’ τον Οκτώβριο του 2009 και για περίπου δύο χρόνια, στο τιμόνι της υπερήφανης και σπουδαίας αυτής χώρας βρέθηκε ένας άκρως επικίνδυνος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος, ο οποίος ανήλθε στην εξουσία εξαπατώντας τον ελληνικό λαό με το περίφημο "λεφτά υπάρχουν". Ένας πρωθυπουργός που με τις απίστευτες παλινωδίες, καθυστερήσεις των πρώτων μηνών της διακυβέρνησής του, με την άρνησή του να λάβει το οποιοδήποτε μέτρο που θα ανέκοπτε τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό και την άνοδο των επιτοκίων δανεισμού, αλλά και με την εμμονή του στην διαρκή δυσφήμηση της χώρας στο εξωτερικό ("κυβερνώ μια διεφθαρμένη χώρα", "αλλάζουμε ή βουλιάζουμε", σε συνδυασμό με τις δηλώσεις του τότε Υπ.Οικ. περί "Τιτανικού" κ.α.), δεν πέτυχε τίποτα άλλο απ’ το να στοχοποιήσει την χώρα, να μετατρέψει την κρίση χρέους σε πρωτόγνωρη κρίση δανεισμού και τελικά να οδηγήσει την Ελλάδα με χειρουργική ακρίβεια εκτός αγορών, στην αγκαλιά του Δ.Ν.Τ. και στο Μνημόνιο.

Η καταστροφική πολιτική του δεν ολοκληρώθηκε με την υπογραφή του Μνημονίου στις αρχές Μαΐου 2010, αλλά το σημείο εκείνο αποτέλεσε το εφαλτήριο για την διάλυση της ελληνικής οικονομίας και του κοινωνικού ιστού της χώρας. Η κυβέρνηση του ΠαΣοΚ υπό του κ. Παπανδρέου, 18 περίπου μήνες μετά την υπογραφή του Μνημονίου, το οποίο ακολούθησαν διαδοχικές επικαιροποιήσεις του και ψήφιση αμέτρητων νομοσχεδίων, όχι μόνο δεν κατάφερε να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε έναντι των δανειστών, αλλά το μόνο που πέτυχε ήταν να διαρραγεί η κοινωνική συνοχή, χωρίς κανένα οικονομικό αποτέλεσμα. Η οικονομία της Ελλάδας σήμερα βρίσκεται σε πολύ χειρότερη κατάσταση απ’ αυτή που βρισκόταν τον Οκτώβριο του 2009 και τον Μάιο του 2010, ενώ στην πραγματική οικονομία οι εκθέσεις κάνουν λόγο για μια άνευ προηγουμένου καταστροφή.

Κατά την διάρκεια αυτών των κρίσιμων μηνών, επλήγη κατ’ επανάληψη η διεθνής αξιοπιστία της χώρας, καθώς όχι μόνο δεν επιτυγχάνονταν οι στόχοι που ετίθεντο, αλλά συγχρόνως αποκαλύπτετο η διαρκής αθέτηση των συμφωνηθέντων (βλ. μεταξύ πολλών άλλων, τις κραυγαλέες περιπτώσεις διορισμών στο δημόσιο και την διόγκωση των δημοσίων δαπανών). Τούτο, δε, την στιγμή που οι έτερες χώρες του Μνημονίου (Πορτογαλία, Ιρλανδία) παρουσίαζαν, μικρή έστω, βελτίωση των δεικτών τους, καθιστώντας την Ελλάδα ως το μαύρο πρόβατο της ευρωπαϊκής οικογένειας.

Παράλληλα, όσο η χώρα βυθιζόταν στην ύφεση και όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού στην εξαθλίωση και όσο η χρεωκοπία φάνταζε ολοένα και πιο κοντά, οι δανειστές "ξεφορτώνονταν" τα τοξικά ελληνικά ομόλογα και ενίσχυαν καθημερινά την άμυνά τους απέναντι στους κλυδωνισμούς που θα προκαλούσε ένα ελληνικό πιστωτικό γεγονός.

Η εξαγγελία του δημοψηφίσματος δεν ήταν μια "γκάφα". Ούτε η στάση του πρωθυπουργού στις Κάννες ήταν απλά "ατυχής", όπως συνηθίζουμε να λέμε για να εξωραΐσουμε μια κατάσταση. Στις Κάννες, όπου παρεμπιπτόντως ο άφρων πρωθυπουργός δεν δίστασε να επικαλεστεί (σύμφωνα με πληροφορίες Γάλλων και Γερμανών δημοσιογράφων) κίνδυνο πραξικοπήματος στην Ελλάδα (!) προκειμένου να δικαιολογήσει την αδιανόητη ενέργειά του, η χώρα ταπεινώθηκε και διασύρθηκε βαρύτατα.

Όμως, ο κ. Παπανδρέου, με την τελευταία αυτή παράστασή του, άφησε και μια "παρακαταθήκη" δένοντας την Ελλάδα χειροπόδαρα, ταπεινωμένη, απαξιωμένη και χωρίς καμιά αξιόλογη διαπραγματευτική δύναμη.

Η στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και ιδίως του γαλλογερμανικού άξονα και των δανειστών, μετά την 31η Οκτωβρίου, επιδεινώθηκε δραματικά για τα ελληνικά συμφέροντα. Το ίδιο συνέβη και στην κοινή γνώμη των ευρωπαϊκών χωρών. Οι μέχρι πρότινος επικρίσεις για την μη επίτευξη των στόχων, που είχαν μεν εξελιχθεί στην πορεία του χρόνου σε αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της χώρας μας, αλλά συνοδεύονταν τουλάχιστον απ’ τις διαβεβαιώσεις για παραμονή στην ζώνη του ευρώ, μετατράπηκαν εν μια νυκτί σε προσβλητικές για την Ελλάδα και τον πρωθυπουργό της εκφράσεις και – το κυριότερο – σε ευθείες απειλές για έξοδο απ’ την ευρωζώνη.

Απ’ το σημείο αυτό και εντεύθεν οι επόμενες ελληνικές κυβερνήσεις απώλεσαν την - έστω και περιορισμένη, έστω και ελάχιστη - δυνατότητα να επιτύχουν τους στόχους που θέτουν οι ευρωπαϊκές συμφωνίες με μια άλλη καλύτερη πολιτική με μικρότερο κοινωνικό κόστος. Αυτή ήταν και η έσχατη πράξη του δράματος της κυβέρνησης Παπανδρέου, την οποία θα επωμιστούν στις πλάτες τους οι επόμενες κυβερνήσεις και ο ελληνικός λαός.

Τι έγινε ρε παιδιά;

2011-10-20T13:53:00.000-07:00

Όσοι πιστεύουν ότι η Ιστορία πολλές φορές εκδικείται, μάλλον δεν θα βρουν καλύτερο παράδειγμα από αυτό που συμβαίνει τους τελευταίους μήνες στη χώρα μας. Λίγες μέρες μετά τη συμπλήρωση τριάντα ετών από τη μαύρη επέτειο της πρώτης εκλογής του Πα.Σο.Κ. και δύο ετών από την επάνοδό του στην εξουσία, το κόμμα που ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο ίδιος ο γιός του πνίγονται από τα λάθη όλων των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης, αλλά, κυρίως, από τη νοοτροπία που αυτός καθιέρωσε από την 18η Οκτωβρίου 1981 και εξής. Όπως θα αναρωτιόταν και γνωστός παρουσιαστής της κρατικής τηλεόρασης (πλέον), "τι έγινε ρε παιδιά;", πώς φτάσαμε να είμαστε θεατές στην πολλοστή επανάληψη τραγικών στιγμών όπως αυτές που ζούμε τις τελευταίες 48 ώρες, με αποκορύφωμα το θάνατο ενός ανθρώπου και, τέλος, με ποιόν τρόπο μπορούμε να αποφύγουμε την ολοκληρωτική διάλυση;

Κατ’ αρχάς, ας δούμε ποιά ήταν η πραγματική και δύσκολα επανορθώσιμη ζημιά που προκάλεσε ο Ανδρέας Παπανδρέου: Πέρα από τον αλόγιστο δανεισμό, την παράλυση των παραγωγικών δομών της χώρας μέσω επιδότησης της τεμπελιάς, αυτό που εντέλει μας οδήγησε στην ελεύθερη πτώση είναι η διάλυση του κοινωνικού συμβολαίου. Όπως αυτό ορίζεται σε όλες τις δυτικές δημοκρατίες, η κυβέρνηση εκλέγεται με εντολή του λαού για να εφαρμόσει τις εξαγγελίες της. Το μεγάλο δυστύχημα ήταν ότι το Πα.Σο.Κ. έκανε πράξη το τότε προεκλογικό του σύθημα, έφερε τον ίδιο το λαό στην εξουσία, καταργώντας κάθε έννοια χρηστής διοίκησης, ιεραρχίας, αξιοσύνης και, εντέλει διάκρισης των εξουσιών. Η συνταγή ήταν απλή, εύπεπτη και ακολουθήθηκε σχεδόν από κάθε κυβέρνηση από το 1981 και μετά.

Τα τελευταία τριάντα χρόνια εκλέγουμε κυβέρνηση περισσότερο για να της επιβληθούμε και λιγότερο για να κυβερνά βάσει ενός συντεταγμένου προγράμματος. Αυτό συντελείται όταν κάθε κοινωνική ομάδα αδιαφορεί παντελώς για το κόστος των πράξεών της, σκοπεύοντας απλώς να διατηρήσει τα κεκτημένα που απέκτησε τις περισσότερες φορές πέρα από τις ίδιες της τις προσδοκίες. Ο καθένας μας πατούσε πάνω στην παρανομία του διπλανού για να δικαιολογήσει την δική του ανομία, συνήθως με το επιχείρημα "τώρα η παράβαση του Χ σε πείραξε; Δεν βλέπεις τον Ψ τι κάνει;". Με αυτό τον τρόπο η νομιμότητα, εκτός από μειοψηφική πρακτική, κατέστη κάτι πολύ χειρότερο: ασύμφορη και, ως εκ τούτου, δείγμα ανοησίας.

Ο εύκολος δρόμος σύντομα έγινε κτήμα όλου του πολιτικού φάσματος, με την ανάλογη αισθητική και ηθική κατάπτωση. Το σκηνικό μονιμοποιήθηκε: Η κυβέρνηση ήταν αντιλαϊκή επειδή κάποιος έταζε περισσότερα, όταν ο "κάποιος" αναλάμβανε την εξουσία έκανε λόγο για "καμμένη γη" και ούτω καθ’ εξής, χωρίς κανείς να λογαριάζει τη διαρκή άνοδο του βιωτικού επιπέδου σε απόλυτους αριθμούς, πολλώ δε μάλλον χωρίς κανείς να αναζητά πάνω σε ποιές βάσεις στηρίζεται αυτό το οικοδόμημα.

Το σημερινό Πα.Σο.Κ., παρά το τεράστιο τίμημα που καταβάλλει, αρνείται ουσιαστικά να μετανιώσει για το προεκλογικό "λεφτά υπάρχουν", σκύβει το κεφάλι με την πρώτη απειλή που εκτοξεύει κάθε συντεχνία και ζητάει να πληρώσουν τα σπασμένα τα γνωστά κορόιδα, η νομοταγής μειοψηφία. Απέναντι σε όλα αυτά βρίσκεται ένας λαός παραζαλισμένος από μια νομοτέλεια που έφτασε σε πείσμα των ψευδών που του άρεσε να ακούει. Περισσότερο από αγανάκτηση για το παρελθόν, νιώθει έκπληξη για τη συμφορά και οργή για όσους του χαλάνε το όνειρο. Έτσι, κάνει ό,τι έκανε τριάντα χρόνια με επιτυχία: Βγαίνει στους δρόμους και ζητά τη βολή του και το δικαίωμα στην ήσσονα προσπάθεια με μέγιστη απόδοση.

Όσο και αν έχω κατά καιρούς ταχθεί κατά των πρόωρων εκλογών, είναι η πρώτη φορά μετά το 1993 που είναι επιβεβλημένες: Η σημερινή κυβέρνηση δεν εξελέγη απλά με διαμετρικά αντίθετο πρόγραμμα, αλλά επιδίδεται σε μια σειρά μέτρων άδικων και, κυρίως, παράνομων, με πρώτη και καλύτερη την αναδρομική φορολόγηση. Έχει φτάσει, δε στο έσχατο σημείο πολιτικού εξευτελισμού να εκβιάζει ανοιχτά τον κόσμο αλλά και τους ίδιους της τους βουλευτές με χρεοκοπία αν δεν ακολουθήσουν την καταστροφική πολιτική της, που ουδεμία σχέση έχει ακόμα και με το περίφημο αρχικό Μνημόνιο. Όλα αυτά, όμως, είναι επουσιώδη μπροστά στον κίνδυνο διάλυσης ακόμα και του θεμελιώδους κοινωνικού ιστού: Ο 53χρονος που έχασε τη ζωή του στη σημερινή συγκέντρωση είναι μόνο η αρχή των απωλειών μιας κοινωνίας που όλοι στρέφονται κατά πάντων τυφλά, χωρίς αιτήματα και ρεαλιστικές προτάσεις.

Η σημερινή κυβέρνηση πρέπει να φύγει, αλλά όχι με κάθε μέσο και κάθε κόστος. Όποιο και να είναι το αποτέλεσμα των εκλογών, αυτό πρέπει να θεμελιώνεται σε ένα ισχυρό κοινωνικό συμβόλαιο και όχι σε ανέξοδες υποσχέσεις για διορισμούς. Ένας κακομαθημένος λαός καλείται να επιλέξει τους κυβερνήτες του από ένα κακομαθημένο πολιτικό σύστημα. Δεν ξέρω αν θα κάνει την ορθότερη επιλογή, αλλά σίγουρα θα ορίσει μόνος του την τύχη του, αναλαμβάνοντας τις αντίστοιχες ευθύνες. Ανώδυνος δρόμος δεν υπάρχει, , υπάρχει, όμως, διαφυγή μέσα από την ειλικρίνεια, την αξιοπρέπεια και την εργατικότητα, αρετές που κατά το πρόσφατο παρελθόν γλίτωσαν και εμάς και άλλους λαούς από σαφώς μεγαλύτερους κινδύνους.

Παρίσταται άνευ...

2011-10-13T13:47:00.000-07:00

Από σήμερα μέχρι και τις 19 Οκτωβρίου οι Δικηγόροι απέχουν των καθηκόντων τους, όπως αποφάσισε προχθές η Συντονιστική Επιτροπή των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Χώρας, κυρίως σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις προτάσεις του Υπουργού κ. Μιλτιάδη Παπαϊωάννου για την επιτάχυνση της διαδικασίας απονομής Δικαιοσύνης, αλλά και για την συνολική πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση. Αν και έχω μόλις λίγους μήνες στην πλάτη μου ως ασκούμενος δικηγόρος, η αποχή αυτή μεταφράζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε αναβολή των δικών που έχουν προσδιοριστεί για αυτό το διάστημα και ορισμό νέας δικασίμου, όχι ιδιαίτερα σύντομης, πλην, βέβαια, όσων υποθέσεων κρίνονται για τον έναν ή τον άλλο λόγο κατεπείγουσες, οπότε και εκδικάζονται κανονικά. Σε μία περίοδο όπου ο κρατικός μηχανισμός έχει κατά κυριολεξία παραλύσει, θα ήταν σκόπιμο να εξεταστεί η στάση που κρατούν οι δικηγόροι, καθώς σε αυτή ρόλο ρυθμιστή επιτελεί ο μεγαλύτερος επιστημονικός Σύλλογος της χώρας, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών.

Για τη δέσμη των μέτρων που αφορούν στην ταχύτερη απονομή Δικαιοσύνης μπορούν να ειπωθούν πολλά και έχουν σχεδόν όλα ήδη ειπωθεί: Έχουν προβληθεί επιχειρήματα περί αντισυνταγματικότητας της μεταφοράς δικαστηριακής ύλης στους Συμβολαιογράφους, έχουν εκφραστεί αμφιβολίες και ενστάσεις για το κατά πόσο μια τέτοια αλλαγή θα μείωνε σοβαρά το χρόνο εκδίκασης μιας υπόθεσης, ενώ υπάρχουν και φωνές που τάσσονται υπέρ συγκεκριμένων προτάσεων του Υπουργού (βλ. εδώ κείμενο του E-Lawyer με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα σχόλια).

Με τα παραπάνω μπορεί ο καθένας να συμφωνεί ή να διαφωνεί ανάλογα με την πολιτική και επιστημονική του τοποθέτηση, περισσότερο, όμως, πρέπει να επικεντρωθούμε στην αποχή αυτή καθ’ εαυτή ως μέσο διεκδίκησης των αιτημάτων του δικηγορικού κλάδου. Κατ’ αρχάς, τίθεται το ερώτημα αν μπορεί ένα νομικό πρόσωπο να επιβάλλει στα (υποχρεωτικά εγγεγραμμένα σε αυτό, προκειμένου να ασκήσουν δικηγορία) μέλη του αν και πότε θα εργαστούν, απειλώντας με κυρώσεις, έως και διαγραφή, όσους δεν εφαρμόζουν μια απόφαση η οποία σε μεγάλο βαθμό έχει πολιτικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, ανάγεται στον σκληρό πυρήνα των ατομικών ελευθεριών. Άλλοι νομικοί, δε, όπως ο Καθηγητής κ. Ιωάννης Ληξουριώτης, εγείρουν ζήτημα νομιμότητας της ίδιας της απόφασης περί αποχής (αναλυτικά εδώ). Συνεπώς, με τα ελάχιστα νομικά που κατέχω, δεν είναι δυνατόν η μη αποχή να συνιστά λόγο οιασδήποτε πειθαρχικής δίωξης για παραβίαση απόφασης της Συνονιστικής Επιτροπής (άρθρο 64 παράγραφος 1 Κώδικα Περί Δικηγόρων).

Πέρα, όμως, από το καθαρά νομικό κομμάτι του ζητήματος, ας εξετάσουμε και τη σκοπιμότητα της αποχής: Όποιος είχε την τύχη να καταθέσει αγωγή στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών τις τελευταίες ημέρες και άκουσε στον προσδιορισμό τον αριθμό "2015", δεν έκανε λάθος: Οι δικάσιμοι πλέον δίνονται με ορίζοντα τετραετίας, τα πινάκια είναι υπερφορτωμένα σε τρομακτικό βαθμό και οι αναβολές λόγω ωραρίου στην ημερίσια διάταξη. Αν, λοιπόν, η δικάσιμος τύχει σε μέρα αποχής, τότε μιλάμε για μια σημαντικότατη καθυστέρηση για την ολοκλήρωση της υπόθεσης, η οποία το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν ωφελεί κανέναν: Ούτε τον τελικό νικητή της δίκης, ο οποίος ενδέχεται μέχρι να δικαιωθεί να έχει καταστραφεί οικονομικά, ούτε τον ηττημένο, καθώς οι τόκοι υπερημερίας σε μία αστική υπόθεση πολλές φορές φτάνουν στο 100% του αρχικού κεφαλαίου, ούτε, βέβαια, τον ίδιο τον δικηγόρο, και δη τον νέο, του οποίου η αμοιβή αναβάλλεται, τη στιγμή που οι υποχρεώσεις του δεν περιμένουν.

Μέσα σε όλο αυτό το κλίμα που περιγράφηκε πιο πάνω, θεωρώ, όσο μπορώ να εκφέρω γνώμη, ότι η (υποχρεωτική) αποχή είναι μια λύση μη νόμιμη, αλλά, κυρίως, παντελώς ατελέσφορη και εντέλει ζημιογόνα, τόσο για τους πολίτες, που βλέπουν το (έστω και χωλό) τελευταίο καταφύγιο που διέθεταν για "να βρουν το δίκιο τους" να καθυστερεί σε βαθμό που, στην πραγματικότητα, δεν αποδίδει Δικαιοσύνη, οδηγώντας την κοινωνία μακροπρόθεσμα στην αυτοδικία, όσο και για τους ίδιους τους δικηγόρους, των οποίων το κύρος και η αποτελεσματικότητα τίθενται εν αμφιβόλω, χωρίς επ' ουδενί να είναι οι μοναδικοί υπαίτιοι αυτής της κατάστασης, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι υποψήφιοι πελάτες να αναζητούν εξωδικαστική επίλυση των διαφορών τους, συρρικνώνοντας δραματικά τον κύκλο εργασιών για έναν δικηγόρο.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το σύστημα απονομής Δικαιοσύνης χρειάζεται βαθύτατες αλλαγές και αυτό το ξέρει ίσως πρώτος από όλους ο ίδιος ο Πρόεδρος του Δ.Σ.Α., ως κατεξοχήν μάχιμος δικηγόρος. Είναι επίσης βέβαιο ότι οι Πρόεδροι των υπολοίπων Δικηγορικών Συλλόγων που αποφάσισαν την αποχή γνωρίζουν βαθύτερα το πρόβλημα από έναν ασκούμενο. Ίσως χρειάζονται περισσότεροι δικαστές, περισσότερα δικαστήρια, αύξηση του ωραρίου, υψηλότερα παράβολα. Σίγουρα, όμως, δεν χρειάζεται ούτε μία ημέρα καθυστέρηση, όσο ερασιτεχνικοί και αν είναι (και αυτοί) οι χειρισμοί της Κυβέρνησης, που προσπαθεί να θεσει άλλο ένα μανιχαϊστικό δίλημμα σε έναν λαό παραζαλισμένο από όσα συμβαίνουν γύρω του. Ο κύριος Γιάννης Αδαμόπουλος εξελέγη πανηγυρικά χάρη στη δουλειά και την προσωπικότητά του, αλλά και στη βοήθεια που παρείχε σε όλους τους νέους συναδέλφους με το βιβλίο του «Απλά και Χρήσιμα». Αυτό είναι που χρειαζόμαστε αυτή τη στιγμή, απλές και χρήσιμες λύσεις.

Αίμα για το αίμα του Παύλου Μπακογιάννη

2011-09-26T13:40:00.000-07:00

Αν κάποιος επιχειρούσε να καταγράψει τα ορόσημα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, σίγουρα ξεχωριστή θέση στις σημειώσεις του θα έπρεπε να έχει η ημερομηνία της Τρίτης 26 Σεπτεμβρίου 1989. Εκείνο το πρωινό ο Παύλος Μπακογιάννης έπεφτε νεκρός από τις σφαίρες της 17 Νοέμβρη στην είσοδο του πολιτικού του γραφείου στην οδό Ομήρου 35. Τι ήταν, όμως, αυτό που έκανε την απώλειά του τόσο σημαντική για την κατάρρευση της χώρας, και γιατί οι ιδέες και το όραμά του παραμένουν ακόμα και σήμερα τόσο επίκαιρα, ή, ακόμα καλύτερα, ζητούμενα για τη σημερινή πολιτική σκηνή;

Πιθανώς εκείνο το πρωΐ της 26ης Σεπτεμβρίου 1989, ούτε οι ίδιοι οι δολοφόνοι του Παύλου Μπακογιάννη δεν αναλογίζονταν το μέγεθος του χτυπήματος που θα επέφεραν στην πολιτική σκηνή της χώρας, αλλά και στην Ελλάδα την ίδια. Ο Παύλος Μπακογιάννης εκείνη την εποχή δεν ήταν απλά "ένας ακόμα βουλευτής": Από τις επιφανέστερες μορφές του εκτός συνόρων αντιδικτατορικού αγώνα, τον οποίο οι ανεκδιήγητοι Συνταγματάρχες τίμησαν (γιατί περί τιμής πρόκειται όταν προέρχεται από τα χέρια τους) με την αφαίρεση της ελληνικής ιθαγένειας, μετέπειτα κορυφαίος δημοσιογράφος και, τέλος, σύμβουλος του τότε Προέδρου της Ν.Δ. Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, βουλευτής Ευρυτανίας και εμπνευστής της Εθνικής Συμφιλίωσης. Μετριοπαθής, ορθολογιστής, αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά άμεσος και δημοφιλής, κέρδιζε με το λόγο και το παράδειγμά του τον συνομιλητή του.

Η δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη στέρησε από τη Νέα Δημοκρατία το πιο μεγάλο ίσως όπλο της απέναντι στη λαίλαπα του Αντρέα Παπανδρέου: Ο Μπακογιάννης αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Κεντροδεξιάς και Αριστεράς, καθώς τα αδιαμφισβήτητα δημοκρατικά "παράσημα" που έφερε από την εποχή της Χούντας γεφύρωναν το χάσμα Κεντροδεξιάς – Αριστεράς, αλλά λειτουργούσε και ως "ασπίδα" του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη προς την Αριστερά, καλύπτοντας με την δική του προσωπικότητα τα γεγονότα του 1965. Ταυτόχρονα, ήταν από τα κεντρικά πρόσωπα της αναγέννησης της Νέας Δημοκρατίας από ένα γερασμένο κόμμα σε μια σύγχρονη αστική παράταξη που χωρούσε την «όλη Κεντροδεξιά». Ακόμα και η λεγόμενη "λαϊκή Δεξιά", μέσα από την συναναστροφή με άτομα όπως ο Μπακογιάννης, κατάφερε να εξελιχθεί, σε ένα μεγάλο μέρος της, σε μια ευρωπαϊκή συντηρητική έκφραση. Αυτά τα χαρίσματα του Παύλου Μπακογιάννη δε μπορούσαν, φυσικά, να τα δεχτούν ούτε οι πρασινοφρουροί της Αυριανής, που έβλεπαν το ψέμα τους να φθίνει μέρα με τη μέρα, ούτε η παλαβή Αριστερά, που δε μπορούσε να αποδεχτεί την απώλεια του μονοπωλίου στον αντιδικτατορικό αγώνα.

Εκτός από το να ανακόψουν μακροπρόθεσμα όλα τα παραπάνω, οι αλήτες που σκότωσαν τον Παύλο Μπακογιάννη πέτυχαν και κάτι ακόμα σημαντικότερο: Προκάλεσαν φόβο σε όσους ήθελαν να αμφισβητήσουν τα θέσφατα του λαϊκισμού που κυριάρχησε από το 1981 και μετά. Δυστυχώς, ο δρόμος που χάραξε ο Μπακογιάννης παρέμεινε σχεδόν αδιάβατος, γιατί ελάχιστοι τόλμησαν να τον ακολουθήσουν με θάρρος, συνέπεια, όραμα και συγκεκριμένους στόχους. Αντ’ αυτού, προτίμησαν την εύκολη οδό του ρουσφετιού, των παροχών, της ανούσιας ρήτορας, της αδιαλλαξίας και του στρογγυλέματος. Τα αποτελέσματα σήμερα είναι κάτι παραπάνω από προφανή και αυταπόδεικτα.

Σήμερα, 22 χρόνια μετά την θρασύδειλη πράξη των περιθωριακών στοιχείων που φαντασιώνονταν ότι ασκούσαν πολιτική σκοτώνοντας τον αντίλογο, στο μέσο (;) μιας κρίσης που γκρεμίζει το μεταπολιτευτικό οικοδόμημα, έχουμε μια τελευταία ευκαιρία να στείλουμε στις μαύρες σελίδες της Ιστορίας τα κατακάθια που μας έφεραν ως εδώ. Είναι η ώρα να απαιτήσουμε "Αίμα για το αίμα του Παύλου Μπακογιάννη" με τρεις τρόπους: Πρώτον, καταστέλλοντας και επιφυλάσσοντας πραγματική τιμωρία στους κοινωνικά καθυστερημένους που προβαίνουν σε τέτοιες πράξεις, δεύτερον, τσακίζοντας ηθικά, πολιτικά και λογικά τον λαϊκισμό σε κάθε του έκφανση και, τρίτον και σημαντικότερο, δίνοντας το δικό μας αίμα, δείχνοντας στις άθλιες μειοψηφίες ότι δεν τους φοβόμαστε πια.

Η 26η Σεπτεμβρίου θα είναι πάντα μια μέρα μνήμης. Η "όλη Κεντροδεξιά" κλαίει σαν σήμερα κάθε χρόνο τον επιφανέστερο νεκρό της και ζητάει εκδίκηση, όχι μόνο για μια ζωή που χάθηκε πρόωρα και εντελώς άδικα, αλλά και για την προσπάθεια ανακοπής της κατηφορικής πορείας της χώρας, όταν αυτό ήταν σαφώς ευκολότερο απ’ όσο σήμερα. Αφήνοντας ένα λουλούδι στο σημείο που ο Παύλος Μπακογιάννης άφησε την τελευταία του πνοή, μπορεί κανείς να νιώσει τι σημαίνει ο στίχος "Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα κακιά σκουριά δεν πιάνει" και μπορεί να νιώσει οργή για αυτούς που δεν άφησαν τη γενιά του να ζήσει έναν τόσο σπουδαίο πολιτικό. Τιμή και δόξα στον Παύλο Μπακογιάννη, λοιπόν, αλλά αυτό σήμερα δεν αρκεί. Απαιτείται "Αίμα για το αίμα του Παύλου Μπακογιάννη". Και αυτό το αίμα πρέπει να είναι πρώτα απ’ όλα το δικό μας...

Όσοι με το Χάρο γίναν φίλοι

2011-08-14T12:01:00.000-07:00

Πέρασαν δεκαπέντε χρόνια από μια ακόμη τραγική ημέρα στην πολύπαθη ιστορία της Κύπρου. Σαν σήμερα το 1996, ο Σολωμός Σολωμού δολοφονείται άνανδρα στην προσπάθειά του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από τα κατεχόμενα εδάφη του νησιού, λίγες μέρες μετά τη δολοφονία του ξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ, πάλι με ιταμό τρόπο. Με την αφορμή αυτή, θα ήταν χρήσιμο να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο πολλοί αντιλαμβάνονται την εξωτερική πολιτική και, κυρίως, την άσκησή της.

Ας ξεκινήσουμε με δύο εύκολες παραδοχές: Ο Σολωμός Σολωμού και ο Τάσος Ισαάκ είναι ήρωες της κυπριακής ιστορίας˙ έδωσαν τη ζωή τους για ένα απόλυτα δίκαιο αίτημα, αυτό της αποχώρησης των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων από την πατρίδα τους (το ζήτημα "Ένωση ή ανεξάρτητη Κύπρος" είναι εν προκειμένω αδιάφορο), πέθαναν προκειμένου να υπηρετήσουν τα ιδανικά τους και οι δικοί τους άνθρωποι, αλλά και όλος ο ελληνισμός μπορεί να είναι περήφανος για την αυταπάρνησή τους. Επιπλέον, πέραν πάσης αμφιβολίας, η τουρκική πλευρά επέδειξε κτηνώδη αντίδραση απέναντι σε δύο περιπτώσεις που επ’ ουδενί δεν έθιγαν ουσιαστικά τα (θεμελιωμένα σε μια άδικη και παράνομη εισβολή) συμφέροντά της στο βόρειο μέρος του νησιού και, σίγουρα, θα μπορούσαν να είχαν αποτραπεί σχεδόν ειρηνικά.

Από εδώ και πέρα τα πράγματα γίνονται σαφώς πιο δύσκολα και επώδυνα: Δυστυχώς, οποιαδήποτε ψύχραιμη ματιά δε μπορεί παρά να διακρίνει δύο εντελώς άσκοπες θυσίες. Είναι εντελώς παράλογο να πιστέψει κανείς ότι η επέκταση για λίγα μέτρα μιας μηχανοκίνητης πορείας που διέσχισε τη μισή Ευρώπη ή μια κατεβασμένη σημαία θα δώσουν λύση σε ένα από τα πλέον δαιδαλώδη θέματα του Διεθνούς Δικαίου. Σαφώς η κίνησή τους δεν υπαγορεύτηκε από τη λογική, αλλά από το θυμικό τους και οι καταστάσεις ήταν τέτοιες που καθιστούν απόλυτα ανθρώπινη τη συμπεριφορά τους, ειδικά στην περίπτωση του Σολωμού, στερεί, όμως, για ένα τίποτα από την Κύπρο δύο ανθρώπους που αγαπούν πραγματικά την πατρίδα τους και που μπορούν να δώσουν τα πάντα για να τη δουν όπως ονειρεύονται. Καλώς ή κακώς, αν και μη επαρκής, η λογική είναι αναγκαία συνθήκη για την πρόοδο μιας κοινωνίας (επ’ αυτού βλ. εδώ σχετική ομιλία του Χαρίδημου Τσούκα).

Και αν η στάση των Ισαάκ και Σολωμού είναι κατανοητές, είναι σχιζοφρενικό και προκλητικό το φαινόμενο δήθεν πατριωτών, οι οποίοι από τη βολή του καναπέ τους ζητούν από άλλους να ακολουθήσουν το παράδειγμα των δύο ηρώων. Πρόκειται για του ίδιους "ελληναράδες" που φοροδιαφεύγουν, τους ίδιους που έκαναν την παραβατικότητα μαγκιά και τρόπο ζωής, τους ίδιους που πιθανότατα προσπάθησαν να βολέψουν τη δική τους στρατιωτική θητεία ή δικών τους ανθρώπων απαξιώνοντας τον θεσμό και αφήνοντας τον στρατό στα χέρια κάθε παρανοϊκού που πιστεύει ότι όλος ο κόσμος αρχίζει και τελειώνει μέσα σε ένα στρατόπεδο. Πρόκειται για τους ίδιους πλειοδότες τσαμπουκά, πλασιέ κακογουστιάς και φτήνιας και μεταπράτες ανοησίας, οι οποίοι φέρουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για τη σημερινή μας κατάσταση, κυρίως σε επίπεδο νοοτροπίας και αισθητικής.

Είναι αυτοί που τορπιλίζουν κάθε προσπάθεια άρθρωσης νηφάλιου λόγου με κραυγές για "προδότες", "δειλούς", "νενέκους". Εκθρέφουν, έτσι, μια "πελατεία", η οποία χωρίς κανένα υπόβαθρο, χωρίς καμία παιδεία, χωρίς καμία γνώση του παρελθόντος, είναι έτοιμη να τιναχτεί όρθια στο όνομα μιας δήθεν εθνικής αγανάκτησης και να πάρει τα όπλα. Μόνο που, ακριβώς επειδή κανείς δεν τη δίδαξε τίποτα, το πιο πιθανό είναι να αυτοπυροβοληθεί ή να προκαλέσει παράπλευρες απώλειες. Δεν υπάρχει πιο εύκολο πράγμα από το να θέτεις μεγαλεπίβολους στόχους, αρκεί να μη χρειάζεται να τους πληρώσεις εσύ. Τα ιστορικά παραδείγματα, πολλά: Ο Δηλιγιάννης με τον "ατυχή" πόλεμο του 1897, το πραξικόπημα του Ιωαννίδη που οδήγησε στην τραγωδία της Κύπρου και πολλά ακόμα. Ο μόνος που κατάφερε να διαχειριστεί τον μεγαλοϊδεατισμό του με θετικά αποτελέσματα ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος με τον διπλασιασμό της Ελλάδας κατά τους Βαλκανικούς πολέμους, αλλά και με τη Μικρσιατική Καταστροφή να βαραίνει και τις δικές του πλάτες.

Συμπερασματικά, η εξωτερική πολιτική, όσο και αν αυτό ακούγεται δυσάρεστό, χρειάζεται προπάντων λογική και σε εξαιρετικές περιστάσεις την ετοιμότητα, τον ηρωϊσμό και τη φιλοπατρία των πολιτών. Με όλο τον σεβασμό στη θυσία του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού, δε μας ωφελεί να ρίξουμε άλλο αίμα για να πούμε ότι κάναμε το καθήκον μας απέναντι στην πατρίδα. Για να δικαιωθεί η θυσία τους και να ακούγεται το όνομά τους στο βόρειο τμήμα της Κύπρου χρειαζόμαστε κι άλλους σαν την Τιτίνα Λοϊζίδου που θα διασύρουν διεθνώς την Τουρκία για τις θηριωδίες της. Όσο θα κυριαρχούν αυτοί που θεωρούν τη λογική σαν προδοσία και δειλία, τόσο τραγωδίες σαν της Κύπρου θα είναι πάντα μπροστά μας και όσο θα πέφτουν γαρύφαλλα όταν ακούγεται "Από τι φτιάχνονται των προδοτών οι φύτρες, και δεν τιμούνε όσους έχουνε φωνή" τόσο παιδιά με ήθος θα φεύγουν "πάντα γελαστοί και γελασμένοι"…

Η ιστορικότητα της Συμφωνίας των Βρυξελλών - και η χαμένη τιμή μιας γενιάς;

2011-07-26T05:27:00.000-07:00

του Στέφανου Καβαλλιεράκη
(Δρ. Μεσογειακών και Ανατολικών Σπουδών πανεπιστημίου Strasbourg II)

Α. Η ιστορική αναφορά

Η προ ολίγων ημερών Συμφωνία των Βρυξελλών για την διευθέτηση, επιμήκυνση η όπως αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί ρύθμιση του Ελληνικού χρέους θα συμπεριληφθεί σίγουρα από τον ιστορικό του μέλλοντος στη μακρά και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σειρά εκείνων των συμφωνιών και συνθηκών που καθόρισαν την δημιουργία, επέκταση και βίο του Ελληνικού κράτους από το 1830 και εντεύθεν. Παρ ότι στη λαϊκή μυθολογία ή ακόμα και σε σοβαροφανείς ιστορικές φωνές η Ελλάδα παρουσιάζεται ως το θύμα διεθνών συνομωσιών και διάφορων σκοτεινών σχεδίων, ήταν συνήθως η κερδισμένη από τα αποτελέσματα των διεθνών πολιτικών συμφωνιών ή συμβιβασμών. Από το πρωτόκολλο του Λονδίνου το 1830 που καθόρισε την σύσταση του Ελληνικού κράτους, τις συμφωνίες Λονδίνου και Βουκουρεστίου που σήμαναν το τέλος των Βαλκανικών πολέμων και το τριπλασιασμό του Ελληνικού Κράτους ως και τη συνθήκη των Σεβρών που ολοκλήρωνε τον ελληνικό μεγαλοϊδεατισμό το Ελληνικό κράτος αυξανόταν και ενσωμάτωνε συνεχώς εδάφη και πληθυσμούς. Ακόμη και η συνθήκη της Λωζάννης που διευθέτησε το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής και αποτελεί ακόμη και σήμερα τον ακρογωνιαίο λίθο στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας θεωρείται μια επιτυχημένη συνθήκη για μια χώρα που είχε υποστεί τόσο συντριπτική ήττα στο πεδίο της μάχης.

Τα επιτυχή αυτά αποτελέσματα δεν ήταν βέβαια το προϊόν μιας φιλανθρωπίας των μεγάλων αυτού του κόσμου. Η ύπαρξη πολιτικών και διαπραγματευτών μεγάλου διαμετρήματος όπως ο Καποδίστριας η ο Βενιζέλος, η ύπαρξη σημαντικών εσωτερικών πολιτικών συναινέσεων όπως του Βενιζέλου και του Κωνσταντίνου στη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων , εύστοχες γεωπολιτικές τοποθετήσεις όπως αυτή του Μεταξά παραμονές του Β Παγκοσμίου πολέμου έβαζαν την Ελλάδα πάντα στο στρατόπεδο των νικητών και προεξοφλούσαν την επίκαιρη τοποθέτηση της στο διαπραγματευτικό τραπέζι την επομένη της λήξης των πολεμικών επιχειρήσεων. Εξάλλου η Ελλάδα ήταν πάντα το αγαπημένο παιδί των «Μεγάλων» αυτού του κόσμου που επισφραγίστηκε και με το τριπλασιασμό της κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα επίτευγμα πρωτοφανές για ευρωπαϊκό κράτος. Εξάλλου οι περισσότερες «γκρίνιες» από τους συνήθεις διαμαρτυρομένους για την αντιμετώπιση της Ελλάδας στη διεθνή σκακιέρα, αφορά τη μη ενσωμάτωση περισσότερων εδαφών στην Ελληνική επικράτεια και όχι για την απόσχιση τους (είναι αυτονόητο ότι η περίπτωση της Μικράς Ασίας αποτελεί μια τελείως διαφορετική περίπτωση αφού περιήλθε στη κατοχή της Ελλάδας κατόπιν της Συνθήκης των Σεβρών και χάθηκε στο πεδίο της μάχης), ακόμη και όταν υπήρχαν και σχετικά ανέλπιστες διπλωματικές νίκες όπως του 1947 στο Παρίσι με την παραχώρηση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα.

Β. Διαφοροποιήσεις και τα νέα διλήμματα

Τηρουμένων κάποιων αναλογιών η πρόσφατη Συμφωνία των Βρυξελλών πληροί κατά συνέπεια κάποια χαρακτηριστικά των μεγάλων Συνθηκών και Συμφωνιών του 19ου και 20ου αιώνα. Μια πανευρωπαϊκή σύγκλιση , μια συμφωνία κορυφής που αφορά την Ελλάδα, εκταμίευση τεραστίων κονδυλίων προς την Ελλάδα τα οποία διασφαλίζουν για κάποια τουλάχιστον χρόνια την οποία ευημερία πλαστή ή πραγματική έστω και ασφυκτιούσα από δω και πέρα, είχε κατοχυρωθεί τα τελευταία 30 χρόνια.

Η πρώτη σοβαρή διαφοροποίηση έχει να κάνει βέβαια με το πλαίσιο. Η Συμφωνία αυτή δεν είναι προϊόν πολεμικών συρράξεων ή νικών στα πολεμικά μέτωπα των οποίων τα παράγωγα κλήθηκε να διευθετήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η Συμφωνία αυτή προήρθε από μια άνευ προηγουμένου κατάρρευση οικονομίας μιας ευρωπαϊκής χώρας, της ελληνικής, μέλους της ευρωζώνης η οποία το 2004 διοργάνωνε Ολυμπιακούς Αγώνες και μέχρι πριν λίγα χρόνια πρότασσε την οικονομία της ως ισχυρό χαρτί. Η οικονομική εξάρτηση που δημιουργείται δεν έχει ιστορικό προηγούμενο κατά συνέπεια οι αντιδράσεις , οι συνέπειες, η οργή και η αναπόφευκτη οικονομική ύφεση που θα χτυπήσουν μια αναπτυσσομένη –θεωρητικά τουλάχιστον οικονομία- είναι απρόβλεπτες και ανεξέλεγκτες. Η Ελληνική περίπτωση θα είναι μια “unique case” αφού οι Ευρωπαίοι πείστηκαν τελικά να δώσουν την οικονομική μάχη στο Ελληνικό έδαφος είτε για να προλάβουν να θωρακιστούν οι ίδιοι είτε γιατί δεν αντέχουν να την αντιμετωπίσουν στα ενδότερα.

Η δεύτερη σοβαρή και ίσως πιο σημαντική διαφοροποίηση είναι ο άξονας αναφοράς. Είτε το μεγάλο πλαίσιο ονομαζόταν Ιερά Συμμαχία, είτε Entente Cordiale είτε Σύμμαχοι η Ελλάδα είχε μια σταθερή αναφορά στον Αγγλογαλλικό άξονα και κυρίως βέβαια στην Αγγλία δημιούργημα της οποίας κυρίως απετέλεσε το Ελληνικό κράτος. Η αναφορά αυτή πλέον δεν υπάρχει, η Αγγλία βυθισμένη σε μια εσωστρέφεια και έναν αντιευρωπαϊσμό όσο και αποπροσανατολισμό έχει παραχωρήσει προ πολλού την πάλαι πότε πρωτεύουσα θέση της στο Γαλλογερμανικό άξονα, κυρίως δηλαδή στη Γερμανία. Η Ελλάδα θα πρέπει να συνδιαλέγεται πλέον μ έναν τελείως διαφορετικό από την Αγγλία μεγάλο διεθνή παίκτη. Πιο τραχιά, πιο απαιτητική, όχι τόσο εξευγενισμένη η γερμανική διπλωματία δε φαίνεται να τη νοιάζουν τόσο οι διεθνείς ισορροπίες ή οι σφαίρες επιρροής αλλά την απασχολούν στοιχεία όπως η μεθοδικότητα εκτέλεσης των ενεργειών, ο δημοσιονομικός και οικονομικός έλεγχος στοιχεία δηλαδή που της επέτρεψαν ν αναπτυχθεί και να πετύχει τους στόχους της τα τελευταία 20 χρόνια.

Γ. Οι κίνδυνοι

Η παρούσα κυβέρνηση φαινομενικά πέτυχε αυτό που όλοι θεωρητικά θέλανε , τη διατήρηση σε κάποιο ανεκτό όριο ενός βιωτικού επιπέδου το οποίο κατέκτησε η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια μάλλον παράταιρα. Η επίτευξη μια τέτοιας δανειακής σύμβασης χωρίς τη συγκρότηση ενός κοινού εθνικού μετώπου ,σε κάποιους άξονες τουλάχιστον, υπονομεύει εξ αρχής την υλοποίηση της αφού καθιστά δραματικά ευάλωτη όποια κυβέρνηση επιχειρήσει να πάρει και να υλοποιήσει μέτρα για την αποπληρωμή των δυσβάστακτων δανειακών υποχρεώσεων. Η σημερινή κυβέρνηση δε δείχνει να αντιλαμβάνεται αυτή την πραγματικότητα και να κάνει τολμηρά βήματα σε μια τέτοια κατεύθυνση μην έχοντας είναι η αλήθεια και ιδιαίτερη στήριξη από τα υπόλοιπα κόμματα. Από τη μια η Αριστερά πιο ριζοσπαστικοποιημένη από ποτέ καταγγέλλει και αποκηρύσσει τον αστικό πολιτικό κόσμο και ουσιαστικά δε συνδιαλέγεται μ αυτόν αλλά δέχεται να χρηματοδοτείται από τα δάνεια που αυτός λαμβάνει και από την άλλη η Ελληνική Δεξιά φαίνεται να χάνει ή να παραχωρεί χωρίς ιδιαίτερες τύψεις το μεγαλύτερο επίτευγμα της στα μεταπολιτευτικά χρόνια, δηλ. τη διασύνδεση της χώρας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ο κυριότερος όμως κίνδυνος παραμένει το στίγμα. Πρόσφατα σ ένα ταξίδι μου στο Βέλγιο ο οδηγός ταξί με ρώτησε αν στην Ελλάδα έχετε να φάτε. Μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν ζητιάνοι και παρακατιανοί της Ευρώπης. Μια ολόκληρη γενιά κινδυνεύει να ζει με καταρρακωμένη τιμή και αξιοπρέπεια σε μια μόνιμη εξάρτηση μη αναστρέψιμης οικονομικής επαιτείας.

Αν και γίνεται πλέον κατανοητό ότι θα ζήσουμε χειρότερα από τη προηγούμενη γενιά , αν αποτύχει η δανειακή σύμβαση είναι ορατό επιπλέον να μη μας κληροδοτηθεί τίποτα από αυτά που κερδήθηκαν από τις προηγούμενες γενιές. Η περίοδος 1980-2008 κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία σαν μια ιδιότυπη ελληνική Belle Époque και τα υπόλοιπα χρόνια σαν χρόνια ενός νέου Μεσοπολέμου μεταξύ δυο ακήρυχτων πολέμων. Οι εθνικές συζεύξεις δεν είναι πια χρήσιμες αλλά αναγκαστικές γιατί Συμφωνίες σαν αυτή των Βρυξελλών δεν απέχουν πολύ από το να αντικατασταθούν σύντομα από άλλες Συμφωνίες σε γειτονικές πόλεις που να επισφραγίζουν εθνικές χρεοκοπίες μ απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Ο Χάνιμπαλ στην ελληνική πολιτική σκηνή

2011-07-09T13:50:00.000-07:00

Όταν στις 15 Δεκεμβρίου 2010 ο Βουλευτής και πρώην Υπουργός Κωστής Χατζηδάκης δεχόταν πρωτοφανή (για τα δεδομένα της εποχής) επίθεση από διαδηλωτές επειδή έπραξε το αυτονόητο (ακόμα…) να κινηθεί πεζός προς το γραφείο του, ελάχιστοι ήταν αυτοί που έδωσαν σημασία στο περιστατικό. Αντίθετα, πολλοί περισσότεροι εκδήλωσαν μέσω social media την επιδοκιμασία τους προς την πράξη και τους δράστες, θεωρώντας ότι τρόπον τινά αποδίδεται μια κάποια ανώτερης φύσης Δικαιοσύνη (και, φυσικά, παραγνωρίζοντας ότι τα θύματα εξελέγησαν με τη δική τους ψήφο).

Από τότε, δυστυχώς, η κατάσταση της χώρας επιδεινώθηκε και τέτοια περιστατικά έχουν εξελιχθεί σε ημερίσια διάταξη για όσους ασχολούνται με τα κοινά, ευτυχώς με αποτελέσματα λιγότερο "επιτυχή" από αυτά που υπέστη ο κύριος Χατζηδάκης: Η άνανδρη επίθεση στον κ. Αλέκο Αθανασιάδη παραλίγο να καλύψει την τραγελαφική στάση που κράτησε μέχρι να ψηφίσει το Μεσοπρόθεσμο, την ίδια μέρα που "Αγανακτισμένοι" προπηλάκιζαν μέχρι και… τη Λιάνα Κανέλλη (!!!). Και επειδή οι προπηλακισμοί απαιτούν τη φυσική παρουσία του θύματος, τη λύση δίνουν οι απειλές, είτε έντυπες, είτε παραστατικότερες…

Προφανώς και οι πολιτικοί ηγέτες της χώρας αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων και των προσδοκιών ενός λαού που τους στήριξε με πάθος και νιώθει προδομένος. Αφενός, όμως, οι πολιτικοί των τελευταίων δεκαετιών δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να υπακούν το "λαϊκό αίσθημα" και να αναζητούν εύκολες και βραχυχρόνια ανώδυνες λύσεις, προκειμένου να μη χάσουν μια απαίδευτη πελατεία που τους ήταν απαραίτητη και, αφετέρου, οι προπηλακισμοί αυτοί δεν αποφέρουν κανένα κέρδος: Οι πολιτικοί μας αποκόπτονται από την καθημερινότητα, καθίστανται αναγκαίες υψηλότερες δαπάνες για την ασφάλειά τους και, βέβαια, δεν γίνεται καμία πρόοδος στην αναζήτηση μιας βιώσιμης λύσης για το ελληνικό πρόβλημα: Ο δράστης "ξεχαρμανιάζει", πιστεύει ότι ανταπέδωσε ένα μέρος των δεινών που του προκάλεσε ο πολιτικός και συνεχίζει ήσυχος τον μακάριο ύπνο του δικαίου τον οποίο κοιμάται την τελευταία τριακονταετία, προκαλώντας ακόμα περισσότερη ατολμία σε αυτούς που, παρά την τεράστια ευθύνη τους για την κατρακύλα της χώρας, είναι οι μόνοι (αν όχι οι ίδιοι, οι "διάδοχοί" τους) που μπορούν να δώσουν λύση στο σημερινό αδιέξοδο.

Συνοψίζοντας, οι επιθέσεις κατά (δικαίων ή αδίκων, δεν έχει σημασία και, στην τελική, ποιος θα το κρίνει;) πολιτικών σημαίνει πόλεμο κατά της Δημοκρατίας. Η Βουλή αποτελεί συστατικό στοιχείο του πολιτεύματός μας, θεσμό αναντικατάστατο που αμφισβητούν την αναγκαιότητά του μόνο όσοι πολιτικά αγράμματοι ονειρεύονται Λαϊκές Δημοκρατίες (ας ρωτήσουν πρώτα κατοίκους του πρώην Ανατολικού μπλοκ αν περνούσαν καλά σε τέτοια καθεστώτα). Η λύση στο (πολιτικό πρωτίστως) πρόβλημα της χώρας δεν μπορεί παρά να δοθεί πολιτικά – αν δοθεί, βέβαια, καθώς η αισιοδοξία όλων μας μειώνεται όταν ακόμα και τα θύματα εφαρμόζουν τον κανιβαλισμό μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας απαράδεκτες εκφράσεις για συναδέλφους τους με προβλήματα αναπηρίας ή κάνοντας χυδαίες επιθέσεις με βάση την εμφάνιση συναδέλφων τους…

Υ.Γ.: Σήμερα το e-libero κλείνει ένα χρόνο ζωής. Ήταν ένας χρόνος δύσκολος, με πολλές ειδήσεις που προσφέρονταν για σχολιασμό, αλλά και με μία διάχυτη ανησυχία ότι οποιαδήποτε επιχειρηματολογία είναι ανούσια μπροστά στις άναρθρες κραυγές της άρνησης και της περιχαράκωσης κάθε είδους. Ξεκινώντας, είχα ευχηθεί το blog "να βρει συμπαίκτες, αλλά, κυρίως, άτομα τα οποία επιθυμούν να αναμετρηθούν μαζί του, βοηθώντας στη διεξαγωγή ενός γόνιμου διαλόγου". Για αυτή την πολύ όμορφη περιπέτεια, την οποία ελπίζω να συνεχίσω χρόνια, θα ήθελα να ευχαριστήσω όσους μπήκαν στον κόπο να διαβάσουν αυτά τα κείμενα και να τα σχολιάσουν. Επιπλέον, ευχαριστώ όλους όσοι μου επισήμαναν σημεία που πρέπει να διορθώσω, δυστυχώς δε μπορώ να τους θυμάμαι όλους – ήταν πολλοί, όπως και πολλά αυτά που πρέπει να διορθώσω. Τέλος, ένα ιδιαίτερο "ευχαριστώ" στον Κώστα Μίχο, ο οποίος με τίμησε με τα εξαιρετικά του κείμενα. Ελπίζω η συνέχεια να είναι ακόμα πιο δημιουργική, ώστε το e-libero να παραμείνει ένας χώρος ελεύθερης έκφρασης ελεύθερων ιδεών!

Ο ρόλος της λογικής στην κοινωνία (μέρος 3 - Αρίστος Δοξιάδης)

2011-06-29T14:21:00.000-07:00

Την Τρίτη 21 Ιουνίου το Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων διοργάνωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση με θέμα "Ο ρόλος της λογικής στην κοινωνία" με ομιλητές τον Απόστολο Δοξιάδη, τον Χαρίδημο Τσούκα και τον Αρίστο Δοξιάδη. Έχοντας κρατήσει κάποιες πρόχειρες σημειώσεις από τα λεγόμενά τους, νομίζω ότι είναι χρήσιμο να δημοσιευτούν σαν μια μικρή δόση αισιοδοξίας και ορθολογισμού στον καθημερινό παραλογισμό που ζούμε. Χάριν ευκολίας, κάθε εισήγηση αποτελεί ένα αυτοτελές κείμενο, ενώ σε αυτό έχουν ενσωματωθεί και οι απαντήσεις που έδωσαν μετά τον κύκλο ερωτήσεων του ακροατηρίου.

Όταν ο Sam Bowles μελετούσε την αγροτική παραγωγή της Ινδίας, παρατήρησε ότι όποιος έσπερνε πρώτος το χωράφι του, του έτρωγαν τα σπόρια τα πουλιά, με αποτέλεσμα όλοι να περιμένουν από κάποιον να κάνει την αρχή. Τότε ρώτησε έναν Ινδό αγρότη γιατί δεν σπέρνουν όλοι ταυτόχρονα, ώστε να μοιράσουν τις απώλειες, για να λάβει την απάντηση ότι "αν μπορούσαμε να συνεννοηθούμε, δε θα ήμασταν φτωχοί".

Λογική σημαίνει να κατανοώ τους κανόνες του φυσικού κόσμου. Αυτό όμως δεν ισχύει και για την κοινωνία, καθώς εκεί τίποτα δεν είναι δεδομένο από τη μία κοινωνική ομάδα στην άλλη.

Οι Έλληνες (κακή γενίκευση) κατά βάση είναι ορθολογικοί, όταν οι κανόνες δεν επιδέχονται αμφισβήτηση. Αυτό αποδεικνύεται από την προσαρμογή του σε ένα εύρυθμο περιβάλλον (π.χ. μια επιχείρηση του εξωτερικού). Έχει, δηλαδή, εργαλειακή λογική, που σημαίνει ότι μπορεί να συνδυάζει στόχους και μέσα, το οποίο είναι θεμέλιο του homo economicus.

Όταν, όμως, οι κανόνες επιδέχονται αμφισβήτηση, όπως στη χώρα μας, τότε το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην έλλειψη λογικής, αλλά είναι θέμα πολιτισμικού υποστρώματος που προηγείται των θεσμών.

Όταν, λοιπόν, δεν υπάρχει κεντρική εξουσία που θέτει τους κανόνες, η εύρυθμη λειτουργία μιας κοινότητας εξαρτάται από το μείγμα τριών κατηγοριών:
α) conditional cooperators: Αυτοί που έχουν προδιάθεση να συμμορφωθούν στους κανόνες.
β) rational egoists: Αυτοί που θα εξαρτήσουν την συμμόρφωσή τους από το προσωπικό τους συμφέρον και έχουν μια έφεση στην κλοπή.
γ) willing punishers: αυτοί που προθυμοποιούνται να τιμωρήσουν τους παραβάτες.

Αν η πλειονότητα ανήκει στις κατηγορίες (α) και (γ), τότε οι κοινωνίες λειτουργούν εύρυθμα, αλλιώς, αν υπερέχει η κατηγορία (β), όπως στην Ελλάδα, παρουσιάζουν προβλήματα. Παράδειγμα: Σε έναν αγροτικό συνεταιρισμό στην Ολλανδία, όλα τα μέλη του θα εισφέρουν και την πρώτης ποιότητας παραγωγή, και την δεύτερης. Αντίθετα, σε έναν αντίστοιχο ελληνικό, αν ένα μέλος του δεχτεί δελεαστικότερη προσφορά εκτός συνεταιρισμού για την πρώτης ποιότητας παραγωγή, το πιθανότερο είναι να παραβιάσει τη συμφωνία του συνεταιρισμού.

Γιατί, όμως, είμαστε rational egoists; Γιατί για να μην είσαι, πρέπει να σέβεσαι τις ηγεσίες, δηλαδή να πιστεύεις ότι οι κανόνες θα τηρηθούν, που σημαίνει εσωτερίκευση των κανόνων του κόσμου. Εμείς δεν αποδεχόμαστε την ιεραρχία γιατί στο πέρασμα του χρόνου δεν εσωτερικεύσαμε αυτούς τους κανόνες.

Όταν λέμε, λοιπόν, ότι μας λείπει η "κοινή λογική", εννοούμε ότι το έλλειμμά μας βρίσκεται στον όρο «κοινή», γιατί ατομική λογική διαθέτουμε. Παράδειγμα: Η απαξίωση του δημοσίου σχολείου, το οποίο δεν αποδεχόμαστε, σε σύγκριση με το φροντιστήριο.

Τι μπορεί να γίνει; Θα δατυπώσω τρεις νύξεις:
α) Διαφάνεια: Όσο είμαστε ένα «εθνικό χωριό», επιτρέπεται η δημιουργία "αλληλεγγύης"
β) Ανταποδοτικότητα υπηρεσιών
γ) Μικρές ομάδες

Οι "καλοί πολιτικοί" μπήκαν στο περιθώριο γιατί μιλούσαν με όρους γενικού και μακροπρόθεσμου συμφέροντος, εν αντιθέσει με την πολιτική οικονομία της χώρας, η οποία έχει αυτή τη δομή γιατί (όσο και αν φαίνεται παράδοξο) έχουμε παίξει καλά το γεωπολιτικό παιχνίδι, με αποτέλεσμα να μη χρειάζεται να διευρύνουμε τον ορίζοντά μας, με αποτέλεσμα να μη χρειαζόμαστε καλύτερους πολιτικούς.

Υπάρχει όμως και η "άλλη κοινωνία" που θα δώσει τη διέξοδο: Είμαι αισιόδοξος για την ελληνική κοινωνία: Ακόμα και αν δεν εμφανιστεί κάποιος ηγέτης, έχουμε τις ικανότητες να τη θέσουμε μόνοι μας σε επαναλειτουργία.

Για την εισήγηση του Απόστολου Δοξιάδη πατήσε εδώ.

Για την εισήγηση του Χαρίδημου Τσούκα πατήσε εδώ.

Σημείωση: Οποιαδήποτε αστοχία στην απόδοση, παράλειψη ή λανθασμένη κατανόηση των λεγομένων των ομιλιτών οφείλεται καθαρά σε δικό μου σφάλμα. Για οποιαδήποτε επισήμανση παρακαλώ επικοινωνήστε στο alexandmich@yahoo.gr.

Ο ρόλος της λογικής στην κοινωνία (μέρος 2 - Χαρίδημος Τσούκας)

2011-06-29T14:05:00.000-07:00

Ο τίτλος δεν είναι αποκομμένος από τις εξελίξεις. Σήμερα κατά πολλούς βιώνουμε μια έκρηξη ανορθολογισμού και θυμικού, η οποία υποκινείται (;) από τους πολιτικούς. Οι ιδέες, όμως, δεν βρίσκονται εν κενώ: Παράδειγμα ο Καρτέσιος, ο οποίος έγραψε περί ratio τον καιρό που η Ευρώπη σπαρασσόταν από θρησκευτικούς πολέμους.

Η λογική έχει διάφορες, αλληλοκαλυπτόμενες έννοιες:

α) logic

β) reason

Ευρύτερο πλαίσιό της είναι ο ορθολογισμός.

Η λογική είναι ανεπαρκές εργαλείο για την ομαλότητα της κοινωνίας μας, για παράδειγμα οι οικογενειακοί καυγάδες. Τι είναι αυτό που εμποδίζει εντέλει τους ανθρώπους να συνεννοηθούν;

Η μη συνεννόηση δεν οφείλεται στην έλλειψη λογικής, αλλά στο ότι δεν θέλουμε να ακούσουμε τους ορισμούς του συνομιλιτή μας.

Συνεπώς: Όταν θέλουμε να ακούσουμε τον συνομιλιτή μας, δεν μιλάμε για λογική. Αντίθετα, όταν δεν τον εμπιστευόμαστε ή όταν ορίζονται διαμετερικά αντίθετα οι όροι, τότε η λογική σεν αρκεί.

Πώς αυξάνεται η διάθεση για συνεννόηση; Μόνο διά της μετοχής στον κοινό λόγο μιας κοινότητας. Δηλαδή, ένα ευρύτερο πλαίσιο που συμπερικλείει τα άτομα δεν είναι λογικό επίτευγμα, αλλά κοινωνικό.

Στην σημερινή κατάσταση: Οι «Αγανακτισμένοι» εν πολλοίς έχουν άδικο, αλλά κακώς απαξιώνονται.

Κυρίως στις συγκεντρώσεις τους εκφράζεται ένα αίσθημα θυμού, το οποίο οδηγεί σε αφορισμούς, ο οποίοι δεν είναι δυνατόν να ελεγχθούν εμπειρικά. Μέσα από τις καταγγελίες τους, όμως, καταδεικνύεται ένα πρόβλημα του πολιτικού συστήματος, η κλεπτοκρατία. Αιχμή (κρυφή) του αιτήματός τους, η κάθαρση.

Γιατί, όμως, δεν εκφράζουμε τη δυσαρέσκειά μας νηφάλια; Ο Καστοριάδης έλεγε «Τα πάθη θεσμίζουν τις πόλεις»: Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι «πόλις» και «πάθος» είναι έννοιες αντίροπες. Στη φιλοσοφία του Αριστοτέλη, του Χιούμ και του Άνταμ Σμιθ διατυπώνεται ότι «Η κοινωνία μας δε μπορεί να ζήσει χωρίς πάθος». Θα μπορούσαμε να πούμε ότι εν αρχή ην το πάθος, ο λόγος έπεται, δεν εκφράζουμε τα συναισθήματά μας για εκτόνωση, όπως πολλοί άστοχα πιστεύουν, αλλά ως προλογική βάση. Έτσι γεννήθηκαν και οι έννοιες του φιλελευθερισμού και της ισότητας.

Ο Βίτγκενστάιν διακρίνει τα προβλήματα σε δύο κατηγορίες:

α) Problems of intellect: αυτά που επιλύονται με τη λογική, όταν υφίστανται κοινοί ορισμοί

β) Problems of will: αυτά που αποπροσανατολίζουν από το αρχικό ζητούμενο, τα οποία χρειάζονται υποδειγματικές συμπεριφορές, ένα από τα πράγματα δηλαδή που μας λείπει σήμερα: Ο Νέλσον Μαντέλα στρέφεται εναντίον της πλειοψηφίας των μαύρων που ζητούσε την διάλυση της ομάδας ράγκμπι – σύμβολο του Απαρχάιντ λέγοντας «Με εκλέξατε ηγέτη σας, αφήστε με να ηγηθώ».

Η ελληνική κρίση είναι ταυτόχρονα problem of intellect και problem of will: Οι collective skills του συστήματός μας είναι αυτές που τελικά μας καταστρέφουν.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε μετασχηματιστική ηγεσία: Η Βουλή με τον αποστειρωμένο της λόγο και η Πλατεία με τον καρναβαλικό είναι δύο εντελώς διαφορετικά σύμπαντα. Έχουμε έλλειμμα ηγεσίας, χρειάζόμαστε ηγεσία η οποία θα μετασχηματίσει δημιουργικά τον θυμό. Είναι μάταιος ο διάλογος όταν δεν τέμνονται οι ορισμοί. Χρειάζεται από τους πολιτικούς μας λόγος που σαρκώνεται, να αυτοπεριορίζεται, ώστε να μπορεί να εμπνεύσει και να συγκινήσει. Η Δημοκρατία είναι αυτοαναφορικό πολίτευμα, και, ως εκ τούτου, περίπλοκο.

Η κοινωνία αποστρέφεται τους λογικούς πολιτικούς γιατί κυριαρχεί το πολιτιστικό υπόστρωμα του λαού. Δεν χρειάζεται πατερναλισμός, αλλά ηγεσία, πρέπει δηλαδή οι πολίτες να καταλαβαίνουν τους πολιτικούς τους. Οι κοινωνίες δεν αλλάζουν από διανοούμενους, παρά μόνο εμπνέονται από ηγέτες.

Σήμερα δεν διαθέτουμε interprenorial ethos, αλλά ευτυχως υφίσταται μια ελπιδοφόρα ελληνική κοινωνία των πολιτών.

Για την εισήγηση του Απόστολου Δοξιάδη πατήσε εδώ.

Για την εισήγηση του Αρίστου Δοξιάδη πατήσε εδώ.

Ο ρόλος της λογικής στην κοινωνία (μέρος 1 - Απόστολος Δοξιάδης)

2011-06-29T13:19:00.000-07:00

Ο τίτλος της σημερινής εκδήλωσης είναι παρόμοιος με αυτόν της ομιλίας του Bertrand Russell στις 4/9/1939 σε ένα αμερικανικό Πανεπιστήμιο μία ημέρα μετά την είσοδο της Μεγάλης Βρετανίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ξεκινώντας την ομιλία του, ο Russell είπε ότι, αν επικεντρωθεί στο θέμα της εκδήλωσης, θα κάνει μια από τις πιο σύντομες ομιλίες της Ιστορίας.

Η λογική ελάχιστα επηρεάζει τις ανθρώπινες σχέσεις.

Θα επικεντρωθώ σε δύο σημεία:

1) Ορισμός της λογικής στην ανθρώπινη κοινωνία:Βασική προϋπόθεση της λογικής είναι να ορίζουμε σαφώς αυτό για το οποίο μιλάμε.

Πρώτη φορά αυτό συναντάται στους "Διαλόγους" του Πλάτωνα.

Το 300 π.Χ. κάθε βιβλίο των "Σημείων" του Ευκλείδη ξεκινά με ορισμούς. Πρώτος ορισμός είναι αυτός του Σημείου.

Όταν σε μια συζήτηση υπάρχει διαφωνία, η λύση που ακολουθούμε είναι να καταφεύγουμε αρχικά σε αξιώματα και, εν συνεχεία, σε ορισμούς. Το θέμα των ορισμών δεν είναι απλό. Για την ακρίβεια, πάνω σε αυτό το θέμα έχει οικοδομηθεί όλη η ιστορία της Δυτικής Σκέψης.

Αν πάτε στη Βουλή, κάθε πανό περιέχει φορτισμένες λέξεις που αμφισβητούν ορισμούς. Αντίστοιχο παράδειγμα με το σημερινό είναι η περίοδος του Εμφυλίου, όπου δύο βασικότατοι όροι της εποχής, η "Αντίσταση" και ο "Δοσιλογισμός" είναι βαθύτατα προβληματικοί. Ένα ορθό κριτήριο για την κατάταξη μιας πράξης είναι στο κατά πόσο συμβάλλει στην αποχώρηση των κατακτητών ή/και την βελτίωση των συσχετισμών της κάθε ομάδας μετά τη φυγή των δυνάμεων του Άξονα.

2) Η μεγαλύτερη επανάσταση στην αρχαία σκέψη ήταν κατά πάσα πιθανότητα η εις άτοπον απαγωγή: Αντί να αναζητείται η απόδειξη ότι κάτι είναι αληθές, αναζητείται απόδειξη ότι το αντίθετό του είναι αναληθές, βασιζόμενο στην παραδοχή ότι είναι δυνατόν να ισχύει ή το ένα, ή το άλλο, ποτέ και τα δύο ταυτόχρονα ή κανένα από τα δύο.

Προσαρμόζοντάς το στα σημερινά δεδομένα, για να αντιμετωπίσω θετικά ή αρνητικά μια πρόταση ρωτώ αν αυτή βοηθά στο να παραμείνουμε στην Ε.Ε.. ή όχι. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, την απορρίπτω ως άτοπη.

Η διλημματική λογική οφείλεται στην κρίση, είναι μια πραγματικότητα, ένα τίμημα το οποίο πληρώνουμε για το ότι δεν προσπαθήσαμε να προστατευτούμε από την κρίση που ερχόταν.

Η κρίση είναι η μόνη ευκαιρία να ανελιχθούν πολιτικοί οι οποίοι, σε άλλες συνθήκες, δεν θα ήταν ιδιαίτερα εύκολο να ξεπεράσουν τα εμπόδια των μηχανισμών των κομμάτων.

Οι πολιτικοί δεν πείθουν με τη λογική, γι’ αυτό οι "λογικοί πολιτικοί" αποτυγχάνουν – παραδείγματος χάριν ο Στέφανος Μάνος, για τους λόγους που έγραψε πριν από λίγο καιρό ο Χρήστος Γιανναράς σε ένα από τα λίγα κείμενά του με τα οποία συμφωνώ. Στους ορθολογιστές πολιτικούς συνήθως δεν ταιριάζει το "No. 1" της ιεραρχίας ενός κόμματος, αλλά το πιθανότερο είναι να αποτελούν εξαιρετικές επιλογές για το "Νο. 2".

Δεν είμαι υπέρ της πατερναλιστικής αντίληψης της ηγεσίας. Ηγεσία και οικογένεια δεν μπορούν να παραλληλιστούν, καθώς δεν μπορείς εντέλει να πείσεις το παιδί σου να πάει στον οδοντίατρο, παρά μόνο αν του δημιουργήσεις ακραίες φοβίες. Με τον διάλογο μπορείς να του «χρυσώσεις το χάπι», αλλά όχι να το πείσεις. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι δεν έχει εξηγηθεί επακριβώς στον κόσμο ο κίνδυνος που διατρέχουμε.

Η παραδοχή ότι "Αν μπορούσαμε να είμαστε καλύτεροι, θα ήμασταν" μού φαίνεται μοιρολατρική. Η παρουσία μας εδώ αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο, η κατάσταση που βρισκόμαστε δεν είναι στατική διαπίστωση, αλλά δυναμική. Σε περίοδο ομαλότητας θα μπορούσαμε να προοδεύσουμε κάνοντας ο καθένας τη δουλειά του, σήμερα χρειαζόμαστε κάτι παραπάνω.

Για την εισήγηση του Χαρίδημου Τσούκα πατήσε εδώ.

Για την εισήγηση του Αρίστου Δοξιάδη πατήσε εδώ.

Ο ψεύτης βοσκός, ο λύκος και τα πρόβατα

2011-06-20T09:20:00.000-07:00

Ο εν λόγω μύθος του Αισώπου είναι γνωστός: Ένας βοσκός, προκειμένου να διασκεδάσει, αναστάτωνε κάθε λίγο το χωριό του φωνάζοντας "λύκος, λύκος". Το αστείο έγινε μία, έγινε δύο, μέχρι που οι χωριανοί έπαψαν να δίνουν σημασία, με καταστροφικές συνέπειες για τον βοσκό, όταν μια μέρα ήρθε όντως ο λύκος. Δεν γνωρίζω αν τα παραπάνω εντάσσονται στην εκπαίδευση που έλαβε ο Γιώργος Παπανδρέου κατά τα παιδικά του χρόνια, αλλά σίγουρα, αν ακούσει αυτή την ιστορία, θα βρει πολλά κοινά με την πορεία του.

Στο παραπάνω συμπέρασμα κατέληξα διαβάζοντας ένα κείμενο του Τηλέμαχου Χορμοβίτη που εξηγούσε "Γιατί ο Γιώργος Παπανδρέου έχει κερδίσει τη μάχη των ιδεών" και προσπαθώντας να εξηγήσω γιατί, ενώ συμφωνώ με τη διαπίστωση του κειμένου, η δημοτικότητα του Πρωθυπουργού έχει καταβαραθρωθεί, ιδίως μέσα στο ίδιο του το κόμμα. Ίσως λίγο ανεστραμμένος, ο μύθος του ψεύτη βοσκού ταιριάζει απόλυτα στην πολιτική που επέλεξε να χαράξει τα τελευταία χρόνια ο αρχηγός του Πα.Σο.Κ.. Ας δούμε, λοιπόν, αναλυτικά τους ρόλους του "δράματος".

Φυσικά, ο ψεύτης βοσκός είναι ο ίδιος ο Γιώργος Παπανδρέου, αλλά με διαφορετική πρακτική από τον "μυθικό": Αν και ήταν προφανές ότι η χώρα ήδη από το 2004 ήταν στα οικονομικά της όρια και χρειαζόταν άμεσα γενναίες μεταρρυθμίσεις, ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επέλεξε το δρόμο της άρνησης αρχικά (Άρθρο 16 και, γενικά, Συνταγματική Αναθεώρηση), στη συνέχεια αυτόν του λαϊκισμού (συμμετοχή σε πορείες κατά των μεταρρυθμίσεων - φωτογραφία άρθρου) και, εντέλει, αυτόν της ανερυθρίαστης δημαγωγίας και αμετροέπειας ("Λεφτά υπάρχουν"). Φυσικά, η ανεύθυνη στάση του Γιώργου Παπανδρέου δεν ήταν ο καθοριστικότερος παράγοντας της αποτυχίας των κυβερνήσεων Καραμανλή, αλλά αφενός συνέβαλε σε αυτήν και αφετέρου υποθήκευσε την πολιτική που όφειλε να ακολουθήσει όταν το κόμμα του θα γινόταν κυβέρνηση.

Όταν, λοιπόν, η χώρα ήταν ένα βήμα πριν την εκδήλωση της κρίσης, ο Γιώργος Παπανδρέου σχεδόν έλεγε ότι όλα (μπορούν να) πάνε καλά και ότι η ύφεση οφείλεται αποκλειστικά στην κακοδιαχείριση της "Δεξιάς παρένθεσης". Όταν, όμως, η παρένθεση έκλεισε, ο νέος Πρωθυπουργός χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τη σκληρή πραγματικότητα που, έστω και στο τέλος, υπεδείκνυε (πρωτοφανές για τα πολιτικά δεδομένα) η απερχόμενη κυβέρνηση. Και πάλι, του πήρε μισό χρόνο αοριστολογίας, παρελθοντολαγνείας και χειρισμών πρωτοετών στελεχών μικρομεσαίας φοιτητικής παράταξης για να καταλάβει ότι το όνειρό του να σταθεί δίπλα στον παππού και τον πατέρα του θα έμενε απραγματοποίητο, αφενός γιατί του έλειπε το ταλέντο τους στη δημαγωγία και τον πολιτικαντισμό και αφετέρου γιατί δεν είχε τους οικονομικούς πόρους που είχαν τότε αυτοί, από το "ελληνικό θαύμα" ο μεν, από τα κονδύλια της "επάρατης" (πριν μπούμε) Ευρωπαϊκής Ένωσης ο δε.

Οι λύκοι της ιστορίας μας είναι το χρέος, το έλλειμμα, ο κομμουνιστικού μεγέθους δημόσιος τομέας και η διάλυση των παραγωγικών δομών της ελληνικής οικονομίας, όσο και αν κάποιοι βλέπουν σε αυτό το ρόλο ξένα κέντρα που επιβουλεύονται τον ελληνισμό. Και εδώ εντοπίζεται το πρώτο μεγάλο εμπόδιο για να βγούμε από την κρίση: Ακόμα και τώρα, την ύστατη στιγμή για την ελληνική οικονομία, αρνούμαστε να διεισδύσουμε βαθύτερα στο πρόβλημα και επιμένουμε να πολεμάμε το σύμπτωμά του, δηλαδή τις διαρκείς υποτιμήσεις από τους οίκους αξιολόγησης, τους κερδοσκόπους των spreads και λοιπούς εγκάθετους των λιακοπουλικών συνωμοσιών.

Για το τέλος, ένας διπλός ρόλος, οι χωριανοί και τα πρόβατα, οι οποίοι δυστυχώς στον παραλληλισμό μας ταυτίζονται στο πρόσωπο του ελληνικού λαού. Επί τριάντα χρόνια η πλειονότητα (που σχεδόν πάντα μεταφραζόταν και σε εκλογική πλειοψηφία) των συμπολιτών μας θεωρούσε το δημόσιο μια ιερή αγελάδα, η οποία, σε αντάλλαγμα για τον σεβασμό που της δείχνουμε, παράγει χρήμα και κάλυψη στις ανομίες της κοινωνίας μας. Αποτέλεσμα αυτής της αντίληψης είναι να ψηφίζει συνήθως πολιτικές όπως αυτή που ακολούθησε ο Γιώργος Παπανδρέου το διάστημα 2004-2009 και να κλείνει τα αυτιά της ξορκίζοντας κάθε φωνή λογικής η οποία προειδοποιούσε για την κρίση που, αργά ή γρήγορα θα έρθει. Έτσι, από τελικός κριτής και φύλακας του πολιτεύματος, εξελίχθηκε σε υπηρέτη και "προστάτη" του συστήματος, τρώγοντας στην ουσία τις ίδιες της τις σάρκες. Ο συνδυασμός, λοιπόν, χωριανών και προβάτων γέννησε τους λύκους της ιστορίας μας.

Συμπερασματικά, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε την ατυχία να γίνει πιστευτό το ψέμα του τη χειρότερη δυνατή στιγμή: Προεκλογικά έσπειρε ανέμους και, μοιραία, μετεκλογικά θερίζει δύο κυρίως θύελλες: Από τη μία οι "Αγανακτισμένοι", οι οποίοι ακόμα ζητάνε τα "λεφτά που υπάρχουν", και από την άλλη το "βαθύ Πα.Σο.Κ." του Φωτόπουλου, της Βάσως Παπανδρέου και όσων επί τριάντα χρόνια διαφέντευαν το κράτος χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν. Όλους αυτούς θα μπορούσε να τους αντιμετωπίσει με ηθικό και πολιτικό πλεονέκτημα, αν είχε δείξει περισσότερη σύνεση και συναινετική διάθεση πριν αναλάβει τα ηνία της χώρας. Δυστυχώς, πλέον είναι πολύ αργά για τον ίδιο, ας γίνει η περίπτωσή του παράδειγμα προς αποφυγή για τους (όποιους) επόμενους…

Οι «Αγανακτισμένοι», ο Μίκης και η εθνική μας αντίφαση

2011-05-30T14:26:00.000-07:00

Με κάθε βεβαιότητα, το θέμα των ημερών δεν είναι άλλο από τους ανά την Ελλάδα "Αγανατισμένους". Αν και ο όγκος των συγκεντρώσεων είναι όντως αξιοπρόσεκτος (ειδικά αφ’ ης στιγμής δε φαίνεται να υποκινούνται από κάποιον φορέα), η διάδοσή τους μέσω social media πρωτότυπη για τα δεδομένα μας, ο χαρακτήρας τους μέχρι στιγμής εντυπωσιακά ειρηνικός και παρόλο που κάθε κάτοικος αυτής της χώρας έχει κάθε λόγο να αισθάνεται αγανακτισμένος, αρνούμαι να συμμετάσχω στις καθημερινές παραστάσεις διαμαρτυρίας για μια σειρά από λόγους.

Κατ’ αρχάς, από τις εκδηλώσεις των αγανακτισμένων απουσιάζει μια κεντρική στόχευση. Ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα των συμμετεχόντων είναι ακριβώς το γεγονός ότι ο οποιοσδήποτε έχει τους δικούς του λόγους να είναι αγανακτισμένος: Ο αριστερός επειδή ξεπουλιέται (;) δημόσια περιουσία (;), ο φλιελεύθερος επειδή το κράτος παραμένει σε επίπεδα μεγέθους Βορείου Κορέας, ο ακροδεξιός επειδή δε θέλει να βλέπει ούτε έναν μετανάστη (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει όντως πρόβλημα), τα μέλη των κομματικών μηχανισμών των οποίων η δύναμη μειώνεται και, γενικά, κάθε πολίτης που βλέπει το (όποιο) βιωτικό του επίπεδο να πέφτει κατακόρυφα. Είναι, μάλιστα, αρκετοί φίλοι και γνωστοί, των οποίων τις ιδέες εκτιμώ ιδιαίτερα, που αποφάσισαν να δηλώσουν "Αγανακτισμένοι".

Στο υποθετικό σενάριο, όμως, που η Κυβέρνηση και η Τρόικα λύγιζαν μπροστά στο ποτάμι της λαϊκής αγανάκτισης και αποφάσιζαν να υλοποιήσουν τα αιτήματά του, θα δυσκολεύονταν πάρα πολύ να καταλάβουν τι πρέπει να κάνουν. Πρέπει να μειώσουν τους φόρους ή να αυξήσουν το κράτος; Να απολύσουν τα "κομματόσκυλα" ή να μην πειράξουν τους εργαζομένους του δημοσίου; Να ανοίξουν τα κλειστά επαγγέλματα ή να ξεχάσουν τα σχέδια για εργασιακό μεσαίωνα; Να κρατηθεί η χώρα στο ευρώ ή να κηρύξει μετά δόξης και τιμών πτώχευση επιστρέφοντας στη δραχμή; Αν, βέβαια, το αίτημα είναι να μη χαλάσει η νιρβάνα μας, τότε δε μιλάμε για ένα πρωτότυπο κίνημα, αλλά για μια από τα ίδια. Αντίστοιχα, δε νομίζω ότι κανείς εχέφρων άνθρωπος βρίσκει ελκυστική την ιδέα της αμεσοδημοκρατίας ή οποιαδήποτε επιστροφή στην πολιτική εποχή των σπηλαίων.

Επιπλέον, η προσήλωση στην ιδέα ότι αυτό το "κίνημα" είναι κάτι ευρύτερο ("Ευρωπαϊκή Επανάσταση" της 29ης Μαΐου [αλήθεια, έγινε;], σύγκριση με Αργεντινή και Βόρεια Αφρική) προκαλεί μια εντελώς στρεβλή αντίληψη ότι το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως εκτός συνόρων και ότι "μέσα πάμε καλά". Το παραπάνω σχήμα δεν αντέχει την παραμικρή λογική βάσανο και εξυπηρετεί τον (κατά πώς φαίνεται) σκοπό των "Αγανακτισμένων" να συνεχίσουμε την επίπλαστη ευημερία των τελευταίων ετών, με ολίγη από "Εκκλησία του Δήμου" και μια ιδέα Debtocracy. Όσο εθελοτυφλούμε ότι το πρόβλημά μας θα λυθεί χωρίς δραστική μείωση του κράτους, ώστε να απελευθερωθούν οι παραγωγικές μονάδες του τόπου, τόσο η κρίση θα βαθαίνει.

Φυσικά, από το προσκλητήριο για κατάληψη στις κεντρικές πλατείες δε θα μπορούσε να λείπει και ο αστικός μύθος, χωρίς τον οποίο δε μπορούμε να ζήσουμε ως φυλή. Κάποιος, κάπου, κάποτε άκουσε Ισπανούς διαδηλωτές να φωνάζουν "Κάντε ησυχία μην ξυπνήσουμε τους Έλληνες". Σε κανέναν, όμως δε φάνηκε παράδοξο ότι στην επανάσταση του Internet δεν καταγραφικε πουθενά οπτικοακουστικά, ούτε καν βρέθηκε κάπου η φράση στα Ισπανικά. Το εκπληκτικό είναι ότι ακόμα και τώρα, που η φήμη αποδομήθηκε, οι διαδηλωτές εξακολουθούν να φωνάζουν στους Ισπανούς ότι είναι ξύπνιοι – δε θα ήθελα να φανταστώ την έκπληξή των τελευταίων.

Από κοντά στην όλη ιστορία βρίσκεται και ο Μίκης Θεοδωράκης. Ο (κατά γενική ομολογία) σπουδαίος μουσικοσυνθέτης και (επίσης αδιαμφισβήτητα) εμβληματική φυσιογνωμία του αγώνα για εκδημοκρατισμό της χώρας δε θα μπορούσε να λείπει από τη "γιορτή". Το επιβάλλει, εξάλλου, η μεταπολιτευτική του παρουσία, η οποία σχεδόν στο σύνολό της εξαντλήθηκε σε φαινομενικά φιλολαϊκές αλληλοσυγκρουόμενες προτάσεις και σε φανφάρες για ξένους κύκλους που επιβουλεύονται την Ελλάδα. Απλά συγκρίνετε τα παραπάνω για τους «Αγανακτισμένους» με την ιδρυτική διακήρυξη της "Σπίθας", στην αποία την ίδια στιγμή ζητάει μείωση των αμυντικών δαπανών, αλλά απαιτεί και να οχυρωθούμε σαν αστακοί, ενώ παράλληλα επικαλείται την πολυφορεμένη δήλωση του Kissinger για απείθαρχους Έλληνες, η οποία δυστυχώς δεν έγινε ποτέ...

Συνοψίζοντας, δεν έχω καμία διάθεση να συμμετάσχω σε ένα κίνημα του «όχι» καλλωπισμένο με ευχολόγια Γυμνασίου (πχ "να νιώσουμε αλληλεγγύη για τον διπλανό μας" - δυστυχώς η σελίδα της "Άμεσης Δημοκρατίας" έχει πέσει) και σερβιρισμένο με μπόλικα ψέμματα που ικανοποιούν ή διεγείρουν τη νεοελληνική αγωνιστικότητα. Οι περισσότεροι "Αγανακτισμένοι", περισσότερο από αγανακτισμένοι, είναι έκπληκτοι για την κατάρρευση του ελληνικού κράτους, κάτι για το οποίο κανείς φιλελεύθερος δεν είχε αυταπάτες ότι δεν θα συμβεί σύντομα. Η αγανάκτισή τους, λοιπόν, καλό θα ήταν να στραφεί πρωτίστως προς τον καθρέφτη τους και λιγότερο με αυτούς στους οποίους ανέθεσαν το γκρέμισμα της χώρας.

Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφερθώ στην πιο σημαντική και πιο ανησυχητική κατά τη γνώμη μου δήλωση των ημερών. "Νιώθω λίγο χειρότερα από ότι ένιωθα στη Χούντα", δήλωσε (πάλι) ο Μίκης Θεοδωράκης. Ίσως η γενιά μου να είναι πολύ μικρή για να κρίνει τα συναισθήματα του Θεοδωράκη, πολύ φοβάμαι, όμως, πως όποιος με τον έναν ή τον άλλο τρόπο νοσταλγεί εποχές στις οποίες υπέφερε άδικα, είναι καταδικασμένος να τις ξαναζήσει, αν όχι αυτός, σίγουρα οι νεότεροι που αφρόνως συμφωνούν μαζί του...

Τα δύσκολα "ναι" και "όχι" της πατρίδας

2011-05-23T11:02:00.000-07:00

του Κώστα Μίχου

Η ελληνική ιστορία είναι στοιχειωμένη από ένα πάθος για "όχι".

Οι πιό ηρωϊκές μορφές του Ελληνισμού, από την αρχαία εποχή μέχρι σήμερα, υπήρξαν μορφές που πέρασαν στην αιωνιότητα, χάρη σε ένα "όχι" που είπαν, συνήθως με τίμημα την ζωή τους σε αντάλλαγμα για την τιμή τους.

Ο Λεωνίδας κι ο Παπαφλέσσας πέρασαν στην αιωνιότητα αντιστεκόμενοι μάταια με τους 300 τους απέναντι σε στρατούς χιλιάδων και έκαναν τις Θερμοπύλες και το Μανιάκι παγκόσμια σύμβολα. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος συνάντησε τον θάνατο στα τείχη της Πόλης αντί για μια αξιοπρεπή εξορία στην Δύση. Κι ο Ιωάννης Μεταξάς ένα ξημέρωμα της 28ης Οκτωβρίου είπε το περήφανο εθνικό "όχι", που μέχρι σήμερα η Ιστορία αρνείται να του πιστώσει.

Ολόκληρη η ιστορία του Ελληνισμού είναι γεμάτη από στενά περάσματα, στα οποία λίγοι στάθηκαν απέναντι σε πολλούς. Χάρη σ' αυτά οι Έλληνες θα μπορούν πάντα να διηγούνται με περιφρόνηση ιστορίες, σαν εκείνη του Δανού βασιλιά, Χριστιανού, που όταν έμπαιναν οι Ναζί στην Δανία έστειλε να παραδώσουν το στέμμα του σε έναν μοτοσυκλετιστή του γερμανικού στρατού.

Και μέσα από πολλές έντονες και ηρωϊκές στιγμές αντίστασης, το "όχι" πέρασε στο υποσυνείδητο του διαχρονικού Ελληνισμού σαν η κορυφαία πράξη εθνικού ιδεαλισμού.

Συγχρόνως, όμως, και μέσα από δύσκολες ιστορικές συγκυρίες, στο συλλογικό μας υποσυνείδητο πέρασε με τα χρόνια και η εσφαλμένη αντίληψη, ότι η εθνική μας μοίρα εξαντλείται στην αόριστη έννοια της αντίστασης, πίσω από την οποία πολλές φορές κρύβεται η αντίληψη ότι το ελληνικό έθνος έχει περιέλθει σε βιολογική, ψυχική και ιστορική αδυναμία για κάθε θετική δράση.

Στο ηρώο του Ελληνισμού λίγες είναι οι μορφές εκείνες που είπαν "ναί", που ανταποκρίθηκαν σε μία μεγάλη θετική πρόκληση με σχέδιο και αυτοπεποίθηση και οδήγησαν το έθνος με ασφάλεια σε μία αντίπερα όχθη, συχνά ενεργώντας σε αντίθεση και με το ίδιο το λαϊκό αίσθημα της εποχής τους.

Τελευταίο ιστορικό παράδειγμα ενός τέτοιου ηγέτη υπήρξε χωρίς αμφιβολία ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που υπέγραφε στο Ζάππειο την σύνδεση της Ελλάδας με την τότε ΕΟΚ, την ώρα που ο ελληνικός λαός φώναζε το όχι του "ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο".

Σήμερα, τριάντα χρόνια μετά την εποχή εκείνη, κάθε λογής εκκλήσεις αντίστασης πλανιούνται στον αέρα.

Όμως, τα σημερινά κινήματα του "όχι" δεν έχουν, δυστυχώς, τίποτε απολύτως να κάνουν με την ιστορική παράδοση αντίστασης του Ελληνισμού, την οποία με κάθε τρόπο τα περισσότερα επιμένουν να νοσφίζονται.

Κι αυτό γιατί το διαχρονικό πνεύμα αντίστασης του Ελληνισμού ήταν συνδεδεμένο με την έννοια της προετοιμασίας και της θυσίας, ενώ το σύγχρονο κίνημα του "όχι" δεν υπόσχεται ούτε δάκρυα, ούτε αίμα, ούτε θυσίες, ούτε καν ιδρώτα• υπόσχεται καλά αυτοκίνητα, δάνεια και διακοπές και μια περηφάνεια άκοπη και χαρισμένη. Τα σημερινά κινήματα του "όχι" δεν απαιτούν ούτε καν από τον εαυτό τους κάποια προετομασία ή ετοιμότητα, ούτε από τους οπαδούς τους κάποια θυσία ή έστω προσφορά. Βάζουν στα στόματα μορφών που θυσίασαν την ζωή τους λόγια εκείνων που δεν είναι έτοιμοι να θυσιάσουν ούτε καν την βολή τους για το κοινό καλό. Περιφέρουν την περηφάνεια που κατέκτησαν άλλοι με το αίμα τους για να χαρίσουν περηφάνεια σε εκείνους που δεν ξέρουν άλλη περηφάνεια από αυτήν της οικονομικής ή πολιτικής εξουσίας, μικρής και μεγάλης. Απαιτούν ή αρνούνται τζάμπα στο όνομα αυτών που κατέκτησαν ή απαρνήθηκαν ακριβά.

Μα το χειρότερο είναι ότι καλούν τους Έλληνες να πούν "όχι", έχοντας πριν αντιστρέψει τα ερωτήματα, χωρίς κανείς να το πάρει χαμπάρι.

Σήμερα οι Έλληνες βρισκόμαστε σε μία εποχή τόσο κρίσιμη, που κάποτε όλοι θα κριθούμε για εκείνα που είπαμε και κάναμε, αλλά και εκείνα που δεν είπαμε και δεν κάναμε, σταθμίζοντας ανάμεσα στα ναι και τα όχι της εποχής μας.

Κι έτσι, πριν πεί ο καθένας το δικό του "όχι", καλό είναι να βεβαιωθεί πρώτα ότι έχει καταλάβει την ερώτηση και έχει εννοήσει αν με το "όχι" του αντιστέκεται ή ενδίδει.

Πρόεδρος της Οχλοκρατίας

2011-05-12T08:36:00.000-07:00

Στην αρχή, νόμιζα πως ήταν φάρσα. Μετά, προσπάθησα να πιστέψω ότι δε διάβασα καλά. Όση επιμέλεια και να επέδειξα, όμως, το δημοσίευμα που βρισκόταν στην οθόνη μου παρέμενε απαράλλακτο, δίχως υποψία χιούμορ. Κατέφυγα στο επίσημο site της Προεδρίας της Δημοκρατίας, προσμένοντας μια διάψευση. Δυστυχώς, η μόνη διάψευση ήταν των προσδοκιών μου. Στο ημερολόγιο δραστηριοτήτων του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας βρισκόταν, με σημερινή ημερομηνία η εξής καταχώρηση: "Συνάντηση με τον Πρόεδρο και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Γενικής Ομοσπονδίας Προσωπικού ΔΕΗ - Κλάδου Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΓΕΝ.Ο.Π/ Δ.Ε.Η - Κ.Η.Ε.)"…

Η "συμπάθειά" μου προς τον τρόπο που ασκεί τα καθήκοντά του ο Κάρολος Παπούλιας έχει εκφραστεί πολλές φορές, τόσο σε καθημερινές συζητήσεις, όσο και σε διάφορα social media. Ίσως πλέον να είμαι αρνητικά προκατειλημμένος όταν ετοιμάζομαι να διαβάσω κάτι σχετικά με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όμως η σημερινή είδηση νομίζω πως ξεπερνά κάθε όριο.

Ο Πρώτος Πολίτης της χώρας, το σύμβολο της Εθνικής Ενότητας, ο Αρχηγός του Κράτους, δέχτηκε με κάθε επισημότητα τη διοίκηση του πιο προκλητικού σωματείου, το οποίο εκβιάζει ανερυθρίαστα ότι θα βυθίσει την Ελλάδα στο σκοτάδι αν τολμήσει κανείς να αγγίξει τα εξωφρενικά του προνόμια και το οποίο, μην ξεχνάμε, βρίσκεται στο στόχαστρο της δικαιοσύνης, μετά το πόρισμα – κόλαφο του Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, Λέανδρου Ρακιντζή.

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Από την πρώτη στιγμή της Προεδρίας του, ο Κάρολος Παπούλιας διακρίνεται μόνο για τις δηλώσεις που κάνει ύστερα από κάθε σημαντικό ή ασήμαντο γεγονός, δηλώσεις που ανταγωνίζονται σε βάθος νοήματος μόνο εκθέσεις μαθητή Δημοτικού: Γενικότητες, αοριστίες, ευχολόγια και πάλι από την αρχή, διανθισμένα με ένα διαρκές «χάιδεμα» αυτιών και με μια επίκληση στον περιούσιο του Θεού λαό των Ελλήνων.

Μια μικρή αναδρομή στις πιο πρόσφατες θα μας πείσει: Στην 37η επέτειο του Πολυτεχνείου υμνεί τη γενιά που τα τελευταία 30 χρόνια υποθήκευσε το μέλλον της χώρας, ενώ στο μήνυμά του για την 25η Μαρτίου τα βάζει με τον καταναλωτισμό (!!!) και εξυψώνει τις "αστείρευτες δυνάμεις" του Ελληνισμού, κόντρα σε όλο το διεθνές στερέωμα.. Ακόμα και σε γεγονότα που κανείς νοήμων άνθρωπος δεν τίθεται απέναντι, όπως η δολοφονία των δύο Αστυνομικών της ομάδας ΔΙΑΣ, η δήλωση του Προέδρου είναι πιο στρογγυλεμένη και από κύκλο…

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η διακοσμητική θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας από το 1985 και μετά δεν επιτρέπει κάτι περισσότερο. Όντως, ο θεσμικός ρόλος του είναι από περιορισμένος έως ανύπαρκτος, αλλά δεν αναφέρεται κάπου ότι πρέπει οι δηλώσεις του να είναι άχρωμες, άοσμες και άγευστες.

Επιπλέον, μπορεί να κάποιος να ζητούσε πολλά για την Ελληνική πραγματικότητα, δε νομίζω πως ήταν υπερβολικός αν περίμενε από τον κ. Παπούλια να μην αποδεχτεί τη δεύτερη θητεία που του προσφέρθηκε όταν το πρόσωπό του έγινε αντικείμενο εκβιασμού από την τότε αξιωματική αντιπολίτευση και, εντέλει προκάλεσε τις εκλογές του 2009. Είναι, δε, θλιβερό ότι δέχτηκε στο Προεδρικό Μέγαρο μια συντεχνία τραμπούκων που είναι περήφανοι για την αθλιότητά τους (το βίντεο προέρχεται από το κανάλι της ΓΕΝΟΠ στο youtube). Συνεπώς, δεν είναι μόνο τα όσα λέει ο Κάρολος Παπούλιας, αλλά και το τι κάνει – έστω και συμβολικά…

Όλα αυτά θα ήταν σαφώς λιγότερο σοβαρά, αν κάποιος δεν κοίταζε τον κρατικό προϋπολογισμό και διαπίστωνε ότι το ρεσιτάλ κενολογίας και προστασίας του mainstream λαϊκισμού του 1980 μας κόστιζε περί τα 5 εκατομμύρια Ευρώ (σελ. 23). Για να είμαστε, βέβαια απόλυτα δίκαιοι, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι ο ίδιος ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζήτησε να μην εξαιρεθεί των γενικότερων περικοπών, το κόστος, όμως, εξακολουθεί να υπερβαίνει συντριπτικά την αξία του "προϊόντος".

Το κακόγουστο αστείο με τους Προέδρους που είναι κατ’ επάγγελμα αρεστοί στον λαό (γενικά και αόριστα, πάντα), το οποίο ξεκίνησε το 1995, πρέπει επιτέλους να σταματήσει. Στο όνομα της (κατ’ ευφημισμόν) συναίνεσης και υπό τον φόβο της διάλυσης της Βουλής και των πρόωρων εκλογών έχει εγκαταληφθεί κάθε θετική προϋπόθεση για να εκλέγει κάποιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας (λεπτομερής ανάλυση εδώ) και αυτό μόνο ως στρέβλωση του Πολιτεύματός μας μπορεί να νοηθεί. Το πολιτειακό ζήτημα της χώρας είναι ακανθώδες και ογκωδέστατο για να αναλυθεί σε ένα άρθρο, σίγουρα, όμως, όταν καταφέρνει να αποδομήσει μαεστρικά το θεσμό μέχρι και ο Νίκος Αλέφαντος (από τη μέση του βίντεο και μετά), τότε σίγουρα κάτι πρέπει να αλλάξει…

Υ.Γ.: Και μόνο το γεγονός ότι τα προσδοκώμενα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού καταλαμβάνουν 19 σελίδες έναντι 67 των βέβαιων εξόδων νομίζω ότι λέει πολλά για την αξιοπιστία άλλου ενός προϋπολογισμού…

Χρειαζόμαστε "Βέγγους"

2011-05-03T11:54:00.000-07:00

Οι Έλληνες χρήστες των social media δε θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ιδιαίτερα "πρωϊνοί" τύποι. Παρά ταύτα, σήμερα έγινε μία «εξαίρεση»: Ο λόγος ήταν η απώλεια ενός μεγάλου ηθοποιού, του Θανάση Βέγγου, ο οποίος σε ηλικία 84 ετών έχασε τη μάχη με την εξασθενημένη εδώ και καιρό υγεία του. Ο θάνατος διάσημων προσώπων πάντα προσελκύει το ενδιαφέρον στο Διαδίκτυο, τι ήταν, όμως, αυτό που ώθησε νέους ανθρώπους, των οποίων η σχέση με τη γενιά του Βέγγου κάθε άλλο παρά ισχυρή είναι, να ανεβάσουν φωτογραφίες, βίντεο και να γράψουν 2-3 γραμμές στη μνήμη του με τόση θέρμη;

Η απάντηση, κατά τη γνώμη μου, είναι απλή: Ο Βέγγος ενσάρκωνε κάτι σπάνιο για τα σημερινά μας δεδομένα: Την απλότητα, τον αυθορμητισμό, την προθυμία και την εργατικότητα. Ήταν μια γνήσια λαϊκή (όχι με τη σύγχρονη έννοια της μιζέριας και του κατατρεγμού) φιγούρα, η οποία ξυπνούσε μνήμες μιας Ελλάδας που ήξερε να ζει με αυτά που έχει και να προσπαθεί να ανέλθει μέσω της δουλειάς της, κάτι το οποίο φρόντισε να προβάλει τόσο μέσα από τις ταινίες του, όσο (και εδώ είναι το σημαντικότερο) από τον τρόπο ζωής του. Αν αυτά τα δύο δεν συνέπλεαν, τότε είναι βέβαιο ότι ο κινηματογραφικός ήρωας "Θανάσης" δε θα είχε σε καμία περίπτωση την επιτυχία που γνώρισε.

Χρειαζόμαστε, λοιπόν, "Βέγγους" σε όλα τα επίπεδα: Χρειαζόμαστε πολιτικούς "Βέγγους", οι οποίοι θα τρέχουν γνωρίζοντας ότι πρέπει να προλάβουν τις ευκαιρίες που τους δίνονται την κατάλληλη στιγμή, χωρίς να τους τυφλώνει η κομματική τους τοποθέτηση. Χρειαζόμαστε καλλιτεχνικούς "Βέγγους", οι οποίοι θα κατανοούν ότι η τέχνη είναι πάντα δύσκολη, αλλά όχι απαραίτητα σύνθετη και εξεζητημένη, και θα αναζητούν την ανταμοιβή από το ταλέντο τους και όχι από κρατικές επιδοτήσεις. Χρειαζόμαστε, τέλος, πολίτες "Βέγγους", οι οποίοι θα λειτουργούν ενταγμένοι στο κοινωνικό τους σύστημα, αλλά ταυτόχρονα αυτόνομα, όπως και ο Βέγγος σχεδόν σε όλες του τις ταινίες, αντλώντας ικανοποίηση από αυτό που κάνουν καλά.

Το έργο του Θανάση Βέγγου δεν είναι απλοϊκό, όπως πολλοί το έχουν χαρακτηρίσει. Αντλεί έμπνευση από την καθημερινότητα και δημιουργεί έναν χαρακτήρα τόσο ξεχωριστό και αμίμητο, που η επανάληψή του δεν προκαλεί σε καμία περίπτωση κορεσμό. Η υπερβολή του κινηματογραφικού "Θανάση", όσο και αν φαίνεται οξύμωρο, διέπεται πάντα από ένα μέτρο, το οποίο είναι η ελληνική πραγματικότητα της εποχής. Το χιούμορ των ταινιών του είναι τόσο αληθινό και ελληνικό, που είναι αδύνατον να γίνει αντιληπτό από κάποιον ξένο προς τα γεγονότα που περιγράφει, και αυτό είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της ελληνικότητας και της λαϊκότητας του έργου του.

Από σήμερα το πρωί ο Θανάσης Βέγγος ανήκει στην Ιστορία. Θα ζει πάντα μέσα από το γέλιο που προσφέρουν οι ταινίες του, από τη μοναδικότητα της ερμηνείας του, αλλά, κυρίως, από το ήθος που δίδαξε η συνολική του παρουσία. Όσα οικονομικά προβλήματα και να έχει η χώρα, απώλειες όπως αυτή του Θανάση Βέγγου την κάνουν πραγματικά φτωχότερη, καθώς λιγοστεύουν οι "καλοί της άνθρωποι", οι φιλότιμοι, αυτοί που σιώπησαν τα τελευταία 30 χρόνια κάτω από το θόρυβο του λαϊκισμού, της τσάμπα μαγκιάς και του δήθεν. Καλό ταξίδι, καλέ μας άνθρωπε…

Υ.Γ.: Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μείνει κανείς μόνο στους κωμικούς ρόλους του Θανάση Βέγγου και να παραβλέψει τις (λίγες σχετικά) "βαρύτερες" ερμηνείες του. Ας θυμηθούμε την πιο πρόσφατη, στην "Ψυχή Βαθιά", όταν αποδομεί τον παραλογισμό του Εμφυλίου με τη φράση "Έλληνες να τουφεκάνε Έλληνες;"…

Το τετραήμερο της μούφας

2011-04-07T13:08:00.000-07:00

Από σήμερα η Ε.Σ.Η.Ε.Α. ξεκίνησε να γράφει άλλο ένα λαμπρό κεφάλαιο της ιστορίας της, κηρύσσοντας δύο συνεχόμενες 48ωρες απεργίες μέχρι την Κυριακή, απαιτώντας, όπως αναφέρει η από 1ης Απριλίου ανακοίνωσή της, «να υπογραφούν ικανοποιητικές Σ.Σ.Ε., να σταματήσουν οι περικοπές των μισθών, να διασφαλισθούν οι θεσμικές κατακτήσεις και να σταματήσουν οι απολύσεις». Πέρα από το κατά πόσο είναι δίκαια τα αιτήματα του συγκεκριμένου κλάδου, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον και χρήσιμο να αναζητήσουμε τις συνέπειες αυτής της απεργίας, αλλά και τη γενικότερη στάση που κρατά το συνδικαλιστικό όργανο των δημοσιογράφων.

Κατ’ αρχάς, τα τέσσερα προαναφερθέντα αιτήματα ακούγονται πολύ ευχάριστα στα αυτιά όλων, όμως, όπως και οι περισσότερες αντιδράσεις που εγείρονται από όλες τις κοινωνικές ομάδες, απουσιάζει ένα πολύ βασικό στοιχείο: Η αντιπρόταση. Όντως, κανείς δεν ονειρεύεται μειωμένες αποδοχές, ανέργους και υποταγμένους δημοσιογράφους, αλλά είναι τουλάχιστον αμφίβολο αν το υπάρχον πλαίσιο ή ένα, για τα ελληνικά δεδομένα, «φιλολαϊκότερο» θα τελεσφορούσε.

Σε έναν κλάδο που περνά κρίση, όπως είναι τα παραδοσιακά Μ.Μ.Ε., τα οποία αποδυναμόνονται λόγω της επικράτησης του Internet, η λύση δεν δίνεται με ένα εργασιακό μοντέλο του 1970, αλλά με προσαρμογή στα σύγχρονα δεδομένα. Είναι αδιανόητο να πληρώνουν φερ’ ειπείν οι επιχειρήσεις για να δημοσιεύονται οι ισολογισμοί τους σε οικονομικές εφημερίδες, ώστε οι τελευταίες να επιβιώσουν, όταν ακριβώς το ίδιο πλέον μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά. Όσο για τις «θεσμικές κατακτήσεις», ας ελπίζουμε ότι δεν γίνεται αναφορά σε αγγελιόσημα και λοιπά χαράτσια...

Πέραν τούτου, ας εξετάσουμε τι συνέπειες θα έχει η συγκεκριμένη απεργία στους πολίτες, αλλά και στα ίδια τα Μ.Μ.Ε.. Τέσσερις μέρες χωρίς ενημέρωση είναι πολλές, ακόμα και για όχι και τόσο ενεργούς πολίτες. Συνεπώς, η αναζήτηση της είδησης οδηγεί τον αναγνώστη-ακροατή-θεατή στο Internet, κάτι που γεννά δύο σημαντικά προβλήματα: Πρώτον, την έλλειψη αξιοπιστίας, καθώς αφήνεται πεδίον δόξης λαμπρόν σε ανώνυμα ειδησεογραφικά blogs, τα οποία, προκειμένου να εξασφαλίσουν λίγη παραπάνω δημοσιότητα, είναι πρόθυμα να δημοσιεύσουν κάθε λογής ανοησία, προκαλώντας πανικό στην κοινωνία. Είναι βέβαιο ότι τις τρεις επόμενες μέρες έρχεται ανασχηματισμός, προκηρύσσονται εκλογές, πτωχεύουμε, φεύγει ο Βαλβέρδε, μένει ο Σισέ, οι Τούρκοι φτιάχνουν πυρηνικό εργοστάσιο δίπλα στην Αγία Σοφία και (ίσως) πεθάνει για δέκατη φορά ο Τέρενς Κουίκ (να ‘ναι καλά ο άνθρωπος). Δεύτερον, η ανάγκη για ενημέρωση μέσω Διαδικτύου έχει τα αντίστροφα αποτελέσματα από αυτά που επιθυμούν οι απεργοί του Τύπου, καθώς, όταν η πελατεία αναγκάζεται να μετακινηθεί, τότε δύσκολα γυρίζει πίσω. Συνεπώς, ο φαύλος κύκλος της κρίσης στα παραδοσιακά Μ.Μ.Ε. διαιωνίζεται.

Τέλος, προκαλεί θλίψη η λογική που κυριαρχεί σε όλους τους συνδικαλιστικούς φορείς. Στη σελίδα ανακοινώσεων της Ε.Σ.Η.Ε.Α. από την αρχή του 2011 έχουν ανατρηθεί περίπου 115 ανακοινώσεις, εκ των οποίων οι 38 αφορούν σε απεργίες, 24 σε θέματα εργασιακών σχέσεων, 16 σε συνδικαλιστικά ζητήματα, 4 σε πειθαρχικά και 12 σε θανάτους και μνημόσυνα δημοσιογράφων. Με λίγα λόγια, μία στις δέκα ανακοινώσεις της Ένωσης υποκαθιστά τα Γραφεία Τελετών, μία στις πέντε υπερασπίζεται τα κεκτημένα του κλάδου, άλλη μία στις πέντε αναφέρεται αποκλειστικά στα μέλη της και μία στις τρεις καλεί σε απεργίες. Τι μένει για να δικαιολογεί το ρητό «Η δημοσίευση είναι η ψυχή της δικαιοσύνης» που κοσμεί το site; Περίπου μία στις δέκα ανακοινώσεις. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι η αντίληψη για τον συνδικαλισμό είναι καθαρά συντεχνιακή, για να μην σχολιαστεί η πειθαρχική δίωξη όποιου αρνείται να εφαρμόσει μια βαθύτατα πολιτική απόφαση της Ένωσης, όπως η συγκεκριμένη, στις οποίες πολιτικές αποφάσεις η ελευθερία του ατόμου πρέπει να είναι παραπάνω από σεβαστή.

Εν κατακλείδι, η απεργία του Τύπου που ξεκίνησε σήμερα θέτει σε κίνδυνο το έτσι και αλλιώς ευπαθές οικοδόμημα της ενημέρωσης στη χώρα μας. Σταδιακά το κοινό θα φέρει στα σωστά μέτρα το ζήτημα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης διά του κανόνα προσφοράς και ζήτησης. Δυστυχώς για τους εργαζομένους στον Τύπο, όσο εθελοτυφλούν, τόσο η προσαρμογή στα σύγχρονα δεδομένα θα είναι λιγότερο ήπια. Ας ελπίσουμε ότι αυτές τις μέρες δε θα συμβεί τίποτα πραγματικά άξιο καταγραφής, ώστε να μην το μάθουμε κοντά στην πρώτη επέτειο από την πραγμάτωσή του...

Son don’t get caught on the wrong side…*

2011-03-23T08:28:00.000-07:00

Περίπου τρεις μήνες από την έναρξη των μεγάλων και αλυσιδωτών αναταραχών σε χώρες της Βόρειας Αφρικής, η ένταση των συγκρούσεων φαίνεται να φτάνει στο αποκορύφωμά της, ιδιαίτερα μετά την εμπλοκή δυτικών δυνάμεων στην προσπάθεια του λαού της Λιβύης να ανατρέψει τον Μουαμάρ Καντάφι. Ο αναβρασμός που επικρατεί στις χώρες της Βόρειας Αφρικής επαναφέρει ένα βασικό ερώτημα εξωτερικής πολιτικής και Διεθνούς Δικαίου, κατά πόσο, δηλαδή, είναι νόμιμη και θεμιτή η ένοπλη παρέμβαση στα εσωτερικά άλλης χώρας. Επαναφέρει, όμως, και μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση σχετικά με τη στάση που επιθυμούμε να κρατά η χώρα μας σε τέτοιου τύπου διεθνείς εξελίξεις.

Επιγραμματικά, ως προς τη νομιμότητα και το θεμιτό της ένοπλης επέμβασης σε έδαφος τρίτης χώρας ή, έστω της απειλής της, για ανθρωπιστικούς λόγους, η απάντηση είναι καταφατική, εδραζόμενη τόσο στην κοινή λογική, όσο και στο Διεθνές Δίκαιο, αρκεί, βεβαίως να πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις που θέτει το Κεφάλαιο VII του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ήτοι η απειλή για τη διεθνή ειρήνη ή τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και η διαδικασία που πρέπει να τηρηθεί, με αποκορύφωμα την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε.. Τέτοια περίπτωση αποτελεί η Απόφαση 1973 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. κατά της Λιβύης.

Πέρα, όμως, από το νομικό σκέλος του θέματος, ίσως ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλοπρόσαλλη στάση πολιτικών ομάδων στη χώρα μας, καθώς και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν: Η Αριστερά, αν και σιωπούσε μέχρι πρότινος (εξαιρουμένων των εκτός τόπου και χρόνου δηλώσεων του Αλέκου Αλαβάνου περί μετατροπής της Πλατείας Συντάγματος σε Πλατεία Ταχρίρ, η απάντηση εδώ), τις τελευταίες ώρες ανακάλυψε το δράμα των λαών της Βόρειας Αφρικής. Και η αρχική στάση της, όσο και η ύστερη, αν και φαινομενικά παράδοξες, είναι εύκολα εξηγήσιμες: Τόσο το καθεστώς του Μπεν Άλι στην Τυνησία, όσο και του Μουμπάρακ στην Αίγυπτο, δεν αποτελούν παρά εφαρμογή του σοσιαλισμού στα σημερινά δεδομένα, το αποδεικνύει, άλλωστε η συμμετοχή τόσο του πρώτου, όσο και του δεύτερου στην περίφημη Σοσιαλιστική Διεθνή, από την οποία διεγράφησαν κατόπιν (περίπου) εορτής. Για τον Καντάφι, μόνο και μόνο η στήριξη του Ούγκο Τσάβες, του ιερού τοτέμ της Αριστεράς, καθιστά οποιαδήποτε άλλη αναζήτηση περιττή. Τι κοινό έχουν όλοι οι προαναφερθέντες, εκτός από το σοσιαλιστικό μανδύα των καθεστώτων τους; Φυσικά τον απολυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης και την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η σιωπή της Αριστεράς, λοιπόν, αν και στο εξωτερικό προκαλεί απορία και οργή, προκύπτει από τη σύγκρουση της ιδεολογικής συγγένειας με τον αυταρχισμό των εν λόγω καθεστώτων. Οι κραυγές της ενάντια στη διεθνή επέμβαση ήταν τόσο αναμενόμενες όσο και η καταδίκη της από τον ίδιο τον Καντάφι: Ο αντιαμερικανισμός για κάθε mainstream Αριστερό είναι κάτι περισσότερο από ιδεολογία, είναι τρόπος σκέψης και ζωής.

Από την ίδια ιδεοληψία εμπνεύστηκε και στην ίδια απλουστευτική στάση κατέληξε και η Ακροδεξιά, η οποία, προκειμένου να μην χάσει πελατεία στον πλειστηριασμό απομονωτισμού και λαϊκισμού, έφτασε στο διασκεδαστικό σημείο να αυτοαναιρέσει μέχρι και τον βασικό πυλώνα της ιδεολογίας της, δηλαδή την εθνική συνέχεια του ελληνισμού, δηλώνοντας ότι ουδέποτε Άραβας σκοτώθηκε από Έλληνα, θεωρώντας προφανώς, τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία Ιαπωνική. Προδομένο από την «κληρονομιά» του Ανδρέα Παπανδρέου, το Πα.Σο.Κ. αναδείχθηκε αδύναμο να αναλάβει ρυθμιστικό ρόλο στην επόμενη μέρα της Μεσογείου, αρκούμενο σε μια άνευρη στάση με «ναι μεν, αλλά…», γεμάτη κοινοτοπίες και γενικότητες, δείχνοντας αιχμάλωτο σε έναν ακόμα νεοελληνικό μύθο, αυτόν του φίλου και συμμάχου Καντάφι, του οποίου το "Πράσινο βιβλίο" υποκαθιστούσε το Ευαγγέλιο στα γραφεία του κόμματος κατά τη δεκαετία του 1980…

Εδώ, βέβαια, πρέπει να ξεκαθαριστεί και μία άλλη πλευρά του ζητήματος: Προφανώς και οι δυτικές δυνάμεις έχουν συμφέροντα από την επέμβαση, προφανώς στην καλύτερη των περιπτώσεων αδιαφορούσαν επί δεκαετίες για τα συμφέροντα των λαών της Βόρειας Αφρικής και προφανώς ο πρότερος βίος τους δεν είναι ακριβώς έντιμος. Ευτυχώς ή δυστυχώς, όμως, στη διεθνή πολιτική δε μετράνε τόσο τα κίνητρα, αλλά το αποτέλεσμα, συνεπώς, αφ’ ης στιγμής ο λαός της Λιβύης αδυνατεί να ανατρέψει μόνος του έναν παράφρονα ο οποίος βοβμαρδίζει την ίδια του τη χώρα και σκοτώνει αδιακρίτως συμπολίτες του προκειμένου να κρατηθεί στην εξουσία (ή, έστω, το ανθρωπιστικό κόστος θα είναι μεγαλύτερο σε περίπτωση μη παρέμβασης, λόγω της υπεροπλίας της πλευράς Καντάφι), η θέση της χώρας μας θα έπρεπε να είναι δυναμικά υπέρ της επέμβασης. Όσον αφορά, δε, στο οικονομικό κόστος της συμμετοχής αυτής, το επιχείρημα ισχύει και ανεστραμμένο, αρκεί να αναλογιστούμε τα προνόμια που θα απολαύσουν οι ρυθμιστές της διάδοχης κατάστασης, τόσο πολιτικά, δημιουργώντας μια νέα ζώνη μεταξύ Δύσης και Τρίτου Κόσμου, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει σε πλείστα όσα ζητήματα, όπως η μετανάστευση, όσο και τα οικονομικά, ειδικά στη δύσκολη συγκυρία που βρίσκεται η χώρα μας.

Είναι καιρός να ωριμάσουν οι συνθήκες στη χώρα μας, ώστε να ξεκινήσουμε να αντιμετωπίζουμε (και) ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, όχι με γνώμονα το θυμικό μας, αλλά τη λογική. Σε μια ένοπλη σύγκρουση δύο διαφορετικών κόσμων, η ορθή επιλογή κρίνεται συνήθως εκ του αποτελέσματος και αυτός που ανακηρύσσεται στο τέλος νικητής είναι όποιος συγκεντρώνει τα προτερήματα της προνοητικότητας και της σύνεσης, χωρίς, όμως, να παραγνωρίζει τις αξίες της ανθρώπινης ζωής και της αξιοπρέπειας. Προσοχή, λοιπόν, να μη βρεθούμε στη λάθος πλευρά για άλλη μια φορά…

*Στίχος από το τραγούδι των Gogol Bordello “When the Universes Collide”

Παίζοντας μπάλα με τον Μπάμπη τον Σουγιά…

2011-03-02T10:21:00.000-08:00

Το πρόσφατο ντέρμπι μεταξύ Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού, εκτός από τις ατέρμονες συζητήσεις για τις διαιτητικές αποφάσεις, έδωσε αφορμή για να συζητήσουμε για άλλη μια φορά το θέμα της βίας στα γήπεδα, με αφορμή όσα συνέβησαν εντός του γηπέδου, όσα διαδραματίστηκαν μετά τη λήξη του αγώνα και όσα γράφτηκαν ένθεν κακείθεν από οπαδικές εφημερίδες πριν και μετά από αυτόν. Ήδη η Πολιτεία κατάφερε να αυτογελοιοποιηθεί αναβάλλοντας τον τελικό του Κυπέλλου μπάσκετ υπό τον φόβο επεισοδίων, δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο αδύναμη και απρόθυμη να βρει μια λύση η οποία θα προστατεύει τον αθλητισμό, χωρίς να τον «αποστειρώνει». Επειδή πιστεύω ότι το να αναζητάμε ποιος έφταιξε περισσότερο, ποιος προκάλεσε πρώτος και ποιος δικαίως προκλήθηκε δεν οδηγούν πουθενά, αλλά, αντίθετα, αποτελούν εγγύηση ότι στο επόμενο παιχνίδι θα συμβούν χειρότερα, καλό θα ήταν να εξετάσουμε πώς μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του και όχι μόνο τα συμπτώματά του.

Μια πρόταση που κατά καιρούς ακούγεται και έχει επανέλθει στο προσκήνιο μέσω φημών είναι ο αποκλεισμός των ελληνικών ομάδων από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Το είχε προτείνει παλαιότερα ο Ντέμης Νικολαΐδης ως Πρόεδρος ης Α.Ε.Κ., ακούγεται ότι το σκέφτεται ο νυν Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ποδοσφαιρική Ομοσπονδίας, Μισέλ Πλατινί. Η αλήθεια είναι ότι η ιδέα αυτή κατά το παρελθόν είχε αποδώσει καρπούς κατά το παρελθόν, με λαμπρότερο παράδειγμα την εφαρμογή του στην Αγγλία της Θάτσερ. Μόνο που στην «ελληνική περίπτωση» υπάρχει μια ουσιώδης διαφοροποίηση: Δεν «εξάγουμε» χούλιγκαν, σε αντίθεση με την Αγγλία της δεκαετίας του 1980, όταν το πρόβλημα είχε επεκταθεί εκτός των συνόρων της χώρας. Τα «καλόπαιδά» μας, ευτυχώς, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, όταν βρίσκονται σε ευρωπαϊκά γήπεδα είναι «Παναγίες», ή, για να το πούμε κατά την ποδοσφαιρικότερη διάλεκτο, «κότες», για τον απλούστατο λόγο ότι η αστυνομία εκεί δεν έχει δεύτερες σκέψεις αν με τη συμπεριφορά της «θα προκαλέσει τον ψυχισμό των παιδιών» ή οτιδήποτε άλλο εφευρίσκουμε στην Ελλάδα για να μην (την αφήσουμε να) κάνει σωστά τη δουλειά της. Επιπλέον, ο περιορισμός εντός των συνόρων δεν είναι καθόλου αμφίβολο να δημιουργήσει χειρότερη εξαθλίωση από την ήδη υπάρχουσα. Συμπέρασμα πρώτο, λοιπόν, ότι χρειαζόμαστε σοβαρή αστυνόμευση.

Η άλλη πρόταση που πολλοί πιστεύουν ότι θα έλυνε το πρόβλημα είναι η κατάργηση των συνδέσμων. Εδώ η συζήτηση γίνεται σοβαρότερη: Όντως, οι σύνδεσμοι έχουν άκρως βεβαρημένο ιστορικό και έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη βία, έχω, όμως, σοβαρότατες επιφυλάξεις κατά πόσο είναι εφικτό, αλλά και σκόπιμο, να καταργηθούν: Ως προς το εφικτό, το μεγαλύτερο εμπόδιο αποτελεί το άρθρο 12 του Συντάγματος: Πρώτον, δεν απαιτείται άδεια για τη σύσταση του σωματείου και δεύτερον, ακόμη και σε περίπτωση αποκάλυψης παράνομης δραστηριότητας από σύνδεσμο, απαιτείται δικαστική απόφαση για τη διάλυσή του, συνεπώς υπερβολικά μεγάλος χρόνος. Συν τοις άλλοις, υπάρχουν σύνδεσμοι – υποδείγματα (κυρίως μικρότερων ομάδων ή μεγάλων ξένων), οι οποίοι, όσο «μειονοτικοί» και να είναι, δεν είναι δυνατόν να μπουν στο ίδιο τσουβάλι με τους πολλούς εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσόντες. Ως προς τη σκοπιμότητα, πιστεύω ότι εδώ κρύβεται η μεγαλύτερη παγίδα για όσους θέλουν να λύσουν το πρόβλημα: Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι αν τώρα, που ο «εχθρός» είναι φανερός, δε μπορούμε να χτυπήσουμε δραστικά τη βία, πόσο δυσκολότερο θα είναι όταν περιβάλλουμε αυτό τον «εχθρό» με ένα αόρατο πέπλο. Στην περίπτωση των συνδέσμων, η λύση είναι η δημιουργία μητρώων, πέρα από γελοιοδέστατες καταστάσεις, όπως αυτή της Αρχής Προσωπικών Δεδομένων προ ετών.

Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να αποτελέσει λύση στο πρόβλημα, αφού τα παραπάνω είναι τουλάχιστον ημίμετρα; Όσο κι αν φαίνεται αρχικά τρελό και επικίνδυνο, η λύση θα μπορούσε να δοθεί πολύ απλά με την κατάργηση της τοποθέτησης των φιλάθλων στο γήπεδο με κριτήριο την οπαδική τους προτίμηση και την τυχαία διασπορά τους. Αυτό, βέβαια, απαιτεί κάποιες συγκεκριμένες και απλούστατες, όταν υπάρχει βούληση, προϋποθέσεις: Ονομαστικό εισιτήριο, κάμερες ασφαλείας, διάθεση εισιτηρίων αυστηρά και μόνο έξω από το γήπεδο (και όχι από τους συνδέσμους), ουσιαστικοί έλεγχοι κατά την είσοδο στο γήπεδο και ένα αυστηρό ποινικό πλαίσιο για τους παραβάτες. Αν, παρά ταύτα, υπάρχουν ακόμη «επιστήμονες» με τόσο υψηλή ευφυΐα που επιμένουν να παίζουν ξύλο, νομίζω ότι η μέριμνα της Πολιτείας προς τους ηλιθίους πρέπει να έχει και όρια…

Συνοψίζοντας, το πρόβλημα είναι όντως μεγάλο και θυμίζει τους στίχους ενός παλιού τραγουδιού του Σαββόπουλου. Από το σημείο αυτό, όμως, μέχρι τις υπερβολικές δηλώσεις όπως αυτή του Προέδρου της Δημοκρατίας (ο οποίος κατά το παρελθόν έχει διαπρέψει στο χαΐδεμα αυτιών) πει «εθνικού εξευτελισμού», απέχουμε όσο και από τη λύση του προβλήματος. Μόνο όταν το ζήτημα της βίας στα γήπεδα τεθεί στις σωστές του διαστάσεις θα μπορούμε να βρούμε την πραγματική του λύση και όχι μια αφορμή για να αποτινάξουμε την ευθύνη μας για την ύπαρξη και τη διόγκωσή του. Πρέπει, όμως, πρώτα να απαντήσουμε ειλικρινά στους εαυτούς μας αν το θέλουμε πραγματικά...

Εκλογές Δ.Σ.Α. - Γιατί θέτω υποψηφιότητα και τι θέλω να πετύχω

2011-02-16T10:46:00.000-08:00

Του Κώστα Μίχου, υποψηφίου στις εκλογές του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με τον συνδυασμό "Ώρα Δικηγόρων - Μιχάλης Ζαφειρόπουλος".

Στις προσεχείς εκλογές του ΔΣΑ θα είμαι υποψήφιος με τον συνδυασμό "Ώρα Δικηγόρων" με επικεφαλής τον συναδέλφο, Μιχάλη Ζαφειρόπουλο.

Και ζητώντας την ψήφο των συναδέλφων μου, θα προσπαθήσω σ' αυτό το σημείωμα να εξηγήσω, όσο μπορώ πιό περιεκτικά, τί αντιπροσωπεύει και τί θέλω να πετύχει η υποψηφιότητά μου.

1. Ποιός είμαι.
Γεννήθηκα στην Καλαμάτα Μεσσηνίας το 1976, έχω τελειώσει το Κλασσικό Λύκειο Αναβρύτων (1994) και είμαι απόφοιτος της Νομικής Σχολής της Αθήνας (1999), στην οποία έχω επίσης αποκτήσει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στον τομέα της Πολιτικής Δικονομίας (2001).

Από το 1999 και μέχρι το 2001 έκανα την άσκησή μου στο γραφείο ενός αείμνηστου δασκάλου της δικηγορίας, του Γιάννη Αποστόλου.
Υπηρέτησα την θητεία μου στον Στρατό Ξηράς την περίοδο 2002-2003, με τον βαθμό του έφεδρου Λοχία Πεζικού.

Είμαι δικηγόρος από το έτος 2001. Από τότε και μέχρι σήμερα ασκώ -με μόνο διάλειμμα την στρατιωτική μου θητεία- μαχόμενη και ανεξάρτητη δικηγορία. Στα χρόνια αυτά προσπάθησα όσο μπορούσα να τιμήσω το λειτούργημά μου.
Σήμερα διατηρώ δικηγορικό γραφείο με τους συναδέλφους Δημήτρη Παπαγγελόπουλο και Αντώνη Βουγίδη.

2. Ποιές είναι οι πολιτικές μου πεποιθήσεις.
Πιστεύω στις φιλελεύθερες ιδέες. Πιστεύω στην ελευθερία του ανθρώπου, στον αλληλοσεβασμό, στην ανοχή, στην αλληλεγγύη, στις ίσες ευκαιρίες, στον θεσμικό πατριωτισμό, στην εργασία και την ατομική δημιουργία.

Σαν φοιτητής μετείχα στην φοιτητική παράταξη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ. Είχα την τιμή να εκλεγώ υπεύθυνος σχολής της Νομικής την περίοδο 1997-1998 και στην συνέχεια υπεύθυνος Πολιτικού Σχεδιασμού της Γραμματείας Αθήνας την περίοδο 1998-1999. Στο διάστημα αυτό η Γραμματεία Πολιτικού Σχεδιασμού εκπόνησε την πρώτη ολοκληρωμένη Πρόταση της παράταξης για την πανεπιστημιακή εκπαίδευση.

Εκλέχθηκα μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της ΟΝΝΕΔ τις περιόδους 2001-2007. Την περίοδο 2004-2006 ήμουν μέλος του ΕΓ της ΟΝΝΕΔ ως γραμματέας Νέων Εργαζομένων και Επιστημόνων.

Στην ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και στην ΟΝΝΕΔ οφείλω πολλά• το κυριώτερο, πολλούς από τους πιό καλούς μου φίλους μέχρι σήμερα.

Εκλέχθηκα μέλος του ΔΣ της Ένωσης Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων τις περιόδους 2003-2005 και 2005-2007.

Στις εκλογές του Δικηγορικού Συλλόγου το 2002 μετείχα στην ομάδα σχεδιασμού της προεκλογικής εκστρατείας του τότε υποψηφίου Προέδρου, Δ. Παξινού.

Όλα τα χρόνια της "ερασιτεχνικής" μου ενασχόλησης με την πολιτική είχα και έχω τους ίδιους πολιτικούς φίλους και ενέμεινα ανεξαρτήτως οποιουδήποτε υπολογισμού στις ιδέες μου, στις καλές και στις κακές στιγμές.

Αρθρογραφώ κατά περίσταση στο διαδίκτυο για ζητήματα της πολιτικής και κοινωνικής επικαιρότητας που μου παρακινούν το ενδιαφέρον.

3. Γιατί είμαι υποψήφιος στις εκλογές του ΔΣΑ.
Μετά από δέκα χρόνια στην δικηγορία έχω μάθει πιά καλά, ότι -καλώς ή κακώς- δεν αρκεί η ατομική μας προσπάθεια για να μπορούμε να διασφαλίσουμε τις συνθήκες εκείνες, που θα μας επέτρεπαν να χαμογελάμε περισσότερο κάνοντας κάθε μέρα καλά την δουλειά μας και προσφέροντας σύγχρονες και ανταγωνιστικές νομικές υπηρεσίες στους εντολείς μας.

Είμαι, λοιπόν, υποψήφιος για το Διοικητικό Συμβούλιο του συλλογικού μας φορέα, με την πεποίθηση ότι στον Δικηγορικό Σύλλογο ανήκει μεγάλο μέρος της προσπάθειας για τον εκσυγχρονισμό και την βελτίωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης, από την οποία και μόνο περνάει τελικά η προαγωγή του Δικηγορικού Σώματος. Και στην προσπάθεια αυτή αισθάνομαι έτοιμος και θέλω να συμβάλω.

4. Γιατί με τον συνδυασμό "Ώρα Δικηγόρων".
Ο συνδυασμός Ώρα Δικηγόρων είναι ένας σχηματισμός που προέρχεται από τον ιδεολογικό χώρο, στον οποίο ανήκω. Και ταυτόχρονα ένας σχηματισμός που έχει στόχο του να εκφράσει μια υπερκομματική και δικηγοροκεντρική προσέγγιση στα θέματα του κλάδου μας.
Είναι ένας σχηματισμός που αποτελείται από καταξιωμένους αλλά και σε μεγάλο βαθμό από νεώτερους άξιους συναδέλφους και που φιλοδοξεί να εκφράσει στον Δικηγορικό Σύλλογο το αίτημα για ανανέωση.

Και έχει επικεφαλής έναν άξιο και μάχιμο συνάδελφο, με συναδελφική και θετική συμπεριφορά, χωρίς πολιτικές ή προσωπικές εμπάθειες: τον Μιχάλη Ζαφειρόπουλο.
Ο Μιχάλης έχει στην πράξη αποδείξει μέσα από μια πολύχρονη και συνεπή προσπάθεια το ενδιαφέρον του για τα δικηγορικά κοινά• Τίμησε την ψήφο των συναδέλφων του, δεν εγκατέλειψε ποτέ την εντολή που ζήτησε από τους συναδέλφους, δεν αντιδίκησε με συναδέλφους, δεν άφησε ποτέ την δικηγορία• Και είναι πάντα ένας καλός φίλος και ένας καλός συνάδελφος.

5. Πώς θα κάνω την προεκλογική μου προσπάθεια.
Σέβομαι και θεωρώ δείγμα ειλικρινούς ενδιαφέροντος την επιλογή πολλών συναδέλφων να προσέρχονται στις δικηγορικές εκλογές προσφέροντας στους συναδέλφους μας χρήσιμα ή χρηστικά βοηθήματα ή έργα. Πολλά από αυτά, άλλωστε, αντιπροσωπεύουν έναν μεγάλο και σοβαρό κόπο των δημιουργών τους.

Αλλά πιστεύω ότι το μόνο καθήκον ενός υποψηφίου στις Εκλογές των Δικηγόρων είναι να προσφέρει στους συναδέλφους ένα ξεκάθαρο στίγμα των απόψεών του και της διάθεσής του να αφιερώσει χρόνο και κόπο για τα δικηγορικά κοινά. Επιπλέον, πιστεύω πως τελικά είναι δουλειά του ίδιου του Συλλόγου μας να προσφέρει στους συναδέλφους κάθε βοήθεια ή συνδρομή, που μας είναι αναγκαία για να μπορούμε σωστά να κάνουμε την δουλειά μας.
Έτσι, κανείς συνάδελφος κατά την προεκλογική περίοδο δεν θα βρεί στην πόρτα του γραφείου του κάποιο χρηστικό έργο μου, ούτε κάποιο φυλλάδιο ή έντυπο με την υπογραφή μου.

Ελπίζω, μόνο, πως εάν οι συνάδελφοί μου με τιμήσουν με την εμπιστοσύνη τους, θα μπορέσω στην διάρκεια της θητείας μου να τους παρουσιάσω ορατό και χειροπιαστό έργο και να συμβάλω, ώστε ο ίδιος ο Σύλλογος να προσφέρει ένα έργο που θα μεταφράζεται σε ουσιαστική βελτίωση της δικηγορικής καθημερινότητας.

Για την προώθηση της υποψηφιότητάς μου σκοπεύω να χρησιμοποιήσω μόνο την προσωπική επικοινωνία και το διαδίκτυο, να ξοδέψω μόνο όσα χρήματα χρειάζεται για να τηρήσω το έθιμο που θέλει τους υποψήφιους "να κερνάνε τους καφέδες"• και να ζητήσω έναν καλό λόγο από όσους φίλους πιστεύουν ότι τον δικαιούμαι.

Πιστεύω ότι αυτά πρέπει και μπορώ να κάνω, ζητώντας την ψήφο και την εμπιστοσύνη όλων εκείνων, με τους οποίους, χωρίς με τους πιό πολλούς να γνωριζόμαστε, χρόνια τώρα διασταυρωνόμαστε, πάντα βιαστικά και αγχωμένα, στους χώρους της δουλειάς μας και μοιραζόμαστε τις ίδιες αγωνίες και τα ίδια προβλήματα.

Δεν θα τυπώσω οποιοδήποτε προεκλογικό υλικό, γιατί πιστεύω ότι η αισθητική και το κόστος προεκλογικών φυλλαδίων μεμονωμένων υποψηφίων δεν ταιριάζει στην αισθητική και τον χαρακτήρα των Δικηγορικών Εκλογών.

6. Πως θέλω τον Δικηγορικό Σύλλογο.
Ο Δικηγορικός Σύλλογος έχει να κάνει δυό δουλειές.
Η πρώτη είναι να υπερασπίζεται τα επαγγελματικά μας συμφέροντα και δικαιώματα και να προωθεί τις λύσεις που θα βοηθήσουν να ασκούμε το λειτούργημά μας κάτω από πιό σύγχρονες και ανθρώπινες συνθήκες.

Η δεύτερη, και εξίσου σημαντική, είναι να υπερασπίζεται τον νομικό μας πολιτισμό, του οποίου πρέπει να λειτουργεί μέσα στην κοινωνία σαν εγγυητής, παρεμβαίνοντας, πάντα με τον όρο της πολιτικής και κομματικής ουδετερότητας, σε κάθε μεγάλο ζήτημα το οποίο απασχολεί την ελληνική κοινωνία στην κατεύθυνση της προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και των νομικών μας αξιών.

Και στα δύο αυτά επίπεδα, ο Δικηγορικός Σύλλογος, συνεχίζοντας την προσπάθεια άξιων μελών του Δικηγορικού Σώματος, έχει κι άλλη δουλειά να κάνει κι άλλο δρόμο να διανύσει.

Ίσως, στο τέλος αυτού του δρόμου να μπορούμε να πλησιάσουμε λίγο περισσότερο μια νέα πραγματικότητα: μια δικαιοσύνη που θα λειτουργεί με ασφάλεια και ταχύτητα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της διαδικτυακής εποχής• μια νομοθεσία απλή, κατανοητή, συστηματική και όσο γίνεται σταθερή• έναν Δικηγορικό Σύλλογο προστάτη του νομικού μας πολιτισμού• μια δικηγορία, όπως την αξίζουμε εμείς που την υπηρετούμε.

Εύχομαι ο καιρός μέχρι τις Δικηγορικές Εκλογές να είναι μια καλή ευκαιρία εμείς οι Δικηγόροι να γνωριστούμε καλύτερα μεταξύ μας, να κατανοήσουμε περισσότερο τις διαφορετικές θέσεις μας και να πιστέψουμε περισσότερο στις δυνάμεις μας και στον συλλογικό μας φορέα έκφρασης. Κι έτσι να εξοπλίσουμε την νέα ηγεσία του Συλλόγου μας με μια δυνατή και ξεκάθαρη εντολή για μια νέα πορεία.

Όπως και να 'χει, την επομένη των εκλογών θα είμαστε πάλι Δικηγόροι, θα αντιδικούμε, θα ομοδικούμε, θα ζητάμε ο ένας απ' τον άλλο αναβολές, θα γράφουμε αντικρούσεις• και πάντα το βασικό θέμα συζήτησής μας στο "κάτω κυλικείο" θα είναι οι μικρές μας καθημερινές ιστορίες από μια δουλειά τόσο όμορφη και τόσο δύσκολη.

Ευχαριστώ από καρδιάς,
Κώστας Μίχος
Δικηγόρος
Μασσαλίας 10, Αθήνα 10680
τηλέφωνο: 210.3615423
κινητό: 6936.797.637
e-mail: michos.k@dsa.gr
Facebook Profile εδώ και Facebook Page εδώ

Pali(n) γυρνάς στο μυαλό μου...

2011-02-01T14:54:00.000-08:00

Ο Φεβρουάριος του 2011 έχει ανακηρυχθεί από πολλούς αρθρογράφους των Ηνωμένων Πολιτειών ως μήνας απεξάρτησης – αποτοξίνωσης από την Sarah Palin. Η αρχή έγινε από τον Dana Milbank, αρθρογράφο της Washington Post, ο οποίος σε άρθρο του στις 21 Ιανουαρίου δήλωσε «εθισμένος» στην πρώην κυβερνίτη της Αλάσκα και δεσμεύτηκε ότι δεν πρόκειται να αναφερθεί σε αυτήν καθ’ όλη τη διάρκεια του δεύτερου μήνα του χρόνου. Η πρόταση για το πρωτότυπο αυτό moratorium βρήκε υποστηρικτές και σε άλλες εφημερίδες, όπως οι New York Times και εξαπλώθηκε μέσω των social media, ειδικά μέσω Twitter. Αξίζει, όμως, να αναρωτηθούμε γιατί φτάσαμε σε αυτό το σημείο και αν το εν λόγω «μέτρο» είναι όντως αποτελεσματικό.

Όπως λέει και το γνωστό λαϊκό άσμα, η Sarah Palin «γυρνά στο μυαλό μας», ακόμα χειρότερα «τη βλέπουμε μες στο ποτό μας» και αυτό το ποτό είναι ένα τσάι που αφήνει μια πολύ άσχημη επίγευση. Η προεξάρχουσα μορφή του περίφημου πλέον Tea Party έχει καταφέρει να γίνει ένα από τα βασικότερα θέματα συζήτησης στην άλλη όχθη του Ατλαντικού ξεκινώντας από (πολύ) χαμηλά: Νικήτρια τοπικών καλλιστείων το 1984 και αθλητικογράφος μέχρι το 1992, ανέβηκε σταθερά τα σκαλοπάτια της πολιτικής, φτάνοντας στην υποψηφιότητα για Αντιπρόεδρος του John McCain στις προεδρικές εκλογές των Η.Π.Α. του 2008. Παράλληλα, το κίνημα του Tea Party τυγχάνει εντυπωσιακής αποδοχής κατά τους τελευταίους μήνες, με αποκορύφωμα τον θρίαμβο των πρόσφατων εκλογών για τη Γερουσία.

Η πορεία της αυτή βασίστηκε σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό στην υπερπροβολή της από τα Μ.Μ.Ε., τα οποία αρχικά την αντιμετώπισαν ως μια γραφική φυσιογνωμία που προσέφερε άφθονο γέλιο με τις ατάκες και την παρουσία της. Στη συνέχεια, όμως, η αμεσότητά της, η political incorrect στάση της και η μαχητικότητά της έκανε πολύ κόσμο να αναρρωτηθεί μήπως τελικά αυτή η καρικατούρα αποτελούσε λύση στα ολοένα αυξανόμενα προβλήματα της καθημερινότητάς του. Σε αυτό συνέβαλε η αυτοκτονική και άκρως κρατικίστικη πολιτική που ακολούθησε η Κυβέρνηση του Barack Obama, η οποία εκτίναξε τη φορολογία χωρίς να πετύχει την παράλληλη αύξηση του βιοτικού επιπέδου του μέσου αμερικανού πολίτη. Η λαϊκίστικη ρητορεία των μελών του Πάρτυ του Τσαγιού για εξάλειψη των φόρων και πλήρη ιδιωτικοποίηση των πάντων υπέρ κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών που βρίσκονται πίσω από αυτά ακούστηκε σαν μελωδία στα αυτιά των φορολογουμένων, οι οποίοι βαρέθηκαν να πληρώνουν ένα σπάταλο κράτος και φαίνεται να προτιμούν ακόμα και έναν συρφετό από εκκεντρικούς (στην πλειονότητά τους) υπερσυντηρητικούς. Όμως, ο κεραυνοβόλος έρωτας των Μ.Μ.Ε. με την Palin και τους υποστηρικτές του Tea Party εξελίσσεται σε ολέθρια σχέση, με αφορμή την επέκταση στην κοινωνία της ακραίας φρασεολογίας τους.

Το παραπάνω φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των Η.Π.Α.: Σχεδόν σε όλες τις δυτικές δημοκρατίες, η οικονομική κρίση και η αλλαγή των κοινωνικών συσχετισμών που αυτή επιφέρει, έχουν οδηγήσει στην ανάδειξη πολιτικών (;) οι οποίοι πριν από ελάχιστα χρόνια διεκδικούσαν την ψήφο μόνο όσων αντιλαμβάνονταν το δικαίωμα του εκλέγειν ως μια ευκαιρία για πλάκα. Ας μην πάμε μακρυά, στην ελληνική πολιτική σκηνή πρωταγωνιστούν, μεταξύ άλλων, τηλεπλασιέ βιβλίων με θεωρίες συνωμοσίας, κοσμικοί άνευ άλλης αξιομνημόνευτης ιδιότητας, μέχρι και πρώην… «παρατράγουδα» (ευτυχώς σε μη εκλόγιμη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο της σταθερής αξίας του ελληνικού πολιτικού καλτ, του Δημοσθένη Βεργή). Σε αυτή την κατάσταση, όμως, δεν οδηγηθήκαμε μόνο από τους παραπάνω λόγους. Μεγάλο (ίσως το μεγαλύτερο) μερίδιο ευθύνης έχει η παροιμιώδης ανικανότητα των λεγόμενων «σοβαρών» πολιτικών και ο εκνευριστικά ξύλινος λόγος τους.

Με όλα τα παραπάνω φτάνουμε και στην ευθύνη των Μ.Μ.Ε., τα οποία, προσπαθώντας να κερδίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακροαματικότητα, καταφεύγουν σε εύκολες και εύπεπτες λύσεις τύπου Palin. Εδώ βρίσκεται και η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα: Η προσπάθεια φίμωσης τέτοιων προσώπων, εκτός από ανήθικη και παράνομη ως περιορισμός της ελευθερίας του (όποιου) λόγου, είναι κυρίως αναποτελεσματική για τον απλούστατο λόγο ότι πάντα θα βρίσκεται ένα Μέσο το οποίο θα προτιμά τα χρήματα από τις δάφνες της σοβαρότητας, με αποτέλεσμα να βρίσκουν βήμα οι παραπάνω «προσωπικότητες». Συν τοις άλλοις, η ανακοίνωση τέτοιου τύπου moratorium είναι η καλύτερη διαφήμιση για τους επίδοξους μιμητές της Palin, ενισχύοντας τις θεωρίες συνωμοσίας που προωθούν, πείθοντας έτσι μεγαλύτερο ακροατήριο.

Δυστυχώς, δεν υπάρχει άλλη θεμιτή και βιώσιμη λύση από την δραστηριοποίηση στα κοινά προσώπων που έχουν κάτι να πουν, ξέρουν τον τρόπο να το πουν, αλλά, κυρίως, γνωρίζουν τον τρόπο να το εφαρμόσουν. Αναζητούνται, λοιπόν, άτομα χαρισματικά και, ταυτόχρονα καταρτισμένα και αποδοτικά, τα οποία θα μπορούν να αντικρούσουν με απλά και ξεκάθαρα λόγια τις σοφιστείες και τα λεκτικά πυροτεχνήματα όσων πιστεύουν ότι η δημοκρατία μας δεν είναι κοινοβουλευτική, αλλά τηλεοπτική.

Η Κοινωνία των Πολιτών, απάντηση στις απεργίες των Μ.Μ.Μ.

2011-01-23T14:48:00.000-08:00

Για όσους ζουν και εργάζονται στο κέντρο της Αθήνας, (ειδικά) οι τελευταίοι τρεις μήνες έχουν καταστεί πραγματικά αφόρητοι: Οι παρατεταμένες απεργίες, οι στάσεις εργασίας, οι πορείες και οι αποκλεισμοί δρόμων αποτελούν καθημερινότητα για όσους πρέπει να περάσουν από τις κεντρικές οδούς και λεωφόρους της πρωτεύουσας για να πάνε στο σπίτι και τη δουλειά τους, αυξάνοντας δραματικά το χρόνο και το κόστος μετακίνησης. Παρά τις φιλολαϊκές δηλώσεις των απεργών, η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί δε βλάπτει στην πραγματικότητα κανέναν άλλο από τον απλό πολίτη αυτής της χώρας, αλλά και την κοινωνία ως σύνολο, λόγω της μείωσης της εμπορικής κίνησης και της καθυστέρησης πολλών συναλλαγών, γεγονότα που οδηγούν στον φαύλο κύκλο της ύφεσης.

Απέναντι σε αυτό το τραγικό φαινόμενο η Κυβέρνηση στέκεται αδρανής, είτε από αδυναμία, είτε από τύψεις λόγω των "σοσιαλιστικών" καταβολών της, είτε επειδή, απλά, φοβάται το κόστος που θα έχει μια κατά μέτωπο σύγκρουση με τα παιδιά των Σταμουλοκολλάδων, τα οποία η ίδια εξέθρεψε με την επί τριακονταετία ρητορεία και πρακτική της. Οι απεργίες και οι στάσεις εργασίας έπρεπε προ πολλού στην πλειονότητά τους να χαρακτηριστούν καταχρηστικές διά της δικαστικής οδού με πρωτοβουλία της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Μεταφορών, ενώ φαινόμενα (κάθε άλλο παρά) "δωρεάν" μετακίνησης για συγκεκριμένες ώρες με απόφαση των εργαζομένων σε οποιαδήποτε χώρα με στέρεες δημοκρατικές δομές θα είχε σοβαρότατες διοικητικές, αστικές και ποινικές συνέπειες για τους δράστες, αλλά και για τις διοικήσεις των οργανισμών. Συνεπώς, έχουμε μπροστά μας ένα πρόβλημα του οποίου η λύση είναι σχεδόν απίθανο να δοθεί μόνο από την κεντρική εξουσία.

Όταν, λοιπόν, το κράτος αδυνατεί να δώσει λύσεις στα ζητήματα που μας απασχολούν, είναι η ώρα να αναλάβει δράση η Κοινωνία των Πολιτών, το σύνολο δηλαδή των ενεργών μελών της κοινωνίας μας, ανεξάρτητα από πολιτικές και κοινωνικές καταβολές, οι οποίοι αντιλαμβάνονται το συλλογικό συμφέρον πέρα από συντεχνιακές λογικές. Προς αυτή την κατεύθυνση δεν υπάρχει πολυτιμότερος σύμμαχος από το Διαδίκτυο και, ειδικότερα, τα social media. Ήδη η αρχή έγινε με τη δημιουργία ενός απλούστατου σε σύλληψη, δημιουργία και ανανέωση site, του www.apergia.gr. Όπως λένε και οι ίδιοι οι δημιουργοί του site, "Μια παρέα, εργαζόμενοι και φοιτητές, μετακινείται -όπως όλοι οι Αθηναίοι- με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Οι συνεχείς απεργίες και στάσεις εργασίας στα μέσα τους τροποποιεί διαρκώς το πρόγραμμα και τους ταλαιπωρεί αφόρητα. Με αφορμή, λοιπόν την περιορισμένη ενημέρωση από τα μέσα μαζικής μεταφοράς για το ποιος, πώς αλλά κυρίως, πότε απεργεί, αποφασίζει να αναλάβει την αναζήτηση των επερχόμενων απεργιών και την ενημέρωση όλων των ενδιαφερομένων.".

Η συνέχεια μπορεί να είναι ακόμα πιο δυναμική, ακόμα εντυπωσιακότερη και, κυρίως ακόμα αποτελεσματικότερη: Μια δραστική απάντηση στο πρόβλημα της συμφόρισης οχημάτων κατά τις ημέρες απεργιακών κινητοποιήσεων θα μπορούσε να είναι η εφαρμογή της πρακτικής του λεγόμενου "lift share", δηλαδή ενός κοινωνικού δικτύου μέσω του οποίου άτομα με κοινές καθημερινές διαδρομές μοιράζονται το ίδιο όχημα, καθώς και τα έξοδα μετακίνησης. Αν κάτι τέτοιο γινόταν συστηματικά, τότε τα οφέλη σε τομείς όπως η ταχύτητα μετακίνησης, ο περιορισμός των εξόδων αυτής, αλλά ακόμα και η προστασία του περιβάλλοντος, θα ήταν σημαντικά και άμεσα. Η σγκεκριμένη ιδέα έχει βρει αξιοσημείωτη ανταπόκριση και επιτυχία στο εξωτερικό, είτε μέσω ήδη υφισταμένων social media, είτε από αυτόνομες σελίδες. Ήδη κάποιοι συμπολίτες μας έχουν κάνει τις πρώτες δειλές προσπάθειες, χωρίς, όμως, το εγχείρημα να τύχει δημοσιότητας και μαζικότητας.

Αν κάτι γίνεται κατανοητό λόγω της κρίσης που βιώνουμε είναι ότι το κράτος δεν αποτελεί έναν μηχανισμό που μπορεί να μας παρέχει τα πάντα. Δυστυχώς, δε, στην περίπτωση της χώρας μας, δε μπορεί να μας προσφέρει σχεδόν τίποτα ουσιαστικό. Είναι, λοιπόν, στο χέρι όσων στοχεύουν στην συνολική πρόοδο ως απόρροια της επί μέρους ατομικής προόδου των ενεργών μελών της κοινωνίας να δημιουργήσουν καινούργιες διεξόδους στα προβλήματα τα οποία δεν αντιμετωπίζονται πλέον με τις μεσοβέζικες λύσεις των τελευταίων τριάντα ετών. Στο κάτω-κάτω της γραφής, αφορά στο δικό μας παρόν και μέλλον, το οποίο δεν το εναποθέτουμε σε κανέναν "πατερούλη".

Χριστούγεννα πάντα τσακωνόμαστε…

2010-12-25T08:44:00.000-08:00

Τα φετινά Χριστούγεννα ήταν αναμφίβολα τα πιο "κρύα" των τελευταίων ετών, λόγω της πολυεπίπεδης κρίσης που περνά η χώρα: Οι εορτασμοί επισκιάστηκαν από οριζόντιες περικοπές στους μισθούς, απεργίες εργαζομένων σε κλάδους όπως των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και της Καθαριότητας, συνεχόμενες πορείες διαμαρτυρίας και μια γενική εικόνα πολιτικού αδιεξόδου που εκφράζεται (και) από την πρωτόγνωρη αποχή στις πρόσφατες αυτοδιοικητικές εκλογές, αλλά κορυφώθηκε με τον ξυλοδαρμό του πρώην υπουργού Κωστή Χατζηδάκη (η καλύτερη απάντηση εδώ). Η εικόνα ερήμωσης του κέντρου της Αθήνας και η συνακόλουθη μείωση της εμπορικής κίνησης με τη σειρά τους ανατροφοδοτούν και επιδεινώνουν την οικονομική κρίση, οδηγώντας εκ νέου σε ακραίες αντιδράσεις, με αποτέλεσμα έναν φαύλο κύκλο ύφεσης, βίας και αβεβαιότητας.

Όλα τα παραπάνω περιγράφουν επαρκώς το τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει η ελληνική κοινωνία. Δεν είναι όμως, αυτό η χειρότερη είδηση των ημερών, αλλά το γεγονός ότι δεν έχουμε καταλάβει ακόμη το γιατί φτάσαμε ως εδώ: Πολύ πιο δυσάρεστο και από την ίδια την κρίση είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των πολιτών αναζητεί σωτηρία σε φωνές και ενέργειες όπως η "Σπίθα" του Μίκη Θεοδωράκη και η "Ανεξάρτητη Κοινωνική Κίνηση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους" του Αλέξη Μητρόπουλου, οι οποίες στηρίζουν τη ρητορική τους σε συνωμοσίες σκοτεινών κέντρων και ευχολόγια για τον περιούσιο ελληνικό λαό. Ακόμη χειρότερα, υπάρχουν φωνές και στην ίδια την Κυβέρνηση, όπως οι δηλώσεις του Δημήτρη Ρέππα για συνταγματική κατοχύρωση ενός εγγυημένου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης, που μαρτυρούν ότι οι κρατικίστικες αντιλήψεις και η παρεμβατικότητα έχουν ακόμη βαθύτατες ρίζες.

"Χριστούγεννα πάντα τσακωνόμαστε", όπως έλεγε και ο Διονύσης Σαββόπουλος στο ομότιτλο τραγούδι από τον Δίσκο "Χρονοποιός". Αναλωνόμαστε στο "τι σού χρωστώ και τι μου χρωστάς" και καταλήγουμε να διαπιστώνουμε ότι "μια τύφλα εντέλει μοιραζόμαστε". Ήρθε, λοιπόν, η ώρα για όλους τους υγιώς σκεπτόμενους πολίτες αυτής της χώρας να αλλάξουμε ένα σκηνικό που δε μας αρέσει, δε μας εκφράζει και, κυρίως, δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες μας. Ήρθε η ώρα να δούμε την αλήθεια για το τι μας έφερε ως εδώ, να διδαχθούμε από τα δικά μας λάθη, αλλά και από τα λάθη των άλλων, και να δημιουργήσουμε μια κοινωνία ενεργών πολιτών, οι οποίοι διεκδικούν μόνοι τους αυτό που αξίζουν και δεν περιμένουν το κράτος – πατερούλη να τους το προσφέρει σε χαμηλό κόστος, αλλά και κάκιστη ποιότητα.

Αυτό μεταφράζεται σε εκ βάθρων αλλαγή της νοοτροπίας μας, αλλά και του τρόπου που λειτουργούσαν τα περισσότερα πράγματα γύρω μας: Σε οικονομικό επίπεδο, η συρρίκνωση του Δημοσίου τομέα, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και η δημιουργία ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού και δίκαιου εργατικού και ασφαλιστικού δικαίου είναι μόνο η αρχή του εξορθολογισμού που έχει ανάγκη η χώρα. Αυτά, όμως, πρέπει να γίνουν με ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο πλαίσιο συναίνεσης, ώστε να αμβλυνθούν οι αντιδράσεις μιας κοινωνίας που (κακώς) έχει συνηθίσει ένα άλλο μοντέλο καθημερινότητας, αλλά και για να καταστεί αυτή η αλλαγή όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη και αμφίπλευρη. Για να επιτευχθεί η συναίνεση αυτή χρειάζεται μια ριζική αλλαγή και σε πολιτικό επίπεδο, ώστε το κοινό (εθνικό – πατριωτικό για κάποιους, λαϊκό για άλλους) συμφέρον να τεθεί πάνω από το κομματικό και τον αυτοσκοπό της εξουσίας. Είναι, όμως, ουτοπικό και, σε τελική ανάλυση, άδικο να περιμένουμε αυτή την αλλαγή ως διά μαγείας από τους πολιτικούς μας, οφείλουμε να την απαιτήσουμε οι ίδιοι οι πολίτες, οφείλουμε, δηλαδή, να εφαρμόσουμε άλλον έναν στίχο από το τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου: "Κόψε τους μα[…]ες". Για να αλλάξει, λοιπόν, η ζοφερή κατάσταση που επικρατεί, είναι απαραίτητο πρωτίστως να αλλάξουμε εμείς, οι συνήθειες, οι προτεραιότητες και οι απαιτήσεις μας.

Η κρίση που ζούμε σήμερα δεν πρέπει να εκπλήσσει κανέναν, αντίθετα, πρόκειται για την μαθηματική κατάληξη της νοοτροπίας και των πρακτικών όλων μας. Είναι, όμως και η μεγάλη ευκαιρία να δικαιωθούν οι ιδέες που προάγουν το πρωτείο του ατόμου, την κοινωνία των πολιτών και τις φιλελεύθερες αντιλήψεις εν γένει. Καλά Χριστούγεννα, λοιπόν, και φέτος ας μη μείνουμε στις ευχές για πρόοδο, αλλά να τις υλοποιήσουμε πρώτοι εμείς!!! Και, όπως λέει και ο Διονύσης Σαββόπουλος,

Και ως τ' άλλα Χριστούγεννα

Θα έχω ανεβάσει τη δουλειά

Να μη γυρίσω στα παλιά στενά της αγοράς τους.

Καλά Χριστούγεννα!

Μες απ' το μάτι της δουλειάς να 'ρθουν χαρούμενα!

Κι ως τ' άλλα Χριστούγεννα

Θα την έχω ανεβάσει τη δουλειά

Και στην άλλη απογραφή

Η δική μας μετοχή

Tην καινούργια της να βρει αξία.

Και ως τ' άλλα Χριστούγεννα

Με το μάτι της δουλειάς

Και το μάτι της καρδιάς

Να προλάβω τα τρεχούμενα...

Συμπεράσματα πρώτου γύρου

2010-11-11T05:20:00.000-08:00

Ο πρώτος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών ανήκει στην ιστορία. Λίγο πριν από τον δεύτερο, θα ήταν χρήσιμο να επισημάνουμε και να εμπεδώσουμε ορισμένα δεδομένα, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα τι συνέβη την προηγούμενη Κυριακή και τι λογικά θα συμβεί την επόμενη, βασιζόμενοι σε ορισμένες λεπτομέρειες, οι οποίες πολλές φορές κάνουν τη διαφορά την ημέρα των εκλογών.

Το πρώτο θέμα που θα εξετάσουμε είναι η αποτυχία του Γιάννη Δημαρά να περάσει στο δεύτερο γύρο, παρά τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων, οι οποίες του έδιναν σαφές προβάδισμα έναντι των ανθυποψηφίων του. Η αιτία είναι πολύ απλή για όποιον έχει ζήσει έστω και μια φορά τη διαδικασία των εκλογών εκ των έσω: Ο Γιάννης Δημαράς είχε δημιουργήσει όντως μια αξιόμαχη υποψηφιότητα, βασιζόμενη σε ετερόκλητες προσωπικότητες, οι οποίες μπορούσαν να αλιεύσουν ψήφους από σχεδόν όλες τις μεγάλες δεξαμενές ψηφοφόρων. Παρά ταύτα, τα πρόσωπα του ψηφοδελτίου του, καίτοι αναγνωρίσιμα, δεν είχαν καμία κινητοποιητική επιρροή στο κοινό που απευθύνονταν. Ήταν, με λίγα λόγια, συμπαθείς, αλλά χωρίς ουσιαστική επαφή με το ακροατήριό τους. Οι δημοσκοπήσεις, λοιπόν, δεν έλεγαν ψέματα (πέρα από ελάχιστες, οι οποίες πλέον είναι γνωστές για την αναξιοπιστία τους), ο Γιάννης Δημαράς ήταν ιδιαίτερα ελκυστική υποψηφιότητα στους ερωτηθέντες, κανείς, όμως, δεν υπολόγισε ότι άλλο πράγμα η πρόθεση ψήφου και άλλο η πράξη της. Ο Γιάννης Δημαράς εξασφάλισε ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό για ανεξάρτητος υποψήφιος, δεν του ήταν αρκετό, όμως, όταν χρειάστηκε να αναμετρηθεί με τους κινητοποιητικούς μηχανισμούς της Νέας Δημοκρατίας και του Πα.Σο.Κ.

Ένα άλλο ζήτημα που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι τα υψηλά ποσοστά του Κ.Κ.Ε.. Εδώ συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο απ’ ό,τι στην περίπτωση Δημαρά: Το Κ.Κ.Ε. έχει έναν άρτια οργανωμένο κομματικό μηχανισμό, ο οποίος, σε συνδυασμό με την υψηλή αποχή, οδήγησε σε ελάχιστες απώλειες του Περισσού, λόγω ακριβώς του ότι μπορούσε να ωθήσει τους υποστηρικτές του μαζικά προς την κάλπη. Επιπλέον στοιχείο που ευνόησε τους συνδυασμούς της Λαϊκής Συσπείρωσης είναι η αγανάκτηση πολλών συμπολιτών μας για τη σημερινή κατάσταση της χώρας. Το αν όσοι ψήφισαν γι’ αυτό το λόγο υποψηφίους του Κ.Κ.Ε. έπραξαν σωστά και το αν οι λύσεις που υποστηρίχθηκαν είναι εφαρμόσιμες και βιώσιμες είναι μια άλλη, πολύ μεγάλη συζήτηση, παρά ταύτα είναι αναντίρρητο ότι το Κ.Κ.Ε. καρπώθηκε την ιδεολογική του συνέπεια, όποια κι αν είναι αυτή.

Σχετικά με τον χαρακτήρα αυτών των εκλογών, δυστυχώς δεν ήταν ιδιαίτερα «αυτοδιοικητικός». Οι συζητήσεις εξαντλήθηκαν κατά κύριο λόγο σε θέματα κεντρικής πολιτικής σκηνής, με πρώτο και καλύτερο το Μνημόνιο. Ελάχιστα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ασχολήθηκαν με το προφίλ των υποψηφίων, τις ικανότητές τους και το κατά πόσο είναι κατάλληλοι για τη θέση που διεκδικούν. Σε αυτό βοήθησε και το σύνολο των κομμάτων, τα οποία αντιμετώπισαν τις εκλογές με όρους καθαρά κομματικούς. Παρά ταύτα, τα ποσοστά πολλών συνδυασμών χωρίς «χρίσμα» ανά την Ελλάδα δείχνουν ότι οι πολίτες έχουν αρχίσει να διαπιστώνουν ότι ειδικά στην Αυτοδιοίκηση περισσότερο από τον «κομματικότερο», σημασία έχει ο καταλληλότερος. Όποιος από τα κόμματα και τα Μ.Μ.Ε. κατανοήσει αυτό το μήνυμα, μόνο κερδισμένος μπορεί να βγει.

Όσον αφορά στις προβλέψεις για τους μεγάλους δήμους και τις περιφέρειες, ας ξεκινήσουμε από τα εύκολα: Ο δήμος Θεσσαλονίκης λογικά θα καταλήξει εύκολα στον Κ. Γκιουλέκα, όχι τόσο λόγω της διαφοράς του από τον Γ. Μπουτάρη στον πρώτο γύρο, όσο λόγω των «εφεδρειών» της «δεξιάς πολυκατοικίας» στη Συμπρωτεύουσα. Ομοίως και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπου ο Π. Ψωμιάδης έχει σαφέστατο προβάδισμα, όπως και ο Γ. Δακής στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Αντίστοιχα, ο Απ. Κατσιφάρας δεν αναμένεται να έχει προβλήματα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Στην ψήφο φαίνεται ότι θα κριθούν οι Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Πελοποννήσου, ενώ προβάδισμα έχουν οι Αλ. Καχριμάνης στην Ήπειρο, ο Κ. Αγοραστός στη Θεσσαλία και ο Κλ. Περγαντάς στη Στερεά Ελλάδα, χωρίς, όμως, να έχουν εξασφαλίσει την εκλογή τους. Τέλος, στο Ιόνιο σχεδόν όλα θα εξαρτηθούν από τη στάση του Γ. Καλούδη, ενώ στο Δήμο Πειραιά η στήριξη του Π. Μαντούβαλου προς τον Β. Μιχαλολιάκο ενδέχεται να ανατρέψει το προβάδισμα του Γ. Μίχα. Γενικά, πάντως, με δεδομένη την απουσία του κυρίου όγκου των ψηφοφόρων του Κ.Κ.Ε. από τον δεύτερο γύρο, όταν η απόσταση του ποσοστού του νικητή του πρώτου γύρου από το 50% είναι μικρότερη ή ίση του μισού ποσοστού του Κ.Κ.Ε., τότε η ανατροπή είναι σπανιότατη, όπως μας έχει διαδάξει η πλούσια εκλογική ιστορία αυτού του τόπου.

Το μεγάλο αίνιγμα, πάντως, βρίσκεται στην Αθήνα και την Αττική: Η διαφορά του Ν. Κακλαμάνη από τον Γ. Καμίνη και του Γ. Σγουρού από τον Β. Κικίλια είναι δυνατόν (όχι εύκολο, βέβαια) να καλυφθεί. Επιπλέον, ο απερχόμενος Δήμαρχος Αθηναίων δε φαίνεται να έχει ιδιαίτερα ερείσματα στους ψηφοφόρους των εκτός μάχης υποψηφίων (π.χ. η λογική δείχνει ότι ο Γ. Αμυράς θα συμπλεύσει με τον Γ. Καμίνη), ενώ ο Νομάρχης Αττικής ενδεχομένως να πληγεί σοβαρά από την αλλαγή στρατηγικής του κόμματός του, μετά τη «λήξη συναγερμού» σχετικά με την απειλή του Πρωθυπουργού για πρόωρες εκλογές (περισσότερα σχόλια επί αυτού του θέματος σε επόμενο άρθρο). Παρά ταύτα, αξίζει να προσεχθεί μια λεπτομέρεια που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική: Τόσο ο Ν. Κακλαμάνης, όσο και ο Γ. Σγουρός, δεν έχουν μεγάλη διασπορά στα ποσοστά των επιμέρους διαμερισμάτων (ο πρώτος κυμαίνεται από 34,15% έως 36,01%, ενώ ο δεύτερος από 22,34% έως 24,71%), κάτι που δείχνει μια ομοιόμορφη αποδοχή από τους πολίτες όλων των κοινωνικών στρωμάτων, γεγονός το οποίο πολλές φορές δίνει τη νίκη σε οριακές διαφορές.

Πολλά περισσότερα σχετικά με την αποχή, τον τρόπο συμμετοχής και τους νικητές αυτών των εκλογών θα γραφτούν μετά το δεύτερο γύρο. Ας ευχηθούμε για άλλη μια φορά οι πολίτες να επιλέξουν με θετικά κριτήρια για αυτούς που θα κληθούν να διαχειριστούν τις τύχες της τοπικής αυτοδιοίκησης τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Σεξουαλικές προτιμήσεις και εκλογές

2010-10-29T12:11:00.000-07:00

Σε αυτές τις εκλογές εμφανίζεται για πρώτη φορά δυναμικά ένα θέμα το οποίο έχει απασχολήσει εδώ και αρκετά χρόνια τις περισσότερες δυτικές δημοκρατίες: Η διεκδίκηση δημόσιου αξιώματος από κάποιον δηλωμένο ομοφυλόφιλο. Πρόκειται για ένα ζήτημα που διχάζει το σύνολο του πολιτικού χάρτη, καθώς φωνές υπέρ ή κατά τέτοιων υποψηφιοτήτων ακούγονται από όλους τους ιδεολογικούς χώρους. Ας εξετάσουμε, λοιπόν, αν τέτοιες υποψηφιότητες πρέπει να τυγχάνουν ιδιαίτερης υποδοχής από την κοινωνία και, βέβαια, κατά πόσο οι "ορατές LGBT (lesbian, gay, bisexual, and transgender) υποψηφιότητες" συμβάλλουν όντως στην προσπάθεια ικανοποίησης των αιτημάτων αυτής της κοινωνικής ομάδας.

Κατ' αρχάς, το φαινόμενο δεν είναι ούτε πρόσφατο, ούτε ελληνικό: Από τον Harvey Milk, ο οποίος εξελέγη δημοτικός σύμβουλος του Σαν Φραντσίσκο στα τέλη της δεκαρτίας του 1970, μέχρι τον νυν Περιφερειάρχη της Απουλίας στην Ιταλία και επίδοξο αντίπαλον δέος του Sylvio Berlusconi στις επόμενες εκλογές Nichi Ventola, συχνά εμφανίζονται "ανοιχτά ομοφυλόφιλοι" (ατυχής απόδοση του όρου openly LGBT) υποψήφιοι σε κάθε είδους εκλογές. Στην Ελλάδα, αν και οι υπόνοιες για ομοφυλόφιλους πολιτικούς είναι εντυπωσιακά μεγάλες σε αριθμό, για πρώτη φορά στις φετινές αυτοδιοικητικές εκλογές οι πολίτες θα μπορούν να επιλέξουν και υποψηφίους οι οποίοι δηλώνουν ευθαρσώς ότι ανήκουν στο λεγόμενο "τρίτο φύλο". Οι υποψηφιότητες αυτές είναι του Δημήτρη Τσαμπρούνη με το συνδυασμό του Γιώργου Καμίνη "Δικαίωμα στην πόλη" και της Ειρήνης Πετροπούλου με το συνδυασμό της Ελένης Πορτάλιου "Ανοιχτή πόλη", αμφότερες για το Δήμο Αθηναίων.

Κατ' αρχάς, είναι αναντίρρητο ότι τα μέλη της LGBT κοινότητας πρέπει να αντιμετωπίζονται χωρίς διακρίσεις σε μια φιλελεύθερη κοινωνία. Διαφοροποιήσεις για το εύρος των δικαιωμάτων που θα πρέπει να τους δοθεί είναι φυσικό και εύλογο να υπάρχουν, ο πυρήνας των δικαιωμάτων, όμως, είναι σαφώς αδιαπραγμάτευτος για κάθε φιλελεύθερη αντίληψη. Σε αυτή την κατεύθυνση σαφώς και οι ορατές LGBT υποψηφιότητες συμβάλλουν θετικά, καθώς δίνεται η δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να αντιληφθούν έμπρακτα και οχι σε θεωρητικό επίπεδο ή υπό μορφή ψιθύρων ότι ο διαφορετικός σεξουαλικός προσανατολισμός δεν είναι "κουσούρι" ή μειονέκτημα, αλλά μια πτυχή της προσωπικότητας κάθε ατόμου που δεν το καθιστά από μόνη της ούτε περισσότερο, ούτε λιγότερο ικανό ως προς τη συμμετοχή στα κοινά.

Παρά ταύτα, υπάρχουν πολλές πτυχές των υποψηφιοτήτων αυτών που ενδεχομένως οδηγούν σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Η βασικότερη αυτών είναι η λανθασμένη προβολή του σεξουαλικού προσανατολισμού ως το βασικότερο χαρακτηριστικό των υποψηφίων. Το επιχείρημα "ψηφίστε με γιατί είμαι ομοφυλόφιλος" έχει την ίδια ακριβώς πολιτική αξία με το "ψηφίστε με γιατί είμαι ετεροφυλόφιλος", από μόνο του, δηλαδή, δεν έχει καμία πρακτική αξία για τον ψηφοφόρο που αναζητά την καλύτερη επιλογή. Οι LGBT υποψηφιότητες δυστυχώς παγιδεύονται σε αυτή την επιλογή, παραγνωρίζοντας ότι το δικαίωμα στη σεξουαλική αυτοδιάθεση είναι ένα μόνο από τα θέματα που καλούνται να διαχειριστούν. Με τον τρόπο αυτό, οι εν λόγω υποψήφιοι καθίστανται μονοδιάστατοι, ενώ, πολλές φορές στηρίζουν συνδυασμούς με τους οποίους έχουν σοβαρές διαφορές (τρανό παράδειγμα, η υποψηφιότητα Καμίνη). Απόρροια αυτού του προβλήματος είναι και το φαινόμενο της γκετοποίησης της LGBT κοινότητας, η οποία, αντί να γίνεται εξωστρεφής, κλείνεται περισσότερο στον εαυτό της, επιλέγοντας να στηρίξει "δικά της παιδιά" με μόνο κριτήριο τη σεξουαλική τους ταυτότητα. Κάτι τέτοιο, όμως, οδηγεί πρώτον, σε απαξίωση αυτών των υποψηφιοτήτων από μη μέλη της κοινότητας και δεύτερον, σε αποξένωση των μελών της από την κοινωνία.

Συνοψίζοντας, όπως συμβαίνει σε κάθε μεταίχμιο της Ιστορίας, η θέση των LGBT υποψηφίων είναι ιδιαίτερα λεπτή και δύσκολη. Οφείλουν, παρά ταύτα, να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να αρθρώσουν λόγο αμιγώς πολιτικό, χωρίς να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην ιδιαιτερότητά τους. Μόνο έτσι θα κερδίσουν σε (μικρό ή μεγάλο) βάθος χρόνου το δικαίωμα στην ισότητα που με τόση θέρμη αναζητούν. Σε αντίθετη περίπτωση, οι LGBT υποψήφιοι θα εξελιχθούν σε άλλη μια βαλβίδα εκτόνωσης της καταπίεσης που νιώθει η συγκεκριμένη κοινότητα, χωρίς, όμως, να προσφέρουν πραγματική λύση στα προβλήματά τους.

Υ.Γ.: Όσοι δεν έχετε δει την ταινία "Milk", αξίζει να αφιερώσετε δύο ώρες σε μια πολύ ενδιαφέρουσα και διδακτική ιστορία.

Το "Οχι" που στοιχειώνει

2010-10-28T11:13:00.000-07:00

Η σημερινή μέρα, εκτός από ημέρα μνήμης, είναι μια πολύ καλή αφορμή να αναλογιστούμε μεγέθη και καταστάσεις, να κάνουμε μια ενδοσκόπηση και να αντιληφθούμε τη θέση και τις δυνατότητές μας. Είναι μια ευκαιρία να διδαχτούμε από το παρελθόν μας, υπό την προϋπόθεση ότι δε θα συνεχίσουμε να ζούμε από και για το ένδοξο χθες, αλλά το τελευταίο θα αποτελέσει οδηγό για το μέλον, ενταγμένο πάντα στο ιστορικό του πλαίσιο, χωρίς να εξελιχθεί σε αντικείμενο διαμάχης με βάση προθύστερα κριτήρια και μεταχρονολογημένα ιδεολογήματα.

Ας ξεκινήσουμε με κάποιες απλές παραδοχές οι οποίες (θα έπρεπε να) είναι αυτονόητες: Πρώτον, η 28η Οκτωβρίου 1940 είναι μια από τις πιο χρυσές σελίδες της Ιστορίας μας, καθώς αντανακλά χαραρκτηριτικά όπως ο πατριωτισμός, η αυταπάρνηση και η ομοψυχία. Είναι, σε τελική ανάλυση, μια νίκη ενός μικρού κράτους απέναντι σε ένα σαφώς μεγαλύτερο και ισχυρότερο, το οποίο με έπαρση διεκδίκησε κάτι το οποίο δεν του ανήκε. Είναι, λοιπόν, μια νίκη – παράδειγμα για κάθε χώρα ανάλογων "κυβικών", μια από τις ιστορίες με τις οποίες κάθε ηγέτης θα επεδίωκε να εμπνεύσει το λαό του (δεν είναι τυχαία, άλλωστε, η περίφημη ρήση του Winston Churchill περί ηρώων και Ελλήνων). Ως προς την "πατρότητα" αυτού του "Οχι", νομίζω πως τα κοινωνικοπολιτικά στερεότυπα έχουν πλέον κατά πολύ αμβλυνθεί: Το "Οχι" ανήκει και στον Ιωάννη Μεταξά και στους Έλληνες: Χωρίς τον πρώτο, ο όποιος αγώνας των στρατιωτών θα ήταν καταδικασμένος, αφού θα βρίσκονταν προ τετελεσμένων γεγονότων, ενώ, χωρίς τους δεύτερους, η άρνηση του Έλληνα πολιτικού θα ήταν άνευ ιστορικού αντικειμένου. Τέλος, οι πολιτικές πεποιθήσεις του Μεταξά είναι παντελώς αδιάφορες στο υπό εξέταση θέμα: Όπως (σε ελεύθερη απόδοση) είχε πει και ο Γιώργος Σεφέρης, κανένα αυταρχικό καθεστώς δεν νομιμοποιείται από τις θετικές του πράξεις και καμία θετική πράξη δεν αμαυρώνεται από το αυταρχικό καθεστώς που προέβη σε αυτή. Μάλιστα, συκεκριμένα για την Εθνική αυτή Επέτειο, ο νομπελίστας ποιητής και διπλωμάτης αναφέρει επίσης ότι "Όταν ήρθε η 28η, (σ.σ. ο Μεταξάς) δεν μπόρεσε να ιδεί ότι τότε μόνο, και όχι στις εορτές του Σταδίου, ολόκληρος ο λαός ήταν μαζί του, μαζί με την απάντηση που έδωσε στον Grazzi την αυγή. Δεν μπόρεσε να καταλάβει ότι η ημέρα εκείνη δεν επικύρωνε αλλά καταργούσε την 4η Αυγούστου". (Χειρόγραφο Σεπτεμβρίου. ‘41).

Πέρα, όμως, από τα παραπάνω, χρήσιμο είναι να εξετάσουμε πώς επιδρά σε εμάς σήμερα αυτό το "Οχι", τι χαρακτήρες διαπλάθει και πού μας οδηγεί. Δυστυχώς, το έπος του 1940, όπως και πολλά άλλα γεγονότα της Ιστορίας μας, δεν έτυχε ορθής αξιολόγησης, πολλώ δε μάλλον ορθής ερμηνείας. Ο αρνητισμός ως προδιάθεση υπήρχε και πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η επιτυχία, όμως, του 1940 τον εδραίωσε ως βασική συνταγή που θα μας οδηγούσε σε ανάλογα επιτεύγματα: Πιστέψαμε ότι το "οχι" πρέπει να είναι ο κανόνας στην εξωτερική μας πολιτική και τις διμερείς μας σχέσεις, μάθαμε να αντιμετωπίζουμε δικαίως και αδίκως τους γύρω μας λαούς με καχυποψία αντί της καλοπιστίας (η οποία σε καμία περίπτωση δεν εξισώνεται με την αφέλεια), με αποτέλεσμα μια αλλοπρόσαλλη παρουσία σε διεθνές επίπεδο, όπου συνήθως το "Greek way" εμφανιζόταν και υποχωρούσε με τον ίδιο πάταγο όταν τα πράγματα γίνονταν σοβαρά. Η άρνηση ως προδιάθεση, βέβαια, δεν παρέμενε εκτός των τειχών, έγινε σημαία κάθε κοινωνικής ομάδας απέναντι σε κάθε αλλαγή των κοινωνικοπολιτικών δομών της χώρας, είτε αυτή προσανατολιζόταν προς το καλύτερο, είτε προς το χειρότερο. Έτσι, λοιπόν, το "οχι" κατέστη ένδειξη ισχύος και δυναμισμού, ενώ, αντίθετα, το "ναι" θεωρήθηκε χαρακτηριστικό δειλίας και υποχωρητικότητας.

Από ένα ηρωϊκό και περήφανο "Οχι", επιβεβλημένο και από τις τότε ισχύουσες συνθήκες, αλλά και από το διαχρονικό χρέος απέναντι στην Πατρίδα, φτάσαμε σήμερα στο "οχι" της αδιαλλαξίας, του μανιχαϊσμού και της μονομέρειας, από το "Οχι" που ένωσε το λαό, βρεθήκαμε στο "οχι" που τον διχάζει. Είναι, λοιπόν, μια από τις τελευταίες μας ευκαιρίες να αλλάξουμε αντιμετώπιση απέναντι στους γύρω μας, απέναντι στην κοινωνία, απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό, είναι η στιγμή που πρέπει να επιλέξουμε θετικές πρωτοβουλίες σε κάθε πτυχή της ζωής μας, να πούμε δηλαδή "Ναι" στην αλλαγή, οχι για την αλλαγή αυτή καθεαυτή, αλλά για να επιστρέψουμε σε τροχιά προόδου. Αλλιώς, εμμένοντας στο σημερινό μας τέλμα, πολύ φοβάμαι ότι οι στίχοι του Κ.Π. Καβάφη θα γίνουν πιο επίκαιροι από ποτέ:

"Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Οχι
να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει
έτοιμο μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα

πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησί του.
Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι,
όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει
εκείνο το όχι -- το σωστό -- εις όλην την ζωή του."
(che fece... il gran rifiuto, 1901)

Τι να (μη) ρίξουμε στην κάλπη

2010-10-02T10:35:00.000-07:00

Ο φετινός Οκτώβριος σηματοδοτεί την έναρξη της προεκλογικής περιόδου για τις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πρόκειται για μια προεκλογική περίοδο διαφορετική από τις προηγούμενες για πολλούς λόγους: Από τη μία πλευρά, οι αλλαγές που επιφέρει στον εκλογικό χάρτη της Ελλάδας το σχέδιο "Καλλικράτης" και ο νέος μεταναστευτικός νόμος και, από την άλλη, οι ριζικές μεταρρυθμίσεις στην οικονομικοκοινωνική ζωή των Ελλήνων που προβλέπει το Μνημόνιο, έχουν ως αποτέλεσμα την πολιτική μετατόπιση μεγάλων κοινωνικών ομάδων, δίνοντας ξεχωριστό ενδιαφέρον στην αναμονή των αποτελεσμάτων.

Πέρα, όμως, από τη θετική πλευρά της πολιτικής κινητικότητας, που συνίσταται στο ότι οι πολίτες νιώθουν την ανάγκη να επεξεργαστούν καταστάσεις που μέχρι τώρα θεωρούσαν δεδομένες, να κρίνουν και να συγκρίνουν ιδέες, πολιτικές και συνέπεια λόγων και έργων, υπάρχει και μια αρνητική όψη, την τάση απαξίωσης που δημιουργείται προς το σύνολο της πολιτικής ως θεσμό, η οποία, ολοένα αυξανόμενη, αναζητά τρόπο αποτύπωσης στις κάλπες του Νοεμβρίου. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί με τρεις τρόπους, την αποχή, το άκυρο και το λευκό. Στόχος, λοιπόν, αυτού του άρθρου είναι να αξιολογήσει τις προαναφερθείσες συμπεριφορές των εκλογέων και να καταλήξει στην προσφορότερη, αν και εφόσον υπάρχει τέτοια.

Κατ’ αρχάς, να ξεκαθαρίσουμε πως σαφής προσανατολισμός κάθε υπεύθυνου πολίτη πρέπει να είναι η έκφραση της άποψής του με θετική ψήφο, επιλέγοντας τον υποψήφιο με τον οποίο θεωρεί ότι ταυτίζεται περισσότερο. Η αντιπροσώπευση είναι θεμέλιο της φιλελεύθερης κοινωνίας, υπό την προϋπόθεση, βέβαια, ότι επιτυγχάνεται με κριτήρια ώριμα και βασίζεται σε ενδελεχή αναζήτηση του καταλληλότερου υποψηφίου, η οποία καταλήγει στην κατάστρωση επιχειρημάτων υπέρ του. Τι συμβαίνει, όμως, όταν η έρευνα του ψηφοφόρου αποβαίνει άκαρπη και η τελική κρίση για κάθε επιλογή είναι σε τέτοιο βαθμό αρνητική, ώστε η λύση του "μη χείρονος" να καθίσταται απαγορευτική;

Πρώτη επιλογή αποτελεί η αποχή. Πρόκειται για μια λύση στην οποία προσφεύγουν όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας, καθώς εξυπηρετεί πολλά από τα "χαρακτηριστικά" της κοινωνίας μας: Πρώτον, δεν απαιτεί καμιά απολύτως ενέργεια, αλλά, τουναντίον, πραγματώνεται με την αδράνεια, δεύτερον, δημιουργεί την ψευδαίσθηση της μη συμμετοχής σε μια διαβρωμένη διαδικασία και, τρίτον, δίνει την αίσθηση ότι "φτύνουμε στα μούτρα" αυτούς που (νομίζουμε ότι) μας οδήγησαν σε αυτή την τραγική κατάσταση. Παρά ταύτα, τίποτα από τα παραπάνω δεν έχει ορθολογική βάση: Η δημοκρατία απαιτεί συμμετοχή, το δε δικαίωμα ψήφου συνιστά ταυτόχρονα και χρέος προς τον εαυτό μας και τους γύρω μας. Επιπλέον, η μη συμμετοχή στις εκλογές δεν βλάπτει ούτε κατ’ ελάχιστον το πολιτικό σύστημα, καθώς γεννά μόνο συζητήσεις φιλολογικού περιεχομένου περί ηθικής νομιμοποίησης της εκλεγμένης από μια μειοψηφία κυβέρνησης. Τέλος, η αποχή δε συνεπάγεται απαλλαγή του απέχοντος από τις επιλογές της νέας κυβέρνησης˙ αντίθετα, του αφαιρεί το ηθικό δικαίωμα στη διαμαρτυρία, αφ’ ης στιγμής δε συμμετείχε στις εκλογές.

Η δεύτερη επιλογή είναι το άκυρο. Εδώ ο εκλογέας συμμετέχει μεν, αλλά οχι με τον προσήκοντα τρόπο. Θεραπεύει, λοιπόν, φαινομενικά τα ελλαττώματα της αποχής, αλλά στην ουσία δε διαφέρει, καθώς (ορθώς και κατά λογική ακολουθία) τα άκυρα δεν προσμετρώνται στα έγκυρα ψηφοδέλτια. Επιπλέον, ως μέσο διαμαρτυρίας παρουσιάζει το μειονέκτημα της έκφρασης ανομοιογενών αιτιών που οδηγούν στο άκυρο: Άκυρο ρίχνει ο αναρχικός γιατί δεν τον εκφράζει το κράτος, άκυρο ο ακροδεξιός γιατί δεν πιστεύει στη δημοκρατία, άκυρο ο μη ασχολούμενος με την πολιτική για να γελοιοποιήσει τη διαδικασία κ.λ.π.. Με αυτό τον τρόπο, λοιπόν, το άκυρο στρέφεται πάλι κατά του θεσμού των εκλογών και οχι ενάντια στις παθογένειές του.

Τρίτη και τελευταία επιλογή είναι το λευκό. Εδώ τα πράγματα διαφοροποιούνται εν συγκρίσει με τις προηγούμενες περιπτώσεις, καθώς το λευκό όντως εκφράζει ταυτόχρονα γνώμη και αποδοκιμασία. Γνώμη γιατί ο πολίτης (τεκμαίρεται ότι) αναζήτησε τον ιδανικό υποψήφιο, αποδοκιμασία γιατί κανείς από τους υπάρχοντες δεν κρίθηκε αρκετά άξιος ώστε να κερδίσει την ψήφο του. Συνιστά, δε, το λευκό μομφή προς τα στελέχη του πολιτικού συστήματος και οχι προς το πολιτικό σύστημα αυτό καθεαυτό. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι ο σεβασμός στη βούληση του πολίτη επιβάλλει την προσμέτρηση των λευκών στα έγκυρα για λόγους τόσο νομικούς (από τη στιγμή που δίνεται το λευκό ως ψηφοδέλτιο, είναι ανακόλουθο να ακυρώνεται μια νόμιμη επιλογή), όσο και πολιτικούς (το δικαίωμα στην επιλογή υποψηφίου προφανώς και περιλαμβάνει και τη μη επιλογή). Με τον τρόπο αυτό, πέρα από τον ορθότερο προσδιορισμό των ποσοστών των υποψηφίων, θα καταστεί δυνατός ο κατά τεκμήριο υπολογισμός της δυσαρέσκειας του κόσμου.

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, το δικαίωμα (και, παράλληλα, η υποχρέωση) της ψήφου έχει κατακτηθεί με πολλούς αγώνες, οφείλουμε, λοιπόν, με τη συμπεριφορά μας να το σεβόμαστε, ακόμα και πίσω από ένα παραβάν που δε μας βλέπει κανείς. Ως εκ τούτου, ο σωστός πολίτης έχει χρέος να μελετήσει προσεκτικά το ποιόν κάθε υποψηφίου χωρίς παρωπίδες και, στην περίπτωση που κανείς δεν ανταποκρίνεται στο minimum έστω των προσδοκιών του, τότε και μόνο τότε να προσφύγει στο λευκό. Η Δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα, ομοίως και η ύψιστη στιγμή της, δηλαδή οι εκλογές.

Υ.Γ.: Στο πρώτο κείμενο αυτού του blog είχα ευχηθεί "να βρει (το blog) συμπαίκτες, αλλά, κυρίως, άτομα τα οποία επιθυμούν να αναμετρηθούν μαζί του, βοηθώντας στη διεξαγωγή ενός γόνιμου διαλόγου". Θέλω να ελπίζω ότι το thesocialdemocrats.blogspot.com θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Ακόμα και για φιλελεύθερους πολίτες, που τεκμηριωμένα απορρίπτουν το πολίτευμα της σοσιαλδημοκρατίας, το συγκεκριμένο blog μπορεί να προσφέρει τροφή για σκέψη. Καλή αρχή!

"Οι από 'δω [...] τους από 'κει"

2010-09-27T07:46:00.000-07:00

Η Παρασκευή 23 Απριλίου 2010 αποτελεί μια μέρα - ορόσημο για το ελληνικό κράτος. Πριν από περίπου 5 μήνες, ο Πρωθυπουργός, με ένα δραματικό (κατά τους πολιτικούς του αντιπάλους, δακρύβρεχτο) διάγγελμα, ανακοίνωσε επίσημα την προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης της ελληνικής οικονομίας. Από τότε, πάσης φύσεως διαμαρτυρίες βλέπουν καθημερινά το φως της δημοσιότητας. Αντί να επικεντρωθούμε στο δίκαιο ή το άδικο αυτών των διαμαρτυριών, χρήσιμο θα ήταν να εξετάσουμε τον τρόπο που αυτές εκφράζονται, ώστε να συναγάγουμε κάποια χρήσιμα συμπεράσματα για τα αιτήματα όσων αντιμάχονται το περίφημο "μνημόνιο".

Τις ημέρες πριν και αμέσως μετά την ψήφιση της προσφυγής στο μηχανισμό στήριξης, οι αντιδράσεις ήταν αναμενόμενα (οχι, βέβαια, και κατ' ανάγκη εύλογα) μαζικές: Πλήθος κόσμου κατέκλυσε τους δρόμους ώστε να διαμαρτυρηθεί για την κατάρρευση του βιωτικού του επιπέδου και για όλα τα δεινά που του προξενούσε η νέα οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Ανεξάρτητα (επαναλαμβάνω) από το βάσιμο ή μη των αιτιάσεων και ενατίον ποιών στρέφονταν, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι ήταν σε κάθε περίπτωση πολυπληθέστατες. Όπως, όμως, συμβαίνει συνήθως σε παρόμοιες περιπτώσεις, όσο περνούσαν οι μέρες, η συμμετοχή απλών πολιτών ολοένα και μειωνόταν. Η εξήγηση είναι απλή: Όσο σκληρό και αν είναι ένα μέτρο, όσες άμεσες ή μακροπρόθεσμες συνέπειες και αν έχει στην καθημερινότητά μας, ο μέσος εργαζόμενος είναι αναγκασμένος να συνεχίσει την εργασία του, ώστε να επιβιώσει.

Όταν, λοιπόν, ο απλός πολίτης πάει σπίτι του (στη δουλειά του κ.λ.π.), αναλαμβάνουν δράση οι λεγόμενες "επαγγελματικές ομάδες". Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών κατέθεσε αίτηση ακύρωσης κατά του Μνημονίου, οι Εισαγγελείς αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην απογραφή των Δημοσίων Υπαλλήλων, οι ιδιοκτήτες φορτηγών Δημόσιας Χρήσης εδώ και περίπου δύο μήνες έχουν παραλύσει την αγορά, οι λιμενικοί και οι υπάλληλοι του Ο.Σ.Ε. αντιδρούν με απεργίες και στάσεις εργασίας, ενώ το φθινόπωρο προβλέπεται γεμάτο από κινητοποιήσεις όλων σχεδόν των επαγγελματικών κλάδων.

Κοινό χαρακτηριστικό όλων των παραπάνω αποτελεί η μετάθεση των ευθυνών για την κρίση σε άλλους φορείς: Οι έμποροι τα βάζουν με τους φορτηγατζήδες, αυτοί με τους αγρότες, εκείνοι με τους μεσάζοντες, αυτοί ξανά με την αγορά και όλοι μαζί με τους πολιτικούς, οι οποίοι ρίχνουν το ανάθεμα στον "κακομαθημένο λαό" που ζητούσε ρουσφέτια. Όλοι στρέφονται εναντίον όλων, σε μια ατμόσφαιρα και με μια συνθηματολογία που παραπέμπει σε γήπεδα ποδοσφαίρου. Το βασικό επιχείρημα που ακούγεται είναι "γιατί να ξεκινήσουν από εμένα, αφού υπάρχουν άλλοι που ευθύνονται περισσότερο για την κρίση", ενώ στο πρώτο κοινωνικό (;) κεκτημένο (;) που θίγεται δε διστάζουν να καταφερθούν έναντι πάντων, υπευθύνων και μη, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι με τις πρακικές τους θίγονται άλλοι τομείς της οικονομικοκοινωνικής ζωής του τόπου, οι οποίοι, όταν έρθει η σειρά τους, θα κάνουν ακριβώς τα ίδια.

Ο παραλογισμός που επικρατεί τις τελευταίες δεκαετίες σχετικά με τα στρεβλώς ερμηνευόμενα δικαιώματα των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των κλειστών επαγγελμάτων ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τη σημερινή κατάσταση της χώρας. Η αυθαιρεσία, το θράσος ο τσαμπουκάς και οι απόλυτες εξουσίες των εκάστοτε επικεφαλής των αντιπροσώπων των εργαζομένων έχει μετατρέψει θεσμούς απαραίτητους, όπως τα συνδικαλιστικά σωματεία, σε συντεχνείες οι οποίες αδιαφορούν για οτιδήποτε άλλο πέρα από το καθαρά συντεχνειακό τους συμφέρον. Όταν φωνάζουν άλλοι, αυτοί θρηνούν την καταστροφή που βρήκε τον κλάδο τους, ενώ, όταν αυτοί διεκδικούν, κάθε μικρή ή μεγάλη ζημιά που προκαλούν σε άλλους λογίζεται σαν παράπλευρη απώλεια στο βωμό ενός υψηλού στόχου.

Για την κρίση είμαστε όλοι υπεύθυνοι, ο καθένας με διαφορετικό μερίδιο. Ήρθε η ώρα η ελληνική κοινωνία να ξεπεράσει το πλήρως παρωχημένο στερεότυπο ότι κάθε αλλαγή στον στενό κλάδο ενασχόλησής μας είναι για το κακό μας. Αν αυτή τη στιγμή δεν κάνουμε όλοι θυσίες, ανεξάρτητα με το αν υπερβαίνουν το μερίδιο ευθύνης μας, πολύ σύντομα θα βρεθούμε ακόμα πιο βαθειά στην κρίση. Είτε θα ξανασταθούμε στα πόδια μας όλοι μαζί, είτε θα συνεχίσουμε να βουλιάζουμε αύτανδροι μεν, διχασμένοι δε. Από την προσπάθειά μας δεν περισσεύει κανείς, εκτός από αυτούς που δε μπορούν να αντιληφθούν την αναγκαιότητα της συνεργασίας...

Γιατί φτάσαμε στο Δ.Ν.Τ. και ποιοί φταίνε

2010-09-06T03:48:00.000-07:00

του Κώστα Μίχου

Διαδίδεται τον τελευταίο καιρό η άποψη-δοξασία ότι στο Δ.Ν.Τ. φτάσαμε στην βάση ενός μεθοδευμένου σχεδίου, που ξεδιπλώθηκε μεταξύ των μηνών Οκτωβρίου 2009 και Μαρτίου 2010.

Το "σχέδιο" αυτό έχει, στον βαθμό που μπορεί κανείς να το εννοήσει συγκροτημένα, ως εξής: Ο Καραμανλής υπέκυψε στην "εντολή" να παραδώσει την εξουσία στον Παπανδρέου. Ακολούθως ο Παπανδρέου έχοντας "εντολή" να "παραδώσει" την χώρα στο Δ.Ν.Τ. και στα "υπόγεια διεθνή κέντρα" επέδειξε σκόπιμη "αμέλεια" στην λήψη άμεσων οικονομικών μέτρων, ενώ ο ίδιος και βασικοί υπουργοί του υποβάθμισαν συνειδητά τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας, προκειμένου να προκληθεί κρίση δανεισμού και στην συνέχεια να εμφανιστεί ως μονόδρομος η προσφυγή στο Δ.Ν.Τ..

Η άποψη αυτή, η σοβαρότητα της οποίας είναι αντιστρόφως ανάλογη προς την εκτεταμένη διείσδυσή της σε πρόσωπα και εκτός του κύκλου αναγνωστών του Δημοσθένη Λιακόπουλου, εντοπίζει ένα πραγματικό πρόβλημα, αλλά του δίνει προφανώς λάθος σχήματα και αιτίες.

Και το πραγματικό πρόβλημα ήταν η καθυστερημένη απάντηση της ελληνικής πολιτικής τάξης στο πρόβλημα της εθνικής οικονομίας, η οποία ήταν φανερό ήδη από το καλοκαίρι του 2009 ότι έφθανε στο σημείο μηδέν.

Πράγματι τα ανύπαρκτα αντανακλαστικά για την αντιμετώπιση της κρίσης της ελληνικής οικονομίας στο διάστημα των μηνών Οκτωβρίου 2009 - Μαρτίου 2010 είχαν ως συνέπεια να εκτραχυνθεί το πρόβλημα και να φτάσουμε στο σημείο να χτυπήσουμε την πόρτα του Δ.Ν.Τ..

Βεβαίως, η σωστή αξιοποίηση του χρόνου που διέτρεξε από τον Οκτώβριο του 2009 και μετά δεν θα έλυνε το πρόβλημα της εθνικής οικονομίας, ούτε θα απέτρεπε την λήψη σκληρών μέτρων. Αλλά τουλάχιστον θα επέτρεπε στην χώρα να συνεχίζει να αντλεί χρήμα από τις αγορές και να εφαρμόσει ένα αυτοδύναμο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, λιγότερο βίαιο και εξοντωτικό για τους έλληνες πολίτες.

Όμως, θα ήταν χρήσιμο, πριν αποδώσουμε ευθύνες για την κατάληξη αυτής της πορείας να θυμηθούμε πώς φτάσαμε από τον Σεπτέμβριο του 2009 στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα.

Περίπου έναν χρόνο πριν σαν τώρα, ο Κώστας Καραμανλής με ένα ιστορικό διάγγελμά του μας ανακοίνωσε τα θλιβερά νέα, ότι δηλαδή η οικονομία μας βρίσκεται σε οριακό σημείο και ότι χρειάζεται να μπούμε σε μία πορεία σφικτής περιστολής για να διεκδικήσουμε αναπτυξιακές δυνατότητες σε προοπτική τουλάχιστον διετίας, ζητώντας ταυτόχρονα την εντολή για την άσκηση μιας τέτοιας πολιτικής.

Παραβλέποντας τις ευθύνες για την οικονομία που έχει ο ίδιος ο Καραμανλής στα χρόνια που κυβέρνησε την χώρα, λόγοι ιστορικής εντιμότητας επιβάλλουν να αναγνωρίσουμε ότι ήταν η πρώτη φορά που ένας εν ενεργεία πρωθυπουργός με ενεργό χρόνο μπροστά του απευθύνθηκε στον ελληνικό λαό λέγοντας την ζοφερή αλήθεια και ζητώντας εντολή για την άσκηση μιας σκληρής πολιτικής περιστολής.

Η αλήθεια είναι, ότι εάν το μήνυμα του Καραμανλή είχε τότε, τον Σεπτέμβριο του 2009, προσληφθεί σωστά από την ελληνική κοινωνία και την ελληνική πολιτική τάξη, και εάν τότε είχε γίνει κοινή συνείδηση ότι η οικονομία βρισκόταν στο σημείο μηδέν, πολλά απ' όσα συμβαίνουν σήμερα θα είχαν αποφευχθεί, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος των εκλογών του 2009.

Όμως, κάτι τέτοιο δεν συνέβη και φτάσαμε στο τυφλό διάστημα Οκτωβρίου 2009 - Μαρτίου 2010, που τόσο κόστισε στην ελληνική οικονομία, και οι λόγοι για τα παραπάνω είναι οι εξής τρείς κατά σειρά ιστορικής εμφάνισης:

Ο πρώτος λόγος είναι ότι η καθαρότητα του μηνύματος του Καραμανλή υπονομεύθηκε από το ίδιο του το κόμμα με τρόπο τόσο απροκάλυπτο, ώστε η ελληνική κοινή γνώμη να θεωρήσει, από ένα σημείο και μετά ευλόγως, ότι η ζοφερή περιγραφή του προβλήματος της οικονομίας που έκανε ο Καραμανλής δεν αντικατόπτριζε την αλήθεια, αλλά ότι ο Καραμανλής τα έλεγε αυτά σαν πρόσχημα για να "παραδώσει την εξουσία".

Πράγματι, οι πρώτοι που αντέδρασαν στην κίνηση του Καραμανλή για πρόωρες εκλογές, αμφισβητώντας ταυτόχρονα άμεσα ή έμμεσα την κρισιμότητα της κατάστασης της οικονομίας, ήταν μια σειρά τότε μεσαίων κυρίως στελεχών του κόμματος, που περίπου ταυτίζονται με αυτούς που εμφανίζονται σήμερα ως ηγετική ομάδα του.

Η άποψη που εξέφρασαν είναι ότι περίπου "όλα ήταν καλά" και ότι οι εκλογές ήταν ένα "πονηρό σχέδιο του Σουφλιά", ο οποίος με την παρακίνηση του Μπόμπολα και με σκοπό να γίνει ο ίδιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας "παραπλάνησε" τον "κουρασμένο" Καραμανλή και τον έπεισε να "παραδώσει την εξουσία".

Και ενέμειναν μέχρι τέλους στην άποψη ότι ο Καραμανλής θα έπρεπε να πάει σε εκλογές τον Μάρτιο του 2010, χωρίς να λαμβάνουν υπ' όψη ότι η χώρα θα έμπαινε σε μια μακρά προεκλογική περίοδο καθ' ην στιγμή βρισκόταν στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης.

Ο ίδιος ο Σαμαράς διατύπωσε βιαστικά πρώτος την "θεωρία" αυτή, μιλώντας δημόσια για "καπεταναίους της ήττας" και δείχνοντας προς την πλευρά της Ντόρας. Το (τότε) πρωτοπαλλίκαρό του, ο αρχισυνδικαλιστής Μανώλης, έβαλλε ευθέως κατά του Κώστα Καραμανλή, παρουσιάζοντάς τον ως "υποχείριο του Σουφλιά", ενώ στοιχισμένοι πίσω τους κι άλλοι πολλοί (όπως ο εσχάτως δυσεύρετος Μιχάλης Λιάπης) δεν δίστασαν να συνταχθούν δημόσια με την άποψη, ότι ο Καραμανλής "τρελάθηκε".

Όλοι αυτοί κι άλλοι πολλοί τότε διαφωνούσαν με τις πρόωρες εκλογές και επέμεναν να πάει η χώρα σε μια προεκλογική περίοδο έξι μηνών με μια κυβέρνηση αποσταθεροποιημένη και αδύναμη. Οι ίδιοι σήμερα κατηγορούν τον ΓΑΠ ότι "έχασε" αυτούς τους ίδιους τους έξι κρίσιμους για την οικονομία μήνες, που ήταν οι κρίσιμοι για την εθνική οικονομία.

Το ιδιοτελές αυτό "κίνημα" υπήρξε βασική αιτία της εκλογικής καθίζησης που ήρθε στις εκλογές του Οκτώβρη. Όμως μεγαλύτερη ήταν η ζημιά που προκάλεσαν υπονομεύοντας την καθαρότητα των θέσεων Καραμανλή για την κρισιμότητα της κατάστασης στην ελληνική οικονομία, προετοιμάζοντας έτσι την κοινή γνώμη να υποκύψει στον εγκληματικό προεκλογικό λαϊκισμό του Πα.Σο.Κ..

Ο εγκληματικός προεκλογικός λαϊκισμός του Πα.Σο.Κ. είναι ο δεύτερος ιστορικά λόγος που οδήγησε στο νεκρό διάστημα Οκτωβρίου-Μαρτίου.

Τον Σεπτέμβριο του 2009, το τυφλωμένο από την προσδοκία της εξουσίας Πα.Σο.Κ. του Παπανδρέου (ο οποίος ας μην ξεχνάμε ότι είχε προαναγγείλει την πρόθεσή του να προκαλέσει πρόωρες εκλογές με αφορμή την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας), είχε την ευχέρεια να διεξαγάγει έναν υπεύθυνο προεκλογικό αγώνα, λαμβάνοντας υπ' όψιν την ακριβέστατη ενημέρωση που είχε για την πραγματικότητα της οικονομίας από τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Είχε άλλωστε απέναντί του έναν αντίπαλο αποδυναμωμένο, ο οποίος υποσχόταν ένα σκληρό αύριο στους ψηφοφόρους του.

Όμως, επέλεξε έναν μαξιμαλιστικό και δημαγωγικό δρόμο προς την εξουσία, στηριγμένο στο εγκληματικό αξίωμα "λεφτά υπάρχουν", με το οποίο αποσκοπούσε ευθέως να παραπλανήσει και να εξαπατήσει την κοινή γνώμη.

Ο Παπανδρέου, την ίδια στιγμή που γνώριζε ότι η ελληνική οικονομία ήταν ένα καζάνι έτοιμο να εκραγεί από στιγμή σε στιγμή, περιφερόταν άσκοπα ανά την Ελλάδα, εξηγώντας πώς ο Καλατράβα θα μετατρέψει τον συμπαθή Πύργο Ηλείας σε Μόντε Κάρλο και περιγράφοντας πώς η "πράσινη ανάπτυξη" θα μετατρέψει την Ελλάδα σε Δανία του Νότου.

Την προεκλογική ανευθυνότητα του Πα.Σο.Κ. την πλήρωσε ακριβά το ίδιο το Πα.Σο.Κ. και πιό ακριβά όλοι εμείς. Γιατί η αλήθεια είναι ότι εάν το Πα.Σο.Κ. είχε προετοιμάσει την κοινή γνώμη και είχε ενεργήσει άμεσα, χωρίς να δεσμεύεται από τις ανεύθυνες προεκλογικές εξαγγελίες του, για την αντιμετώπιση της κρίσης, δεν θα φτάναμε στο σημείο το ελληνικό κράτος απελπισμένο να χτυπάει πόρτες τον Απρίλιο του 2010 για να βρεί λεφτά να πληρώσει τους μισθούς και της συντάξεις του Μαϊου.

Τελικά, τον Μάρτιο του 2010, με τα περίφημα "σπρέντ" στα ύψη, το Πα.Σο.Κ. άφησε οριστικά πίσω του τις προεκλογικές του ακροβασίες και άρχιζε να γεμίζει το περίφημο "περίστροφο", που έστρεψε λίγο αργότερο στην ελληνική κοινωνία και στην αγορά.

Όμως, το τυφλό διάστημα Οκτωβρίου - Μαρτίου έχει κι έναν τρίτο πρωταγωνιστή, την αξιωματική αντιπολίτευση.

Tο ξημέρωμα της 5ης Οκτωβρίου 2009 δεν βρήκε την χώρα μόνο με έναν πρωθυπουργό παγιδευμένο στις ανεύθυνες προεκλογικές του εξαγγελίες, αλλά και με μια αντιπολίτευση ακέφαλη και ανύπαρκτη.

Κι όσο το Πα.Σο.Κ. σπαταλούσε πολύτιμο χρόνο εφευρίσκοντας απίθανες ονομασίες υπουργείων και πανηγυρίζοντας για τα ωραία τσαντάκια της Μπιρμπίλη, η Νέα Δημοκρατία, αντί να ανασυνταχθεί και να πιάσει δουλειά ως αξιωματική αντιπολίτευση από την πρώτη κιόλας μέρα, επέλεξε κάτω από συνθήκες απόλυτης σύγχυσης, με τον κόσμο της αμήχανο και εξοργισμένο, να βυθιστεί σε μια εσωκομματική διαδικασία διάρκειας δύο μηνών, που την άφησε βαθιά πληγωμένη και διχασμένη.

Η Νέα Δημοκρατία απέκτησε έναν εν τέλει νέο αρχηγό το ξημέρωμα της 30ης Νοεμβρίου. Κι ο νέος αρχηγός, ένας ξένος στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, βγαίνοντας ο ίδιος από μια δεκαπενταετή τέλεια απραξία, εύλογα χρειάστηκε με την σειρά του χρόνο για να σχηματίσει γύρω του τους μηχανισμούς που ήταν αναγκαίοι για την λειτουργία του κόμματος και την τεκμηρίωση της όποιας πολιτικής του.

Τον πρώτο πολύτιμο πολιτικό της χρόνο η νέα ηγεσία τον αφιέρωσε στην εκκαθάριση των εσωτερικών της αντιπάλων και στην δαιμονοποίηση της πενταετίας Καραμανλή, για να μπορεί στην συνέχεια να εμφανιστεί η ίδια αποκαθαρμένη από τα λάθη της• έριχνε έτσι κι άλλο νερό στον μύλο του Πα.Σο.Κ., δίνοντας άλλοθι στην κυβερνητική αβελτηρία και ανικανότητα, αφού "για όλα έφταιγε ο Καραμανλής".

Κι όταν πλέον η (νέα) Νέα Δημοκρατία άρχισε περίπου να αντιλαμβάνεται τον εαυτό της και το περιβάλλον της, είχε έρθει ήδη η άνοιξη, όχι εκείνη που παλαιότερα οραματιζόταν ο νέος αρχηγός της, αλλά η άνοιξη του 2010, που πνίγηκε στον κρότο της κατάρρευσης της χώρας.

Στο κρίσιμο διάστημα Οκτωβρίου 2009 - Μαρτίου 2010, η χώρα όχι μόνο δεν είχε κυβέρνηση, αλλά δεν είχε ούτε αντιπολίτευση. Είχε μόνο όση φόρα χρειαζόταν για να πέσει πάνω στον τοίχο της οικονομικής κατάρρευσης.

Η προσφυγή της χώρας στην βοήθεια του Δ.Ν.Τ. ήταν πλέον την άνοιξη του 2010 αναπόφευκτη. Χωρίς τα χρήματα του Δ.Ν.Τ. η χώρα θα πτώχευε το αργότερο τον Μάϊο και θα μετατρεπόταν σε μια νέα Αργεντινή.

Και όσοι από τα αστικά κόμματα καταψήφισαν την προσφυγή στο Δ.Ν.Τ., το έκαναν εκ του ασφαλούς και ακινδύνως, υπακούοντας σε (μικρο)κομματικούς και μόνο σχεδιασμούς (βλ. ομολογία Βάρδα).

Η αλήθεια είναι, ότι εάν είχε αποφευχθεί η προσφυγή στο Δ.Ν.Τ. με την σωστή αξιοποίηση του χρόνου από τον Οκτώβριο και μετά, δεν θα είχε αποφευχθεί και η λήψη περίπου των ίδιων μέτρων που προβλέπει το διαβόητο "μνημόνιο". Σκληρά μέτρα θα ήταν ούτως ή άλλως αναγκαία.

Το κέρδος, ωστόσο, θα ήταν ότι η όποια κυβέρνηση θα είχε ίσως τα περιθώρια εκείνα, που θα της επέτρεπαν μια λιγότερο βίαιη πολιτική αντί για την επιχείρηση "σοκ και δέος", στην οποία ήχθη υπό τους όρους των δανειστών της. Πολλοί κραδασμοί στην αγορά και στην κοινωνία θα μπορούσαν έτσι να έχουν αποφευχθεί.

Αλλά όσοι μιλούν σήμερα για το νεκρό διάστημα Οκτωβρίου 2009 - Μαρτίου 2010, που μας έφερε στην αγκαλιά του Δ.Ν.Τ., καλό είναι να θυμούνται τις δικές τους ευθύνες. Και τις πρόσφατες και τις παλαιότερες.

Και ίσως είναι και για εμάς χρήσιμο να τις θυμόμαστε κι εμείς, αφήνοντας στην άκρη τις θεωρίες συνωμοσίας.

Γίνε και εσύ επιστήμονας με 868 μόρια, μπορείς!

2010-08-25T07:07:00.000-07:00

Η ανακοίνωση των φετινών βάσεων από το Υπουργείο Παιδείας δεν επεφύλασσε εκπλήξεις: Όσοι προέβλεπαν κατακόρυφη πτώση των βάσεων διαψεύστηκαν, ενώ όσοι αφελώς ήλπιζαν ότι οι ουραγοί σχολές θα εμφάνιζαν αξιοπρεπείς αριθμούς έγιναν για άλλη μια φορά μάρτυρες την περίφημης ελληνικής πραγματικότητας. Και αν για πολλούς μη σχετικούς με το χώρο της Εκπαίδευσης τα παραπάνω φαντάζουν παράδοξα, παρά ταύτα είναι απολύτως εξηγήσιμα, χωρίς να παύουν να είναι εξοργιστικά.

Όσον αφορά στις σχολές "υψηλής ζήτησης", παρατηρείται μια αυξομείωση σε λογικό επίπεδο, παρά τη φημολογία ότι η πλειονότητά τους θα εμφανίσει αισθητή πτώση. Αυτό συνέβη για δύο λόγους: Πρώτον, πρόκειται για σχολές στις οποίες στοχεύουν υποψήφιοι άρτια προετοιμασμένοι (οχι κατ΄ ανάγκη μορφωμένοι, αλλά σωστά εκπαιδευμένοι για να ξεπεράσουν το εμπόδιο των Πανελληνίων), οι οποίοι δεν εξαρτούν σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία τους από τη δυσκολία των θεμάτων. Πρόκειται, λοιπόν, για μαθητές που έχουν κατανοήσει το μηχανισμό των εξετάσεων και μπορούν να ανταπεξέρχονται σε θέματα που δεν απευθύνονται στο λεγόμενο "μέσο όρο" των εξεταζομένων. Δεύτερον, η οικονομική (και οχι μόνο) κρίση που βιώνει η χώρα συνέβαλε στη διατήρηση των "δημοφιλών" σχολών σε σταθερό πλαίσο, καθώς απέτρεψε πολλούς επιτυχόντες υψηλό βαθμό να επιλέξουν μια σχολή χαμηλότερης ζήτησης που καλύπτει περισσότερο τα ενδιαφέροντά τους, μιας και πρωτεύοντα ρόλο στην απόφασή τους έπαιξε η μελλοντική δυνατότητα επαγγελματικής αποκατάστασης. Συνεπώς, το επίπεδο των υποψηφίων και η οικονομικοκοινωνική συγκυρία είχαν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των υψηλών βάσεων σε σχολές όπως το Πολυτεχνείο, η Νομική, η Ιατρική και τα Οικονομικά.

Για τους γνώστες θεμάτων Παιδείας, εξίσου αναμενόμενη με τη σταθερότητα των "δημοφιλών" σχολών ήταν και η καθίζηση των σχολών χαμηλής ζήτησης. Η αιτία του φαινομένου αυτού είναι προφανέστατη και εντοπίζεται αποκλειστικά και μόνο στην κατάργηση της βάσης του 10. Η θεσμοθέτησή της πριν από πέντε χρόνια μπορεί να μην οδήγησε στην απογείωση του επιπέδου των εισακτέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, διασφάλισε, όμως, ένα minimum απαιτήσεων για να αποκτήσει κάποιος την ιδιότητα του φοιτητή. Είναι, εξάλλου, πασίδηλα παράλογο η λήψη απολυτηρίου Λυκείου να απαιτεί βαθμό τουλάχιστον 10 και η είσοδος σε μια σχολή να είναι εφικτή με βαθμό ακόμα και περίπου 0,8 (!!!). Η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας έκανε πράξη την προεκλογική λαϊκιστική εξαγγελία της Κυβέρνησης και τα αποτελέσματα σαφώς και δεν πρέπει να την ικανοποιούν: Τουλάχιστον 20 Τμήματα Α.Ε.Ι. (μεταξύ των οποίων και κάποιες ξενόγλωσσες φιλολογίες, στις οποίες η "πριμοδότηση" του ειδικού μαθήματος είναι μεγάλη) και πάνω από 100 Τμήματα Τ.Ε.Ι. απαιτούσαν ως βάση εισαγωγής βαθμό κάτω από 10.000 μόρια. Και αν για τα Τμήματα Α.Ε.Ι. ο αριθμός είναι σχετικά μικρός και αφορά κυρίως σε στρατιωτικές σχολές και σχολές που εδρεύουν στην Αθήνα, το ζήτημα των Τ.Ε.Ι. είναι κάτι παραπάνω από σοβαρό, καθώς τα περισσότερα αποτελούν τμήμα της καταγέλαστης "αναπτυξιακής" "περιφερειακής" "πολιτικής" των τελευταίων δεκαετιών. Τα Ιδρύματα αυτά, στο όνομα της τόνωσης των τοπικών κοινωνιών, παράγουν στην πλειονότητά τους ανεπάγγελτους πτυχιούχους, εθίζοντας τις επαρχιακές πόλεις στο να ζουν από τους πόρους των φοιτητών και, κυρίως, τους νέους ανθρώπους στο να αναζητούν πλάγιους τρόπους εξασφάλισης του επαγγελματικού τους μέλλοντος, κατά βάση διά της πρόσληψής τους στο Δημόσιο.

Είναι καταφανές ότι η περιφερειακή πολιτική που βασίστηκε στα νοίκια, τις καφετέριες και τα σουβλατζίδικα εξάντλησε τα όριά της: Οι μεν τοπικές κοινωνίες πρέπει να επανέλθουν στην παραγωγική διαδικασία, οι δε οικογένειες των υποψηφίων, αλλά πρωτίστως οι ίδιοι οι υποψήφιοι πρέπει να πάψουν να θεωρούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση αυτοσκοπό. Είναι επιτακτική ανάγκη ο επαγγελματικός προσανατολισμός να αλλάξει συθθέμελα και να κάμψει το στερεότυπο του "επιστήμονα". Αυτό απαιτεί, βέβαια, τη δημιουργία μιας αξιόλογης τεχνικής εκπαίδευσης, η οποία αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε στάδιο πλήρους παρακμής. Ούτε, όμως, η αλλαγή νοοτροπίας πρέπει να περιμένει την άνθιση της τεχνικής εκπαίδευσης, ούτε η άνθιση της τεχνικής εκπαίδευσης την αλλαγή νοοτροπίας˙ αυτά είτε συντελούνται ταυτόχρονα, είτε δε συντελούνται ποτέ. Ας ελπίσουμε ότι σύντομα οι Κυβερνήσεις θα παραμερίσουν το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος και θα θέσουν επί της ουσίας τον δάκτυλόν τους επί τον τύπον των ήλων της πολύπαθης ελληνικής μεταλυκειακής εκπαίδευσης, χωρίς να περιμένουν για άλλη μια φορά τον εξαναγκασμό των ευρωπαϊκών οδηγιών για να οικοδομήσουν ένα σύγχρονο σύστημα Παιδείας...

"Για να κυβερνήσω με δικαιοσύνη στέγνωσα την ψυχή μου"

2010-07-24T11:55:00.000-07:00

Πέρασαν ήδη τριάντα έξι χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας. Σαν σήμερα, τις πρώτες πρωϊνές ώρες της 24ης Ιουλίου 1974, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέστρεφε μετά ενδεκαετή αυτοεξορία για να αναλάβει τις τύχες της Ελλάδας από την παραπαίουσα Χούντα των Συνταγματαρχών. Από τότε συνέβησαν πολλά: Το ελληνικό κράτος κατάφερε, σε πείσμα πολλών, να ξαναγεννηθεί από τις στάχτες της επταετίας, πέτυχε, σε πείσμα ακόμη περισσότερων, της είσοδό του στην τότε Ε.Ο.Κ. και τη σύνδεση με τη Δύση. Από την άλλη, βρέθηκε στο στόχαστρο της, καλόπιστης και κακόπιστης, κριτικής των υπολοίπων Ευρωπαίων για την κάκιστη διαχείριση των ευκαιριών ανάπτυξης που της δόθηκαν από τη δεκαετία του ’80 και εξής, για να φτάσουμε στην πλήρη απαξίωση του 2010.

Σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στο σημείο μηδέν, όπως ακριβώς το 1974, με διαφορετικές αιτίες και παθογένειες, βέβαια, αλλά με κοινό παρονομαστή την ανάγκη ριζικών αλλαγών ώστε να επιτευχθεί η σωτηρία της χώρας. Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να αναζητήσουμε τα διδάγματα της ιστορίας μας για να πετύχουμε για άλλη μια φορά την αναγέννησή μας και ένα από τα φωτεινότερα παραδείγματα που μπορούμε να λάβουμε για το πώς πρέπει να διαχειριστούμε τη σημερινή κρίση είναι η φράση του τίτλου, η οποία ανήκει στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, όπως τη μετέφερε ο Κωνσταντίνος Τσάτσος από κατ’ ιδίαν συνομιλία τους.

Αυτό που έχουμε περισσότερο ανάγκη αυτή τη στιγμή είναι πολιτικούς που, εκτός από την απαραίτητη γνώση και ένα συγκροτημένο και ολοκληρωμένο σχέδιο, διαθέτουν και την αποφασιστικότητα για να το εφαρμόσουν, αυστηρότητα για να το κρίνουν και έλλειψη συναισθηματισμού για να τροποποιήσουν όσα στοιχεία του αρχικού πλάνου δεν αποδίδουν. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά είναι αυτά που ελλείπουν από τους σημερινούς πολιτικούς μας: Η αναβλητικότητα χαρακτηρίζει τις περισσότερες ενέργειες της κυβέρνησης του Πα.Σο.Κ., την ώρα που το σύνολο της Αντιπολίτευσης επιδεικνύει επιλεκτικές ευαισθησίες όταν αντιμετωπίζει ορισμένες κοινωνικές ομάδες.

Με όλα τα θετικά και τα αρνητικά που του αποδίδονται, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διέθετε τα παραπάνω χαρακτηριστικά και για αυτόν ακριβώς το λόγο κατάφερε να θέσει τα θεμέλια ενός κράτους που μπορούσε να σταθεί στα πόδια του. Για την πολιτική που ακολούθησε πολλά μπορούν να ειπωθούν: Σαφώς δεν ήταν φιλελεύθερος με τη σημερινή σημασία του όρου, καθώς προχώρησε σε πλήθος κρατικοποιήσεων. Από την άλλη, όμως, θα ήταν άδικο να κρίνουμε έναν πολιτικό με μεταχρονολογημένα σταθμά και χωρίς να τον εντάξουμε στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής του: Όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κλήθηκε να δώσει άμεσες λύσεις το 1974, ευλόγως θα προσέφευγε σε πρακτικές γνώριμες σε αυτόν αντί να δοκιμάσει (σε σχετικά προχωρημένη ηλικία) καινούργιες μεθόδους. Επιπλέον, παρά τον κρατισμό που επέδειξε σε οικονομικό επίπεδο, οι παρεμβάσεις του σε κοινωνικά θέματα είχαν σαφέστατα προοδευτική στόχευση. Τέλος, το γεγονός ότι ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός που έδωσε στη χώρα, αν και αρχικά πολεμήθηκε σκληρά, εντέλει αναγνωρίστηκε από το σύνολο σχεδόν του πολιτικού κόσμου της χώρας καταδεικνύει τη διορατικότητά του, ενώ ο τρόπος που πέτυχε την ένταξη στην τότε Ε.Ο.Κ., μόνος έναντι όλων, αρκεί ως απόδειξη των ηγετικών του ικανοτήτων.

Η σημερινή μέρα αποτελεί ορόσημο για τη χώρα μας, καθώς αποτέλεσε αφετηρία της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, της μακρότερης που γνώρισε ο τόπος. Τα λόγια του τότε Πρωθυπουργού, όμως, πρέπει να αποτελέσουν φάρο για τους πολιτικούς μας, αλλά και για όλους τους ευσυνείδητους πολίτες αυτής της χώρας, ανεξαρτήτως πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών πεποιθήσεων. Ύστερα από τριάντα χρόνια αλόγιστης σπατάλης ευρωπαϊκών κονδυλίων και ανθρώπινου δυναμικού, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι πιο επίκαιρος από ποτέ, όχι τόσο για την πολιτική του αυτή καθ’ εαυτή, αλλά για το χαρακτήρα και την ιδιοσυγκρασία του.

"Τι να μας πείτε και εσείς που..."

2010-07-20T07:15:00.000-07:00

Η φράση του τίτλου αποτελεί το συχνότερο και βασικότερο επιχείρημα των οπαδών όλων των πολιτικών κομμάτων τα τελευταία τριάντα χρόνια: Κανείς, πλην ελαχίστων "ιδεολόγων" (συνώνυμο του "γραφικός" για τους ακραιφνώς κομματικούς), δεν ενδιαφερόταν να αντικρούσει την, βάσιμη ή μη, κατηγορία που εκτόξευε ο αντίπαλός του, αλλά, αντίθετα, προσπαθούσε να τον κατηγορήσει για κάτι βαρύτερο, ώστε να του αφαιρέσει το ηθικό δικαίωμα να τον κατηγορεί:

-Τι έχετε να πείτε οι γαλάζιοι για Siemens, Βατοπέδι και Ομόλογα;
-Κατ’ αρχάς η Siemens ξεκίνησε από εσάς. Και μην ξεχνάτε εσείς οι πράσινοι το Χρηματιστήριο, τα Φρουτάκια και τόσα άλλα
-Μιλάτε εσείς που σκοτώσατε τον Τεμπονέρα, το Γρηγορόπουλο και αφήσατε τόσο κόσμο να καεί στις πυρκαγιές;
-Οχι, θα μιλήσετε εσείς που μας καταντήσατε να θρηνούμε νεκρούς σε κάθε πορεία, για να μην πούμε για τον Μπακογιάννη...
-Μιλάς σοβαρά; Το παρακράτος που έφαγε το Λαμπράκη δε σου λέει τίποτα;
-Σα δε ντρέπεστε να μιλάτε και οι δύο! Τόσα χρόνια ρημάζετε τον κόσμο και δεν αφήνετε την Αριστερά να εκφραστεί ελεύθερα!
-Καλά, θυμήσου πρώτα τα κονσερβοκούτια του Εμφυλίου, έναν βουλευτή σας που παραδέχτηκε ότι και εσείς παίρνατε μίζες και μετά τα λέμε...
-Ναι, αλλά εσείς...

Η παραπάνω συζήτηση μπορεί να τραβήξει επ’ άπειρον, επί δικαίων και αδίκων. Ο παραλογισμός αυτός σταδιακά πήρε ανεξέλεγκτες διαστάσεις, καθώς "καλός" και "καταλληλότερος" θεωρείται αυτός που έκανε το λιγότερο κακό όσο είχε στα χέρια του την (όποια) εξουσία. Ο κόσμος έπαψε να ενδιαφέρεται για θετικές πρωτοβουλίες και εθίστηκε στη σκανδαλολογία, τις αλληλοκατηγορίες και τη θέα από την κλειδαρότρυπα. Και το τραγικότερο απ’ όλα είναι αυτό το "εμείς" που ακούγεται από απλούς ψηφοφόρους ενός κόμματος, οι οποίοι σε αυτά τα τριάντα χρόνια μετατράπηκαν σε μέλη ενός κομματικού στρατού που αναγόρευσαν την εξουσία σε αυτοσκοπό και το κράτος σε λάφυρο, που θεώρησαν τον ψηφοφόρο του αντίπαλου κόμματος ως εχθρό των συμφερόντων τους και που, εντέλει, αρκούνταν οι "δικοί τους" να κάνουν λιγότερο κακό από τους "απέναντι".

Το πού μας οδήγησε η "λογική" αυτή γίνεται κάθε μέρα και πιο εμφανές: Η μισαλλοδοξία τέμνει οριζόντια το σύνολο του πολιτικού φάσματος της χώρας, ο διάλογος και η συνεργασία μεταξύ κομμάτων θεωρείται αδυναμία και η όποια διαφορετική φωνή εντός ενός κόμματος κρίνεται ύποπτη για προδοσία και, ως τέτοια, πρέπει να τιμωρείται παραδειγματικά. Η φράση του Ευάγγελου Αβέρωφ "Όποιος βγαίνει απ’ το μαντρί, τον τρώει ο λύκος" έγινε η υπέρτατη αξία κάθε καλού και πιστού οπαδού ενός κόμματος.

Η σημερινή κατάσταση είναι απότοκος της αδιαλλαξίας μας και της αναζήτησης του "λιγότερο ακατάλληλου". Τέτοιες αρνητικές συγκρίσεις δεν είναι ιδιαίτερα βλαπτικές όταν γίνονται σε περιόδους ομαλότητας, όταν όμως καθίστανται κανόνας σε μια κρίσιμη στροφή της ιστορίας του νέου ελληνικού κράτους, τότε μπορεί να γίνουν το βήμα που θα μας ρίξει στο γκρεμό. Δεν είναι ώρα να βγάλουμε τη μεζούρα και να μετρήσουμε τα λάθη των άλλων, αλλά, αντίθετα, οφείλουμε να αναζητήσουμε τρόπους διεξόδου από την πολύπλευρη κρίση και, όταν η κατάσταση γίνει ξανά ελεγχόμενη, ας αποδόσουμε τις ευθύνες σε αυτούς που πρέπει. Και κάτι τελευταίο: Η ρήση του Αβέρωφ ισχύει και ανεστραμμένη: Όποιος μένει στο μαντρί, μια μέρα θα τον φάει ο βοσκός...

Παγκόσμιο Κύπελλο και "Ποδοσφαιρική μεταναστευτική πολιτική"

2010-07-12T07:04:00.000-07:00

Ένα, οχι αμιγώς αθλητικό, αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρον θέμα που θα έπρεπε να μας απασχολήσει με την ευκαιρία αυτού του Παγκοσμίου Κυπέλλου είναι η χρησιμοποίηση μη γηγενών ποδοσφαιριστών σε εθνικές ομάδες. Πρόκειται για ένα ζήτημα το οποίο έχει κατά καιρούς προκαλέσει συζητήσεις και διαξιφισμούς, όπως, παραδείγματος χάριν, η απειλή του αλγερινής καταγωγής Ζινεντίν Ζιντάν ότι δεν θα ξανασυμμετείχε σε αγώνα της Εθνικής Γαλλίας σε περίπτωση που εκλεγόταν Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας το 2002 ο Ζαν-Μαρί Λεπέν.

Πολλοί εσφαλμένα θα πιστέψουν ότι ο εν λόγω προβληματισμός είναι πρόσφατος, αλλά μάλλον το ακριβώς αντίθετο ισχύει: Από τότε που το ποδόσφαιρο αποκτά μια σχετικά συγκροτημένη οργανωτικά δομή, δηλαδή από τη δεκαετία του 1930, καταγράφονται φαινόμενα "μετεγγραφών" ποδοσφαιριστών από μια εθνική ομάδα σε άλλη: Ο θρύλος της Ρεάλ Μαδρίτης Αλφρέντο ντι Στέφανο αγωνίστηκε συνολικά με τα χρώματα τριών (!!!) εθνικών ομάδων, της Αργεντινής, της Ισπανίας και της Κολομβίας, ενώ οι Ιταλοί κατέκτησαν τα πρώτα δυο Παγκόσμια Κύπελλα στην ιστορία τους το 1934 και 1938 έχοντας στη σύνθεσή τους πολλούς ποδοσφαιριστές που στην πρώτη διοργάνωση είχαν διαπρέψει με τα χρώματα της εθνικής Αργεντινής. Από τη δεκαετία του 1970 και εξής, τέτοιου τύπου "μετεγγραφές" απαγορεύτηκαν με κανονισμό της FIFA, ο οποίος όριζε ότι η επιλογή μιας εθνικής ομάδας από έναν παίκτη είναι οριστική και αμετάβλητη.

Παρά ταύτα, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται μια μετεξέλιξη του θέματος, με τη χρησιμοποίηση σε εθνικές ομάδες παικτών που παίρνουν την ιθαγένεια της χώρας από τη γέννηση ή σε κάποιο στάδιο της ζωής τους. Το συγκεκριμένο φαινόμενο εμφανίζεται σε παλιές αποικιοκρατικές δυνάμεις (Γαλλία, Ολλανδία, λιγότερο Βρεττανία) ή σε χώρες που δέχονται πολλούς μετανάστες (Γερμανία, Ιταλία). Τα παιδιά μεταναστών, συνήθως πολίτες δεύτερης ή τρίτης γενιάς στις χώρες υποδοχής επιλέγονται να εκπροσωπήσουν τη δεύτερη πατρίδα τους σε σημαντικές διοργανώσεις: Η εθνική Γαλλίας κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998 έχοντας στο ρόστερ της ελάχιστους "γηγενείς" Γάλλους. Η Ολλανδία βρίσκεται συχνά σε υψηλό επίπεδο με παίκτες όπως ο Φρανκ Ράικαρντ, ο Κλάρενς Ζέεντορφ, ο Έντγκαρ Ντάβιντς και ο Τζιοβάνι φαν Μπρόνχοστ. Ο αργεντινός Μάουρο Καμορανέζι προκάλεσε τη συντηρητική Ιταλία προ λίγων ετών όταν παραδέχτηκε ότι δε γνώριζε τον εθνικό ύμνο της Σκουάντρα Ατζούρα. Τέλος, ο Αδόλφος Χίτλερ δε θα ένιωθε ιδιαίτερα περήφανος για τη σημερινή εθνική ομάδα της Γερμανίας, η οποία απαρτίζεται από τρεις Πολωνούς (Κλόζε, Ποντόλκι, Τροχόφσκι), δύο Τούρκους (Όζιλ, Τάσκι), δύο Νιγηριανούς (Αόγκο, Μπόατεγκ), δύο Βραζιλιάνους (Κακάου, Γκόμες), έναν Βόσνιο (Μάριν) και έναν Τυνήσιο (Κεντίρα)

Η αιτία αυτού του φαινομένου είναι εύκολα εξηγίσιμη: Το ποδόσφαιρο, παρά τη λάμψη και τα χρήματα που προσφέρει, εξακολουθεί να θεωρείται "λαϊκή" ενασχόληση, η οποία δεν ηχεί ευχάριστα στα αυτιά των γηγενών οικογενειών, των οποίων το ιδανικό είναι οι σπουδές και η επιστημονική καταξίωση. Επιπλέον, εκτός της εύκολης κοινωνικής διεξόδου που προσφέρει η μπάλα, για τους μετανάστες αποτελεί μια δραστηριότητα που δεν απαιτεί ιδιαίτερη γνώση του τόπου στον οποίο βρίσκονται, ούτε κάποια μόρφωση, ενώ η εκ των πραγμάτων σκληραγώγησή τους τούς καθιστά χρήσιμους στις σύγχρονες απαιτήσεις του αθλήματος.

Αρκετοί μιλούν για αλλοίωση των εθνικών ομάδων, οι οποίες, κατά τη λογική τους, αποτελούν μια εκδοχή της εικόνας της χώρας. Άλλοι υποστηρίζουν ότι με αυτό τον τρόπο αποδυναμώνονται οι μικρές εθνικές ομάδες προς όφελος των μεγάλων, καθώς ελάχιστοι ποδοσφαιριστές θα έπαιζαν σε μια μικρομεσαία ομάδα αντί μιας παγκόσμιας κλάσης. Παρά ταύτα, ένα θέμα το οποία τέμνει οριζόντια όλη την σύγχρονη κοινωνία, όπως η μετανάστευση, δεν είναι δυνατόν να αφήσει ανεπηρέαστο το ποδόσφαιρο. Το αξίωμα "ένα έθνος, ένα κράτος" ανήκει στην ιστορία, μαζί με δοξασίες για εθνικές καθαρότητες και "άριες φυλές". Το ποδόσφαιρο αποτελεί θέαμα και όποτε χρησιμοποιήθηκε από πολιτικές ηγεσίες για την εξυπηρέτηση εξωαγωνιστικών επιδιώξεων κατέληξε σε παρωδία. Παρά ταύτα, μέσω της ένταξης μεταναστών στις εθνικές ομάδες και της αναγνώρισης που τυγχάνουν από τους θεατές, ίσως κάποια στιγμή καταστεί δυνατή και η πλήρης ένταξή τους στην κοινωνία. Μόνο του το ποδόσφαιρο δε μπορεί (και δε θα έπρεπε) να παίξει αυτό το ρόλο, επικουρικά όμως μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά...

Γιατί E-Libero;

2010-07-09T08:46:00.000-07:00

Libero σημαίνει ελεύθερος. Η ελευθερία ενός πολίτη να διαμορφώνει την προσωπικότητά του εντός μιας συντεταγμένης κοινωνικής δομής είναι ο κεντρικός άξονας και η βασική στόχευση της φιλελεύθερης ιδεολογίας. Είναι, δηλαδή, η λέξη που διέπει όλο το φάσμα της ζωής του φιλελεύθερου πολίτη. Ειδικότερα, στον τομέα της επικοινωνίας η ελευθερία αυτή απέκτησε πλήρη υπόσταση με την εμφάνιση και την εξάπλωση του Internet, με τα blogs είναι η κατάληξη αυτής της επικοινωνιακής απελευθέρωσης, με όλα τα θετικά στοιχεία και τις παθογένειες που παρουσιάζονται. Παρέχεται, λοιπόν, η δυνατότητα στον οποιονδήποτε να δηοσιεύσει και να σχολιάσει αυτό που τον ενδιαφέρει, χωρίς τη διαμεσολάβηση κάποιου άλλου.

Ο όρος libero, όμως, σημαίνει και κάτι ακόμη: Στην ποδοσφαιρική ορολογία είναι ο αμυντικός που δεν αναλαμβάνει το μαρκάρισμα συγκεκριμένου αντιπάλου, αλλά μένει τελευταίος, ώστε να καλύπτει λάθη, παραλήψεις και αδυναμίες των συμπαικτών του. Όπως πολλοί πιστεύουν ότι η φιλελεύθερη ιδεολογία έχει ξεπεραστεί, έτσι αρκετοί θεωρούν τη χρησιμοποίηση libero αναχρονιστική. Όντως, ούτε η φιλελεύθερη ιδεολογία, ούτε ο libero είναι καινοτομίες των τελευταίων ετών. Αυτό το γεγονός, όμως, δεν τους καθιστά de facto οπισθοδρομικούς. Σε μια εξελισσόμενη κοινωνία, παλαιότερες ιδέες και θεσμοί διατηρούν την αξία και τη χρησιμότητά τους, υπό την προϋπόθεση ότι εξελίσσονται και δε μένουν στάσιμοι.

Η λειτουργία αυτού του blog θα βασίζεται στους παραπάνω άξονες: Δεν θα έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, με την έννοια της δημοσίευσης μιας πρωτότυπης είδησης. Σκοπός του θα είναι να συλλέγει πληροφορίες, κυρίως για πολιτικά και δευτερευόντως για καλλιτεχνικά και αθλητικά θέματα, να τις επεξεργάζεται και να τις σχολιάζει. Περιορισμοί δεν χωρούν, παρά μόνο αυτοί που θέτει η ίδια η αξία της ελευθερίας, δηλαδή η αξιοπρέπεια και ο σεβασμός του άλλου. Επιπλέον, επιδίωξη είναι να καταστεί αυτό το blog ένα σημείο συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων όσων αντιλαμβάνονται την ελευθερία του ατόμου ως το υπέρτατο αγαθό της κοινωνίας μας, χωρίς επιπλέον προαπαιτούμενα.

Για όλα αυτά, λοιπόν, δημιουργήθηκε το E-Libero.blogspot.com. Ελπίζω να βρει συμπαίκτες, αλλά, κυρίως, άτομα τα οποία επιθυμούν να αναμετρηθούν μαζί του, βοηθώντας στη διεξαγωγή ενός γόνιμου διαλόγου. Καλή συνέχεια!